| Jan Drzeżdżon | |
| Data i miejsce urodzenia | 16 maja 1937 w Domatowie |
| Data i miejsce śmierci | 22 sierpnia 1992 w Gdańsku |
| Dziedzina sztuki | literatura |
| Ważne dzieła | Karamoro |
Jan Drzeżdżon (kaszb: Jan Drzéżdżón) (ur. 16 maja 1937 w Domatowie, zm. 22 sierpnia 1992 w Gdańsku) – pisarz, tworzący w języku polskim i kaszubskim.
Spis treści |
Urodził się w Domatowie w powiecie puckim. W 1955 ukończył Liceum Pedagogiczne w Wejherowie, następnie pracował jako nauczyciel w szkołach podstawowych (m.in. w Domatowie, Łebczu i Żelistrzewie). Od 1960 do 1965 studiował polonistykę w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Gdańsku. W 1970 doktoryzował się (tematem pracy doktorskiej była literatura kaszubska w latach 1920–1939, praca ta została wydana w 1973 jako Piętno Smętka). W latach 1968–1976 pracował jako adiunkt w słupskiej WSP. Od 1976 wykładał literaturę na Uniwersytecie Gdańskim. W tym samym roku został członkiem ZLP. Zajmował się też edycją i redakcją utworów pisarzy kaszubskich (m.in. Alojzego Budzisza i Stanisława Okonia). Zasług Jana Drzeżdżona dla kaszubskiej literatury nie da się przecenić – to dzięki niemu ujrzało światło dzienne wiele pisanych w tym języku utworów. Zmarł w 1992 w Gdańsku po ciężkiej chorobie, pochowano go w Mechowie.
Jan Drzeżdżon debiutował literacko w 1965 artykułami traktującymi o piśmiennictwie kaszubskim. Od 1972 regularnie publikował w piśmie literackim Pomerania. W 1974 ukazał się jego debiutancki tomik poezji pisany w języku kaszubskim (Sklaniané pôcorë). Prawdziwym żywiołem Drzeżdżona była jednak proza; stał się jednym z najważniejszych przedstawicieli proklamowanej przez Henryka Berezę rewolucji artystycznej. Po ukazaniu się w 1977 powieści Leśna Dąbrowa Bereza stwierdził m.in., że Jan Drzeżdżon jako autor tylko do roku 1977 włącznie opublikowanych utworów jest pisarzem wybitniejszym niż Llosa, Cortázar razem wzięci z Borgesem na przyczepkę i nigdy się z tej opinii nie wycofał. Pozycję Drzeżdżona ugruntowały następne powieści, w tym monumentalna trylogia Karamoro (1983). Polskojęzyczne pisarstwo Drzeżdżona uchodzi wśród krytyków literackich za zjawisko unikatowe i trudne do gatunkowego zaklasyfikowania; wskazywano m.in. na wielką rolę wyobraźni narracyjnej i nawiązania do powieści gotyckiej. Osobnym rozdziałem w twórczości Drzeżdżona były jego książki dla dzieci, a zwłaszcza nietypowa baśń Kraina Patalonków i jej kontynuacje (Poszukiwania, Wśród ludzi).