Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
| Jan Železný | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Klub | AŠK Dukla Banská Bystrica TJ Dukla Praha SSK Vítkovice AC Start Karlovy Vary[1] |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wzrost | 185 cm[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa ciała | 86 kg[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dyscypliny | lekkoatletyka | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dorobek medalowy | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jan Železný (ur. 16 czerwca 1966 w Mladá Boleslav) – czeski lekkoatleta specjalizujący się w rzucie oszczepem, który w pierwszych latach kariery startował w barwach Czechosłowacji.
Trzykrotny złoty medalista igrzysk olimpijskich (Barcelona 1992, Atlanta 1996 oraz Sydney 2000) oraz jednokrotny srebrny (Seul 1988)[2]. Mistrz świata z 1993, 1995 i 2001 oraz brązowy medalista z 1987 i 1999 roku – osiągnięcia te czynią go najbardziej utytułowanym w swojej konkurencji w historii światowego czempionatu[3]. Zdobył dwa brązowe (w 1994 i 2006) medale mistrzostw Europy[4][5]. Zwyciężał w pucharze świata[6] oraz finale Grand Prix IAAF[7]. Železný pięć razy poprawiał rekord świata[8] – jest aktualnym rekordzistą globu w rzucie oszczepem – wynik 98,48 (25 maja 1996, Jena) jest więc także rekordem Europy[9] oraz najlepszym wynikiem w historii czeskiej lekkoatletyki[10]. W swojej karierze Czech ustanawiał także rekord swojego kraju w kategorii młodzieżowców. Jest pierwszym w historii oszczepnikiem, który wywalczył trzy razy pod rząd mistrzostwo olimpijskie oraz jednym, który posiada aż cztery medale igrzysk[11][12][2][13]. Jako jedyny w historii rzucił oszczepem nowego typu ponad 94 metry[14]. 52 razy w karierze rzucił oszczepem nowego typu ponad 90 metrów – to więcej niż wszyscy pozostali oszczepnicy w sumie[15], a w 246 startach od 1986 roku 210 razy posłał oszczep na odległość ponad 80 metrów[16]. W latach 1991 – 2001 wygrał 106 ze 135 konkursów, w których startował[15]. Powszechnie uważany jest za największego zawodnika w historii rzutu oszczepem[17][1].
Syn Jaroslava i Jany – oboje rodzice byli w młodości czynnymi lekkoatletami i uprawiali rzut oszczepem[17]. Zdobył dwa złote medale mistrzostw Czechosłowacji[18] oraz dwukrotnie był mistrzem Czech[19]. W 2001 został odznaczony Medalem za Zasługi III Stopnia[20]. Jest członkiem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego [21] [22]
Spis treści |
Pierwszym sportem, który zaczął uprawiać była piłka ręczna[17]. W rzucie oszczepem zaczął startować w 1982 roku, a jego trenerem był Ojciec[23] – 14 września tego roku w Kladnie uzyskał wynik 57,49[23]. W kolejnym sezonie w Bańskiej Bystrzycy uzyskał wynik 74,34[23], a następnie – mając 17 lat – zajął szóstą lokatę w rozegranych w Austrii mistrzostwach Europy juniorów[24]. Rok 1984 rozpoczął od zajęcia, z wynikiem 73,06, pierwszego miejsca na zawodach we Wrocławiu[23]. 28 sierpnia w Pradze uzyskał najlepszy rezultat sezonu – 77,72[23]. Na rozegranym w 1985 roku w Chociebużu juniorskim czempionacie Starego Kontynentu uplasował się tuż za podium na czwartym miejscu[25]. W 1986 w Bratysławie zdobył pierwsze mistrzostwo Czechosłowacji[18][23] natomiast w swoim debiucie na seniorskich mistrzostwach Europy, w 1986 w Stuttgarcie, odpadł w eliminacjach[26].
