| Jan Henryk Rosen | |
| Imiona i nazwisko | Jan Henryk Rosen |
| Data i miejsce urodzenia | 25 lutego 1891, Warszawa |
| Data i miejsce śmierci | 22 sierpnia 1982, Arlington |
| Narodowość | polska |
| Dziedzina sztuki | malarstwo |
| Ważne dzieła | polichromie w katedrze ormiańskiej we Lwowie, mozaika "Chrystus Pantokrator" w katolickim Narodowym Sanktuarium Niepokalanego Poczęcia w Waszyngtonie |
Jan Henryk (de) Rosen (ur. 25 lutego 1891 w Warszawie, zm. 22 sierpnia 1982 w Arlington koło Waszyngtonu w USA) - polski malarz.
Spis treści |
Jan Henryk Rosen był synem malarza batalisty Jana Rosena (który był jego pierwszym nauczycielem rysunku i malarstwa) i Wandy z domu Hantke. Obie rodziny wywodziły się kręgów oświeconych Żydów, ochrzczonych w wyznaniu ewangelicko-reformowanym. Sam malarz później przeszedł na katolicyzm. Od trzeciego roku życia mieszkał w Paryżu z siostrami Marią i Zofią (1897-1975) - późniejszą rzeźbiarką.
Miał rozlegle zainteresowania. Studiował w Szwajcarii, Monachium, zaś od 1914 w Paryżu, gdzie zastał go wybuch I wojny światowej. W czasie I wojny światowej z 11 pułkiem kirasjerów walczył pod Ypres i nad Sommą, a w 1917 roku wstąpił do tworzącej się armii polskiej, współorganizował ją (polski korpus generała Hallera), zostając potem doradcą wojskowym przy Lidze Narodów w Genewie. Był kawalerem Krzyża Virtuti Militari i Krzyża Walecznych, francuskiej Legii Honorowej i Croix de Guerre oraz brytyjskiego Military Medal for Bravery in the Field.
Do Polski wrócił w 1921 i po krótkim pobycie w koszarach w Brodach zaczął pracować w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Równocześnie uczęszczał do Miejskiej Szkoły Sztuk Zdobniczych i Malarstwa. W tym samym roku zadebiutował w Zachęcie, biorąc udział w zbiorowej wystawie „Grupy 12”.
W 1925 również w Zachęcie zaprezentował publiczności dwanaście obrazów, zainspirowanych scenami ze Złotej Legendy Jakuba de Voragine. Nieprzeciętny talent młodego artysty w dziedzinie sztuki sakralnej zwrócił uwagę abpa Józefa Teodorowicza, zwierzchnika archidiecezji ormiańskokatolickiej we Lwowie w okresie, kiedy trwała restauracja zabytkowej świątyni. Rosen otrzymał zamówienie na wykonanie malarskiej dekoracji wnętrza katedry ormiańskiej we Lwowie. Młody, pełen wiary we własne siły podjął się realizacji gigantycznego zamierzenia, które chlubnie zakończył w 1929.
W latach trzydziestych był profesorem Politechniki Lwowskiej.
W I. poł. lat 30. XX w. wykonał m.in. polichromię kaplicy na Kahlenbergu pod Wiedniem i namalował w Castel Gandolfo na życzenie papieża Piusa XI dwie kompozycje o tematyce polskiej.
W 1935 przyjechał do Podkowy Leśnej, gdzie w prezbiterium miejscowego kościoła wykonał malowidło ścienne przedstawiające patrona kościoła, św. Krzysztofa i cztery kartony do witraży z wyobrażeniem świętych: Jana, Mikołaja, Juliana i Rafaela-Archanioła. Witraże zostały wykonał w Krakowie zakład Żeleńskich.
W 1936 Rosen pomalował kaplicę Seminarium Duchownego w Przemyślu i kościół parafialny p.w. Św. Marcina w Krościenku Wyżnym koło Krosna.
W 1937 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych na zaproszenie ambasadora RP, hr. Jerzego Potockiego, by w sali recepcyjnej ambasady malować obraz "Sobieski pod Wiedniem". Pozostał w Stanach Zjednoczonych na stałe. Wykonywał witraże, mozaiki, polichromie i malował obrazy.
Dwa lata przed śmiercią namalował dla papieża Jana Pawła II obraz przedstawiający św. Stanisława biskupa.
Zmarł w Arlington koło Waszyngtonu.