| Jan Józef Szczepański | |
| Data i miejsce urodzenia | 12 stycznia 1919 Warszawa |
| Data i miejsce śmierci | 20 lutego 2003 Kraków |
| Narodowość | polska |
| Dziedzina sztuki | literatura |
| Ważne dzieła | Polska jesień, Przed nieznanym trybunałem |
| Odznaczenia | |
| Nagrody | |
| nagroda Fundacji Hemingwaya(ang.) (1960)[1], Nagroda Prasowa SFP (1971, 1975), Nagroda Fundacji Alfreda Jurzykowskiego (1978), Nagroda im. Herdera (1982), Nagroda im. A. Bocheńskiego (1987), Nagroda Wojewody Krakowskiego w dziedzinie kultury i sztuki (1987), Nagroda Literacka im. Władysława Reymonta (1995), Nagroda Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego (2001), nagroda m. Krakowa (2001), Nagroda Miast Partnerskich Torunia i Getyngi im. Samuela Bogumiła Lindego (2001) | |
Jan Józef Szczepański (ur. 12 stycznia 1919 w Warszawie, zm. 20 lutego 2003 w Krakowie) – polski pisarz, reporter, eseista, scenarzysta filmowy i tłumacz, taternik, podróżnik. Był prezesem Związku Literatów Polskich i Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
Spis treści |
Z wykształcenia był orientalistą.
Uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939 r., w 1941 r. wstąpił do Związku Jaszczurczego (od 1942 r. - NSZ) i pracował w komórce wywiadu aż do 1943 r., kiedy został żołnierzem AK[2], w 1944 r. walczył w partyzantce. Temu okresowi poświęcił swoją prozę wojenną: opowieść o wrześniowej klęsce (Polska jesień) i opowiadania partyzanckie (Buty), w których mierzy się krytycznie z legendą "leśnych ludzi". Tematyka wojenna znalazła się też w scenariuszach do filmów Stanisława Różewicza (Westerplatte i Wolne miasto).
Po wojnie związał się z "Tygodnikiem Powszechnym" (w latach 1947-1953 był członkiem redakcji), Był ostatnim prezesem rozwiązanego przez władze stanu wojennego Związku Literatów Polskich (ten okres udokumentował w książce Kadencja). Był zapalonym taternikiem. W 1955 r. przetłumaczył książkę Johna Hunta "Zdobycie Mount Everestu". Jeden z założycieli Polskiego Porozumienia Niepodległościowego.
Tłumaczył na polski m.in. prozę Conrada (Józefa Korzeniowskiego) i Greene’a, Bajki murzyńskie.
Sygnatariusz:
W kwietniu 1997 r. za książkę Jeszcze nie wszystko uhonorowany został Nagrodą Krakowska Książka Miesiąca.
W 2001 roku został laureatem nagrody literackiej polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego.
Andrzej Werner przypisuje Szczepańskiego do odrębnego nurtu w polskiej literaturze, "programowo odrzucającego ideowe, a już zwłaszcza doktrynalne spory", skupiającego "pisarzy zwróconych ku życiu, ludzkiej rzeczywistości bez pośredniczącej roli idei, nie wysuwających na plan pierwszy swoich sądów, poglądów i postulatów, usuwających się w cień, by uwypuklić to, co istnieje niezależnie od wyobrażeń podmiotu, obserwujących życie w jego rzeczywistych historycznych wymiarach, by odnaleźć w nim uniwersalne cechy ludzkie, może ślad transcendencji, może tęsknotę za nim".