Na początek sezonu 1987 Železný 31 maja w Nitrze wynikiem 87,66 pierwszy raz w karierze ustanowił rekord świata[8], a następnie zajął trzecie miejsce w finale pucharu Europy[27]. Na rozgrywane na Stadio Olimpico mistrzostwa świata jechał w roli faworyta – w eliminacjach osiągnął rezultat 79,20 i zajmując piąte miejsce awansował do finału[28]. Finał zawodów odbył się 30 sierpnia, a Czech z wynikiem 82,20 zajął w nim trzecie miejsce zdobywając swój pierwszy medal na dużej imprezie międzynarodowej – mistrzem globu został wówczas Fin Seppo Räty, a wicemistrzem Wiktor Jewsiukow ze Związku Radzieckiego[3][29].
Sezon 1988 rozpoczął od dwóch startów w Nowej Zelandii – 20 lutego wygrał w Hamilton z wynikiem 82,20, a tydzień później w Auckland z rezultatem 83,38[23]. W całym roku wystartował dziesięciokrotnie przegrywając tylko dwa razy – 30 czerwca w Helsinkach był szósty, a 25 września zajął w Seulu drugą lokatę na igrzyskach olimpijskich[2][23].
W eliminacjach, które odbył się 24 września Czech osiągnął najlepszych wynik spośród wszystkich biorących udział w zawodach – 85,90[30]. Finał zmagań podczas igrzysk zaplanowano na 25 września. Początkowo w konkursie prowadził Tapio Korjus, a Železný po nie niemierzonej pierwszej próbie po drugim rzucie awansował na trzecie miejsce[31]. W trzecie serii na prowadzenie, dzięki rzutowi na odległość 83,26 wyszedł Seppo Räty – pierwszą lokatę w czwartej kolejce rzutów odebrał mu Czech osiągając 83,46[31]. Sytuacja ta utrzymała się przez piątą kolejkę, a dopiero w ostatniej – szóstej – serii złoty medal zapewnił sobie Korjus wynikiem 84,28[31]. Železný poprawił się jeszcze w ostatniej próbie jednak wynik 84,12 dał mu tylko srebrny medal[2]. Brąz zdobył Seppo Räty[2].
Rok 1989 rozpoczął od startów w maju w Japonii[23]. W swoim czwartym występie, 14 czerwca w Bratysławie, rzucił 84,74 – swój najlepszy wynik w sezonie[23]. Największym sukcesem Czecha w 1989 roku było zajęcie w Gateshead drugiej lokaty w finale pucharu Europy[27].
13 czerwca 1990 roku w Oslo rzucił 86,02, a 22 lipca w Pradze zdobył drugi w karierze tytuł mistrza Czechosłowacji[18][23]. Był faworytem rozgrywanych w końcu sierpnia mistrzostw Europy jednak podczas tej imprezy uzyskał w eliminacjach wynik 77,64 i nie wywalczył awansu do finału[32].
W sezonie 1991 Železný prezentował bardzo równą formę – 4 czerwca w Bratysławie rzucił 90,40, a 10 lipca w Lozannie na mityngu Athletissima poprawił swój najlepszy wynik osiągając odległość 90,72[23]. Dziesięć dni później stracił miano rekordzisty świata gdy w Londynie Steve Backley rzucił 90,98[8]. Wygrał zawody finałowe pucharu Europy[27]. Czech w ostatnim starcie przed mistrzostwami globu uzyskał w Zurychu wynik 88,78[23] jednak podczas samego czempionatu w Tokio z wynikiem 76,26 zajął odległą 18. lokatę w eliminacjach i nie awansował do finału[33]. Po niepowodzeniu w Japonii Železný zakończył sezon startami w Sheffield (z wynikiem 89,58) oraz Barcelonie (z wynikiem 87,76)[23].
Sezon olimpijski rozpoczął od zwycięstwa – z wynikiem 79,78 – na zawodach w Pradze 20 czerwca 1992, a cztery dni później w Ostrawa uzyskał wynik 90,02[23]. W całym 1992 przegrał tylko jeden raz – 14 sierpnia w Sheffield był drugi z wynikiem 85,92[23]. Na koniec sezonu zwyciężył we wrześniu w pucharze świata, który rozegrano w Hawanie[6].
