Jan Wroczyński ps. "Rejtan" (ur. 6 czerwca 1876 w majątku Ozierany w pow. dubieńskim, zm. 28 kwietnia 1945 w Warszawie) - inżynier, pułkownik saperów armii rosyjskiej i tytularny generał dywizji Wojska Polskiego.
Kształcił się w Korpusie Kadetów w Niżnym Nowogrodzie. Od 1894 w służbie rosyjskiej. W 1887 absolwent Oficerskiej Szkoły Inżynieryjnej, a w 1905 Mikołajewskiej Akademii Inżynieryjno Wojskowej w Petersburgu. Budował twierdzę w Libawie i Kownie. W 1905 awansował na kapitana, a w 1913 podpułkownika. Walczył w I wojnie światowej na froncie niemieckim, ostatnio jako szef Wojsk Inżynieryjnych 2 armii. Po rewolucji 1917 czynny w Związku Wojskowym Polaków na Białorusi.
Od października 1917 do maja 1918 w I Korpusie Polskim na Wschodzie. Po kapitulacji korpusu przedostał się do Warszawy. Od VI do XI 1918 był członkiem Tajnej Rady Wojskowej w Warszawie, która przygotowywała kadrę dla przyszłego Wojska Polskiego.
Od listopada 1918 do lutego 1919 kierownik Ministerstwa Spraw Wojskowych, pierwszego w Rzeczypospolitej Polskiej. Zapoczątkował organizację naczelnych władz wojskowych, opracowywanie ustaw wojskowych i norm zaopatrzenia. Od czerwca 1919 szef sztabu Dowództwa Głównego Armii Wielkopolskiej; generał brygady z 1 czerwca 1919. Podczas wojny polsko-bolszewickiej szef fortyfikacji 1 Armii, a potem w 1920 kolejno: zastępca komisarza rządu do demilitaryzacji granicy z Niemcami, członek Rady Fortyfikacyjnej i wkrótce inspektor robót fortyfikacyjnych na wszystkich liniach obrony kraju. W lipcu 1920 dowódca Grupy Operacyjnej pod Ostrołęką, wreszcie od sierpnia szef Oddziału Naczelnej Kontroli Wojskowej. W czerwcu 1923 przeniesiony został na własna prośbę w stan spoczynku. 26 października 1923, w wyniku weryfikacji, zatwierdzony został w stopniu tytularnego generała dywizji.
Osiadł w Warszawie, gdzie prowadził przedsiębiorstwo budowlane, brał udział w budowie Centralnego Okręgu Przemysłowego, wykonał kopiec dowborczyków. Podczas II wojny światowej działał w Towarzystwie Patriotycznym. Rozważano jego kandydaturę na komendanta zjednoczonych sił ruchu oporu, chociaż nie brał w nim udziału. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
Odznaczenia: Virtuti Militari, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski
[edytuj] Bibliografia
- Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione.
- Piotr Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1994, ISBN 83-11-08262-6.