| Jakub Baradeusz Iakobos Baradaios |
|
| Jakub bar Teofil Burdean | |
| biskup Edessy | |
| Data urodzenia | ok. 500 |
| Data śmierci | 30 lipca 578 |
| Wyznanie | przedchalcedońskie |
| Nominacja biskupia | 541 |
| Sakra biskupia | 541 |
Jakub Baradeusz, właśc. Jakub bar Teofil Burdean (ur. ok. 500, zm. 30 lipca 578) – biskup tytularny Edessy, misjonarz monofizycki, założyciel Syryjskiego Kościoła Prawosławnego
Jakub bar Teofil urodził się w Tella gdzie jego ojciec Teofil bar Manu był proboszczem miejscowej parafii. Po zdobyciu wykształcenia wstąpił do klasztoru Pesilta, gdzie jego nauczycielem został patriarcha Sewerus, wygnany z Antiochii za sprzyjanie monofizytyzmowi.
Po śmierci Sewerusa w 538 roku Jakub udał się do Konstantynopola na dwór cesarzowej bizantyjskiej Teodory. Dzięki niej otrzymał ochronę przed prześladowaniami ze strony biskupów Kościoła chalcedońskiego i wsparcie dla prowadzonej działalności misyjnej. W 541 roku w Konstantynopolu otrzymał od koptyjskiego patriarchy Aleksandrii Teodozjusza święcenia biskupie z siedzibą tytularną w Edessie.
Posiadając nadane mu przez zwierzchnika Kościoła koptyjskiego uprawnienia równe metropolicie wędrował po Syrii w przebraniu żebraka. Własnym wysiłkiem stworzył organizację Kościoła przedchalcedońskiego na Bliskim Wschodzie zwanego od jego imienia popularnie Kościołem jakobickim. Konsekrował 2 patriarchów, 89 biskupów i kilka tysięcy księży.
Informacje o życiu Jakuba Baradeusza zostały zebrane w dwóch dokumentach autorstwa Jana Efeskiego, którego Jakub ustanowił biskupem Efezu Syryjskiego Kościoła Prawosławnego.