Konkurs oszczepników na igrzyskach w Barcelonie odbył się 8 sierpnia[34]. Czech w rundzie eliminacyjnej z wynikiem 83,96 zajął pierwsze miejsce i wywalczył awans do finału[34]. W finale już w pierwszym rzucie uzyskał swój najlepszy rezultat – 89,66 – poprawiając jednocześnie rekord olimpijski[35]. W kolejnych seriach Czech nie poprawił już swojego wyniku i zdobył pierwsze w karierze złoto[12]. Srebro z wynikiem 86,60 przypadło Finowi Seppo Räty, a brąz zawodnikowi Wielkiej Brytanii Steve'owi Backleyowi[2].
W pierwszym starcie w sezonie – 6 kwietnia 1993 w południowoafrykańskim Polokwane – trzeci raz w karierze poprawił rekord świata uzyskując wynik 95,54 (poprzednim rekordzistą był Steve Backley, który w 1992 rzucił 91,46)[8][23]. Wygrał konkurs oszczepników podczas zawodów superligi pucharu Europy[27]. Na mistrzostwach świata w Stuttgarcie w eliminacjach rzucił 83,22 i z pierwszego miejsca awansował do finału[36]. Finał czempionatu odbył się w poniedziałek 16 sierpnia – Železný wynikiem 85,98 ustanowił nowy rekord mistrzostw oraz pokonując Kimmo Kinnunena z Finlandii i Brytyjczyka Micka Hilla zdobył pierwszy w karierze tytuł mistrza świata[3][37]. Po sukcesie w Niemczech na zawodach w Sheffield, 29 sierpnia, poprawił drugi raz w sezonie rekord świata rzucając 95,66[8]. Był to pierwszy lekkoatletyczny rekord świata ustanowiony w tej miejscowości[38].
Główną imprezą 1994 roku był rozgrywane w Helsinkach mistrzostw Europy[4]. Sezon Czech zaczął wcześnie startując 29 stycznia w Auckland – wygrał z wynikiem 80,70[23]. Ponownie w tym nowozelandzkim mieście wystąpił 29 marca osiągając rezultat 85,42[23]. Granicę 90 metrów pierwszy raz w 1994 roku przekroczył 4 czerwca 1994 na memoriale Kusocińskiego[39] rzucając w Lublinie 91,50 – później w 1994 jeszcze dwa razy osiągał lepsze wyniki – 91,68 w Gateshead oraz 91,82 w Sheffield[23]. 10 lipca zdobył pierwszy z dwóch złotych medali mistrzostw Czech[19]. Na czempionacie Starego Kontynentu osiągnął w eliminacjach wynik 83,88, a w finale – w drugiej serii rzutów – uzyskał 82,58 i ostatecznie zdobył brązowy medal[4]. Zawody wygrał wówczas Steve Backley, a srebro przypadło Seppo Räty[40].
Pierwsze starty w 1995 roku Železný miał w maju – na początku miesiąca zwyciężył z wynikiem 81,26 w Santiago de Chile, a 14 maja wynikiem 88,20 zapewnił sobie wygraną na zawodach w São Paulo[23]. Kolejne starty m.in. w Bratysławie, Ostrawie i Warszawie przynosiły mu zwycięstwa[23]. Najważniejszymi zawodami roku były rozegrane w Göteborgu mistrzostwa świata[3]. Eliminacje podczas czempionatu odbyły 11 sierpnia, a Czech w drugiej próbie osiągnął rezultat 90,12 i wygrał rundę kwalfikacyjną[41]. Finał zawodów miał miejsce na stadionie Ullevi w niedzielę 13 sierpnia[42]. Po pierwszej serii zawodów prowadził Niemiec Raymond Hecht, a Železný był czwarty[41]. Na prowadzenie reprezentant Czech wyszedł w przedostatniej kolejce dzięki rzutowi na odległość 88,92, który to rezultat poprawił jeszcze w ostatniej próbie rzucając 89,06[41]. W ostatecznej klasyfikacji zawodów czeski oszczepnik – zdobywając drugi z rzędu medal światowego czempionatu[3] – pokonał drugiego Backleya oraz trzeciego Borisa Henry'ego z Niemiec[42].
