Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Święty Jan z Damaszku |
|
| يوحنا الدمشقي | |
| doktor Kościoła prezbiter święty mnich |
|
 |
|
| Data urodzenia | ok. 675 Damaszek |
| Data śmierci | ok. 749 Mar Saba |
| Kościół / wyznanie | katolicki, prawosławny |
| Wspomnienie | 4 grudnia (kat.) 4 grudnia (praw. liturgia według kal. jul.) 17 grudnia (praw. według kal. greg.) |
| Atrybuty | księga, pióro pisarskie, zwój |
 Galeria ilustracji w Wikimedia Commons |
|
Jan z Damaszku, Jan Damasceński, ar. يوحنا الدمشقي, Yuḥannā Al Demashqi, gr. Ιωάννης Δαμασκήνος Iôannês Damaskênos, scs. Prepodobnyj Ioann Damaskin (ur. ok. 675 w Damaszku, zm. ok. 749 w Mar Saba) – teolog, filozof, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego (święty mnich, prepodobnyj), jeden z najwybitniejszych pisarzy chrześcijańskich, doktor Kościoła.
Spis treści |
Jan urodził się w bogatej rodzinie mającej ogromne wpływy w Damaszku. Dziadek świętego, Mansur, poddał miasto Halidowi ibn al-Walidowi w 635 roku. Ojciec, Sarjun ibn Mansur (Sergiusz), był odpowiedzialny za finanse kalifa Abd al Malika (685-705). Jan także pełnił tę funkcję aż do zwolnienia wielu chrześcijańskich urzędników przez kolejnego islamskiego władcę. Jan przeniósł się do klasztoru świętego Saby i wkrótce został wyświęcony na kapłana przez patriarchę jerozolimskiego Jana V (705-735).
Podejmował polemikę z nestorianami, jakobitami, monoteletami i islamem. Stanowczo przeciwstawiał się ikonoklazmowi. Twierdził iż sam wizerunek nie jest przedmiotem adoracji a zakazy przedstawiania istot żywych zawarte w Starym Testamencie zostały unieważnione przez Nowy Testament. Zajmował się także kontemplacją i możliwością poznania rzeczy duchowych. W jednym z dzieł pisał: „Ponieważ mamy podwójną naturę, będąc złożeni z duszy i ciała, nie możemy dotrzeć do rzeczy duchowych w oderwaniu od cielesnych. W ten sposób poprzez kontemplację cielesną dochodzimy do kontemplacji duchowej.” Święty oraz jego nauczanie wywarło ogromny wpływ na cesarzową Irenę, która na soborze nicejskim II w 787, przywróciła kult obrazów.
Świętemu Janowi przypisuje się autorstwo Kanonu Paschalnego – uroczystego hymnu wychwalającego zmartwychwstanie Chrystusa, śpiewanego podczas nocnego nabożeństwa paschalnego (Jutrznia paschalna) w rycie bizantyjskim, m.in. w Kościele prawosławnym i greckokatolickim.
Święty Jan Damasceński I. Mowa obronna przeciw tym, którzy odrzucają święte obrazy (Contra imaginum calumniatores I). Z jęz. grec. przeł. i wstępem opatrzyła M. Dylewska, tłumaczenie gruntownie przejrzał, bibl. i przyp. opatrzył ks. S. Longosz, red. tekstu dokonała M. Mokrogolska. „Vox Patrum”, R. 19: 1999, t. 36/37, s. 497-515.
Jan z Damaszku był ostatnim wielkim ojcem Kościoła wschodniego.
W 1890 roku papież Leon XIII ogłosił go doktorem Kościoła.
Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 4 grudnia.
Cerkiew prawosławna wspomina świętego mnicha 4/17 grudnia[1], tj. 17 grudnia według kalendarza gregoriańskiego.
Wierni modlą się do niego o pomoc w nauce śpiewu cerkiewnego oraz poprawnego i uduchowionego czytania pism religijnych. Jest też orędownikiem osób z paraliżem rąk.
W zachodniej ikonografii św. Jan przedstawiany jest w chwili, kiedy anioł uzdrawia go, przykładając rękę, którą – według legendy – odciął mu cesarz bizantyjski Leon.
Atrybutem świętego jest księga i pióro pisarskie.
W ikonografii wschodniej, święty przedstawiany jest jako stary mężczyzna z długą siwą brodą mający na sobie czarne mnisze szaty. Na niektórych wyobrażeniach na głowie ma turban. Zawsze prawą rękę ma uniesioną w błogosławieństwie, a w lewej trzyma zwój, na którym widnieją słowa poświęcone Matce Bożej. Św. Jan jest jedną z głównych postaci na ikonach „Soboru Przenajświętszej Bogarodzicy”, gdzie trzyma zwój z napisem: „O Tobie raduje się wszelkie stworzenie”.
