| Jan Olechowski St. Korczeń |
|
| Data i miejsce urodzenia | 1 stycznia 1917 Zwiahel |
| Data i miejsce śmierci | 1 kwietnia 1956 Nowy Jork |
| Zawód | poeta, publicysta, prozaik |
Jan Olechowski (ur. 1 stycznia 1917 w Zwiahlu (obecnie Nowogród Wołyński), na Ukrainie – zm. 1 kwietnia 1956) w Nowym Jorku – polski poeta, publicysta, prozaik, dziennikarz, komentator polityczny Radio Wolna Europa.
Obawa przed rewolucyjnymi zamieszkami była powodem przenosin inteligenckiej rodziny Olechowskich na teren Polski. Wkrótce potem Jan Olechowski stracił ojca i jego dalszym wychowaniem zajmowała się tylko matka, nauczycielka. Pracowała początkowo w Lublinie, a od 1919 w Piórkowie koło Opatowa, w Górach Świętokrzyskich. Po maturze zdanej w lubelskim gimnazjum Olechowski kontynuował naukę na Uniwersytecie Warszawskim (studia polonistyczne przerwane wybuchem wojny).
Zadebiutował w 1934, drukując wiersz pt. Rachunek sumienia (w piśmie "Rodzina Polska" wydawanym przez księży pallotynów). Od 1935 jego publicystyka literacka ukazuje się w "Przeboju" i "Przełomie" – pismach Ruchu Narodowo-Radykalnego "Falanga", której został członkiem. Jednak drukuje również w "Wielkiej Polsce", "Kulturze", "Sprawach Otwartych" i w "Prosto z Mostu". W 1939 zakłada (wspólnie z Bronisławem Kopczyńskim, muzykiem) własny dwutygodnik literacki "W natarciu".
Uczestniczył w działaniach obronnych armii polskiej we wrześniu 1939. Miał stopień plutonowego podchorążego. W październiku 1939 został aresztowany przez okupacyjne wojska radzieckie i wywieziony w głąb Rosji. Kolejne dwa lata spędził w rosyjskich więzieniach i obozach koncentracyjnych pod Murmańskiem i Archangielskiem. Dwukrotnie próbował ucieczki, jednak więźniem przestał być dopiero w 1941 – na mocy układu Sikorski-Majski.
Dotarł do Kazachstanu i tam został żołnierzem Armii Polskiej. Razem z armią gen. Andersa przeszedł z Rosji na Bliski Wschód. Został dowódcą działonu w 6. batalionie 2. Korpusu Polskiego, potem oficerem oświatowym, a w 1943 w Tel Awiwie – redaktorem działu literackiego pisma "Dziennik Żołnierza". Jako podchorąży w 2. Brygadzie Strzelców Karpackich uczestniczył w kampanii włoskiej 2. Korpusu; brał udział w bitwie pod Monte Cassino. Jednocześnie współpracował z redakcjami polskich pism : "Ku wolnej Polsce", "Kurier Polski w Bagdadzie", "Dziennik Żołnierza APW", "Goniec Karpacki", "Orzeł Biały", "Ochotniczka", "Na szlaku Kresowej".
Po zakończeniu wojny zatrudniony w Oddziale Kultury i Oświaty Armii Polskiej w Rzymie. Na uniwersytecie rzymskim kontynuował przerwane wojną studia (poszerzając ich zakres o rusycystykę). Powstające w tym czasie wiersze drukował we włoskim piśmie "Iridion" i londyńskich "Wiadomościach". Podczas pobytu w Rzymie ożenił się.
Od 1947 mieszkał z żoną w Londynie. Studiował rusycystykę w tamtejszej School of Slavonic and East European Studies. Drukował w "Życiu" (Londyn) i "Kulturze" (Paryż), głównie artykuły i recenzje literackie. W 1952 zamieszkał z rodziną w Nowym Jorku, gdzie – od 1954 – pracował jako komentator polityczny RWE.
Zmarł 1 kwietnia 1956 w Nowym Jorku, po ciężkiej chorobie nerek.