Pierwszy start w sezonie olimpijskim 1996 Czech wygrał rzucając 4 kwietnia w Polokwane 90,24[23]. Cztery dni później zwyciężył w zawodach w Pretorii z wynikiem 91,50[23]. 25 maja na stadionie w Jenie podczas mityngu EAA rzutem na odległość 98,48 ustanowił nadal akutalny rekord świata (seria: 87,76–92,88–98,48–91,44–x–87,88[43]) w rzucie oszczepem mężczyzn[8][17][44]. Do dziś do tego rezultatu żaden z zawodników nie zdołał zbliżyć się na mniej niż 5 metrów[17] – drugi na liście all-time wyników w męskim oszczepie Aki Parviainen legitymuje się uzyskanym w 1999 roku wynikiem 93,09[14]. W kolejnym starcie na zawodach Zlatá Tretra w Ostrawie uzyskał wynik 94,64[23]. We wrześniu zdobył drugi i zarazem ostatni w karierze tytuł mistrza Czech[19], a sezon ukończył w Tokio wygrywając 16 września zawody z wynikiem 89,32[23].
Eliminacje rzutu oszczepem na igrzyskach w Atlancie odbył się 2 sierpnia[45]. Uzyskując wynik 86,52 Železný zajął w kwalfikacjach ostatecznie drugą lokatę przegrywając jedynie z Grekiem Konstadinosem Gatsiudisem[45]. Finał olimpijskich zmagań oszczepników odbył się 3 sierpnia[46]. Po pierwszej kolejce rzutów na czele był Brytyjczyk Steve Backley, który rzucił 87,44, a Czech plasował się wówczas na ostatniej pozycji ponieważ oddał niemierzoną próbę[46]. W drugiej kolejce Železný wysunął się na czoło dzięki swojej najlepszej próbie 88,16[23][46]. Ostatecznie zawody zakończyły się zwycięstem czeskiego miotacza, który zdobył drugie z rzędzu mistrzostwo olimpijskie[2] – wcześniej sztuka ta udała się tylko Szwedowi Ericowi Lemmingowi, który wygrywał w 1908 i 1912 roku[2]. W Atlancie srebro zdobył Backley (z wynikiem 87,44), a brąz wywalczył Seppo Räty, który w ostatniej próbie posłał oszczep na odległość 86,98[46].
W 1997 sezon Czech zaczął od wygrania 26 marca zawodów w Stellenbosch, podczas których uzyskał rezultat 94,02[23]. Granicę 90 metrów pokonał jeszcze dwa razy wygrywając mityngi Kapsztadzie 8 kwietnia (91,24) oraz w Ostrawie 28 maja (92,42). Najważniejszymi zawodami w roku były odbywające się na początku sierpnia w Atenach mistrzostwa świata[3]. Eliminacje rozegrane 3 sierpnia Czech z wynikiem 83,66 zakończył na pierwszym miejscu[47]. Finał zawodów odbył się 5 sierpnia – po dwóch pierwszych niemierzonych próbach w trzecie kolejce uzyskał wynik 82,04 i zajął ostatecznie dziewiątą lokatę[48]. Złoto podczas czempionatu przypadło wówczas niespodziewanie zawodnikowi z RPA Mariusowi Corbettowi (wygrał z wynikiem 88,40), srebro zdobył Steve Backley, a brąz reprezentant gospodarzy Konstadinos Gatsiudis[3][49][48]. Mimo niepowodzenia na światowym czempionacie Železný zdołał jeszcze na koniec sezonu wygrać w japońskiej Fukuoce zawody finałowe cyklu Grand Prix IAAF uzyskując rezultat 89,58[7].
W kwietniu 1998 doznał na treningu urazu prawego ramienia i poddał się operacji[50]. Z powodu kontuzji nie strartował przez cały sezon[51][23] i nie mógł wystąpić w mistrzostwach Starego Kontynetntu, które wygrał trzeci raz z rzędu Steve Backley[4][52].
Do sportu wrócił w 1999 wygrywając 8 maja zawody w Osace z wynikiem 87,57[23]. W kolejnych startach Czech prezentował stabilną formę, a najlepszy rezultat w sezonie osiągnął na zawodach w Paryżu – 21 lipca posłał oszczep na odległość 89,06[23]. W ostatnich dniach sierpnia w hiszpańskiej Sewilli odbywały się mistrzostwa świata[53]. Eliminacje rozegrano 27 sierpnia, a Železný osiągnął w nich trzecią odległość – 84,31[54]. Finałowy konkurs podczas czempionatu rozegrano 29 sierpnia[55]. Po pierwszej kolejce prowadził Konstadinos Gatsiudis, a Czech zajmował czwartą lokatę[54]. W drugiej próbie miotacz rzucił 87,67 i wysunął się na drugie miejsce – wszystkie kolejne próby przekroczył, a w piątej został dodatkowo pokonany przez Aki Parviainena i ostatecznie zajął trzecie miejsce zdobywając brązowy medal[3][55][54]. Mistrzem świata został w Sewilli Parviainen z wynikiem 89,52, a srebro przypadło Gatsioudisowi, który rzucił 89,18[3]. Po czempionacie, na zakończenie sezonu Czech uplasował się jeszcze na drugiej lokacie w finale Grand Prix[7].
Wynikiem 90,59 uzyskanym 24 marca 2000 na zawodach w Pretorii rozpoczął sezon olimpijski[23]. W kolejnym starcie, 5 czerwca w Pradze osiągnął 90,56 – wynik te w 2000 roku powtórzył jeszcze 28 lipca na Bislett Games w Oslo[23].
Rywalizację oszczepników na igrzyskach olimpijskich w Sydney otworzyły eliminacje, które odbyły się 22 września[56]. Czech w swojej pierwszej eliminacyjnej próbie uzyskał wynik 89,39 i zajął pierwszą lokatę w kwalifikacjach[56]. Finał rozegrano 23 września[57]. W pierwszej kolejce rzutów Železný wyszedł na prowadzenie dzięki wynikowi 89,41 – w drugiej serii lepszy wynik osiągnął jednak Steve Backley, który rzucił 89,85 i poprawił rekord olimpijski[57]. Czech w swojej trzecie próbie oddał jednak lepszy rzut niż Backley i wynikiem 90,17 zapewnił sobie historyczny trzeci złoty medal igrzysk olimpijskich[2][12] oraz ustanowił rekord olimpijski[2]. Ostatecznie srebro zdobył Backley, a brąz przypadł w udziale zawodnikowi rosyjskiemu Siergiejowi Makarowowi[57].
Najlepszy rezultat w pierwszej części sezonu 2001 osiągnął na zawodach Żywiec Cup w Poznaniu, podczas których wygrał z wynikiem 91,23[23]. Barierę 90 metrów przekroczył później jeszcze dwukrotnie na mistrzostwach świata w Edmonton[23]. Zawody w Kanadzie odbyły się w połowie sierpnia – eliminacje rzutu oszczepem rozegrano 10 sierpnia[58]. Czech w pierwszym swoim rzucie w kwalifikacjach osiągnął odległość 90,76 i ustanawiając nowy rekord mistrzostw awansował do finału[59], który przeprowadzono 12 sierpnia[60]. Po pierwszej serii rzutów na prowadzeniu był broniący złota z 1999 roku Aki Parviainen, który osiągnął wynik 91,31[59]. Železný w swojej pierwszej próbie uzyskał 81,76, a w drugiej wynikiem 92,80 zapewnił sobie trzeci w karierze tytuł mistrza świata oraz ustanowił rekord czempionatu[60][59][3]. Srebro w Edmonton zdobył Parviainen, a brąz wywalczył Konstadinos Gatsiudis[3]. Uzyskany przez Czecha na mistrzostwach wynik jest rekordem świata weteranów kategorii powyżej 35 roku życia[61]. Po sukcesie w Kanadzie Czech wystartował w mityngach w Europie[23], a następnie pojechał startować do Australii. 6 września z wynikiem 87,52 zwyciężył w Brisbane w igrzyskach dobrej woli[62], a trzy dni później na stadionie w Melbourne rzucając 88,98 zajął pierwsze miejsce w finałowych zawodach cyklu Grand Prix[7].
Rok 2002 zaczął od wygrania z wynikiem 86,66 zawodów w Ostrawie[23]. 30 czerwca uzyskał swój najlepszy wynik w sezonie rzucając w Sheffield 87,77[23]. Na mistrzostwach Europy w Monachium w eliminacjach uzyskał w trzeciej próbie wynik 82,44 i awansował do finału[63]. Oszczepnicy o medale rywalizowali 9 sierpnia – Czech oddał trzy niemierzone rzuty i ostatecznie nie został sklasyfikowany[63], a czempionem Starego Kontynentu został, czwarty raz w karierze, Steve Backley[4]. Po nieudanych mistrzostwach Železný nie wystartował już w żadnych zawodach do końca sezonu[23].
24 maja 2003 roku na tradycyjnym mityngu rzutowym Erdgas Werfertage w Halle w Niemczech rozpoczął sezon wygrywając zawody z wynikiem 87,92[64][23]. Później zwyciężył między innymi w Ostrawie[23], a także na mityngu cyklu Golden League w Paryżu[65]. W połowie sierpnia wygrał jeszcze zawody w Zurychu[66], a następny start miał w końcu miesiąca na mistrzostwach świata. Eliminacje, podczas czempionatu, odbyły się w piątek 29 sierpnia[67]. Ustalone na poziomie 81 metrów minimum kwalifikacyjne Czech osiągnął rzucając w pierwszej próbie na odległość 82,88 – ostatecznie do finału awansował z drugim wynikiem (lepszy miał Boris Henry – 83,43)[67]. Oszczepnicy o medale na Stade de France rywalizowali w niedzielę 31 sierpnia[67]. Od pierwszej kolejki, po rzucie na odległość 85,44 prowadził Rosjanin Siergiej Makarow[67]. Železný swój najlepszy rzut oddał w trzeciej kolejce gdy posłał oszczep na odległość 84,09[67] – wynik ten pozwolił czeskiemu lekkoatlecie na zajęcie ostatecznie czwartego miejsca w konkursie[68]. Pierwsza trójka zawodów pozostawała niezmienna od pierwszej kolejki – złoto zdobył Makarow, srebro wywalczył Estończyk Andrus Värnik z rezultatem 85,17, a brąz przypadł reprezentantowi Niemiec Borisowi Henriemu, który rzucł 84,74[3][68][67]. W ostatnim starcie sezonu Czech był drugi w światowym finale lekkoatletycznym[69].
Sezon olimpijski 2004 Czech zaczął od startu w Ad-Dausze gdzie podczas Qatar Athletic Super Grand Prix zajął czwarte miejsce z wynikiem 77,46[70]. 8 czerwca w Ostrawie uzyskał swój najlepszy rezultat w sezonie rzucająć na odległość 86,12[23]. W ostatnim starcie w 2004 był trzeci w finale IAAF w Monako[69].
Eliminacyjny konkurs rzutu oszczepem na igrzyskach olimpijskich w Atenach rozegrano 26 sierpnia[71]. W swoim pierwszym rzucie Czech osiągnął odległość 81,18 (minimum kwalifikacyjne wynosiło 81 metrów) i z dziewiątym rezultatem awansował do finału[71]. Kwalifikacje wygrał Breaux Greer z USA, który opuścił stadion kulejąc[72][71]. Finałowe zmagania oszczepników odbyły się 28 sierpnia[73]. Po pierwszej serii rzutów Železný zajmował z wynikiem 76,77 dziewiątą lokatę[74]. W drugiej kolejce Czech poprawił swój wynik rzucając 79,98 jednak i tak spadł na dziesiątą lokatę[74], a w trzeciej próbie uzyskał rezultat 80,59, który pozwolił mu zająć dziewiątą pozycję[12] ale nie dał awansu do wąskiego finału[74][73]. Medale w Atenach zdobyli Andreas Thorkildsen (złoto), Vadims Vasiļevskis (srebro) oraz Siegiej Makarow (brąz)[2][74][73].
Po ateńskich igrzyskach w roku 2005 Železný nie był w najwyższej formie[23]. 17 lipca wygrał zawody w Salonikach osiągając wynik 83,43[75]. Czech startował później w Oslo (piąta lokata) oraz w Zurychu (czwarte miejsce)[23]. 28 sierpnia wygrał mityng w Rieti, a 10 września w Monako zajął czwartą pozycję w światowym finale lekkoatletycznym uzyskując najlepszy wynik w sezonie – 83,98[76][23].
Ostatnim sezonem w karierze czeskiego lekkoatlety był rok 2006[77]. Na początku maja był drugi w Ad-Dausze, osiągając jednocześnie najlepszy wynik w sezonie – 86,07[78][23]. Później startował w Ostrawie i Sztokholmie zajmując odpowiednio trzecie i drugie miejsce[23]. Najważniejszymi zawodami w sezonie były rozgrywane w szwedzkim Göteborgu mistrzostwa Europy, przed którymi Czech z wynikiem uzyskanym w Katarze zajmował na listach europejskich piąte miejsce[79][5]. Eliminacje podczas czempionatu odbyły się w poniedziałek 7 sierpnia[79]. Železný awans do finału zapewnił sobie rzutem na odległość 80,60, który oddał w pierwszej serii[79]. W finale, rozegranym 9 sierpnia, Czech już w pierwszej kolejce osiągnął swój najlepszy wynik – 85,92 – i zajmował w konkursie drugie miejsce za Finem Tero Pitkämäkim[79]. Wszystkie pozostałe próby Železný miał przekroczone[79][17], a rzutem w ostatniej kolejce na odległość 88,78 pierwszy w karierze tytuł mistrza Starego Kontynentu zapewnił sobie Andreas Thorkildsen[5]. Ostatecznie Czech zajął trzecie miejsce, zdobył drugi w karierze brąz mistrzostw Europy – w dniu finału miał już 40 lat i 42 dni[1]. Uzyskany przez Železnego wynik w finale europejskiego czempionatu jest aktualnym rekordem świata weteranów w kategorii sportowców powyżej 40 roku życia[80]. Po mistrzostwach zajął siódmą lokatę w zawodach Weltklasse Zürich[81] oraz był szósty w światowym finale lekkoatletycznym[82]. Ostatni raz w karierze wystąpił podczas pokazowych zawodów w swoim rodzinnym mieście – Mladá Boleslav – 19 września[16][23]. Oszczepnik wygrał wówczas z wynikiem 82,19 osiągając ten rezultat w swoim ostatnim w karierze rzucie (seria: 81,92 – X – 81,99 – 82,19), który oddał o godzinie 17:53 czasu środkowoeuropejskiego[16][83]. Czech planował ostatni start podczas mityngu w Jokohamie, jednak silny ból ścięgna achillesa zmusił go do odwołania tego występu[16].
W 2000 wybrany został Lekkoatletą roku IAAF[84]. W organizowanym od 1993 roku przez European Athletics plebiscycie European Athlete of the Year Trophy zwyciężył w 1996 oraz 2000 roku[85]. Jan Železný był wybierany najlepszym lekkoatletą Czech w 1993, 1994, 1995, 1996, 2000 oraz 2001 roku, a w 1991 został najlepszym lekkoatletą Czechosłowacji[22].
Od 1999 związany jest z Międzynarodowym Komitetem Olimpijskim[22]. Od 2010 Železný pełni funkcję dyrektora mityngu Zlatá Tretra w Ostrawie[86]. Jest trenerem oszczepników, a wśród jego podopiecznych znajduje się Petr Frydrych[87] – aktualny młodzieżowy rekordzista Czech oraz posiadacz drugiego w historii czeskiej lekkoatletyki wyniku w rzucie oszczepem (88,23)[88]. W 2011 został wybrany lekkoatletycznym trenerem roku w Czechach[89]. W tym samym roku dołączył do grona trenerów utytułowanego Fińskiego oszczepnika Tero Pitkämäkiego[90]
| Wynik | Data | Miejsce |
|---|---|---|
| 98,48 WR | 25 maja 1996 |  Jena |
| 95,66 | 29 sierpnia 1993 |  Sheffield |
| 95,54 | 6 kwietnia 1993 |  Polokwane |
| 94,64 | 31 maja 1996 |  Ostrawa |
| 94,02 | 26 marca 1997 | Stellenbosch |
| 92,80 | 12 sierpnia 2001 |  Edmonton |
| 92,42 | 28 maja 1997 | Ostrawa |
| 92,28 | 9 września 1995 |  Monako |
| 92,12 | 27 sierpnia 1995 | Londyn |
| 92,12 | 15 września 1995 |  Tokio |
|
|||||||
_BAR.svg&filetimestamp=20100803172449){kind=small}
