Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Janusz Zakrzeński | |
 |
|
| Prawdziwe imię i nazwisko | Janusz Stanisław Zakrzeński |
| Data i miejsce urodzenia | 8 marca 1936 Przededworze |
| Data i miejsce śmierci | 10 kwietnia 2010 Smoleńsk |
| Zawód | aktor, pedagog |
| Lata aktywności | 1960-2010 |
| Odznaczenia | |
      |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
 Janusz Zakrzeński w Wikicytatach |
|
Janusz Stanisław Zakrzeński (ur. 8 marca 1936 w Przededworzu, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polski aktor teatralny i filmowy, pedagog, wieloletni członek Związku Piłsudczyków.
Spis treści |
Urodził się w 1936 r. w Przededworzu k. Chmielnika na Kielecczyźnie, w religijnej rodzinie ziemiańskiej o tradycjach patriotycznych. Jego ojciec w okresie I wojny światowej służył w 2 Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich[potrzebne źródło]. W 1945 rodzina wyjechała z rodzinnego dworu na tzw. Ziemie Odzyskane. Po uwięzieniu ojca, rodzinę utrzymywała matka, śpiewaczka operowa, która dzięki pomocy Krystyny Jamroz dostała etat w Operze Wrocławskiej[1].
Jako młody chłopiec, zaraz po I Komunii Świętej został ministrantem, a równocześnie działał w harcerstwie, gdzie poznał bardzo patriotycznego i wymagającego ks. prefekta Józefa Piątyszka - komendanta hufca harcerskiego, który z entuzjazmem opowiadał dzieciom i młodzieży historię Polski[2].
W 1953 ukończył III LO we Wrocławiu[3] i rozpoczął studia medyczne. Równolegle podjął też pracę sanitariusza.
Po dziewięciu miesiącach w Pogotowiu Ratunkowym, zdecydował jednak zmienić kierunek kształcenia i rozpoczął studia aktorskie w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie, które ukończył w 1960. Emisji głosu uczył się u krakowskich profesorów Bronisława Romaniszyna, Józefa Gaczyńskiego, Tadeusza Serafina i Mieczysława Kotlarczyka. Umuzykalnienia na studiach uczył go natomiast Krzysztof Penderecki (wtedy student 6 roku Akademii Muzycznej).
Na scenie zadebiutował rolą Hektora w Troilusie i Kresydzie Williama Szekspira w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie, gdzie poznał ks. Karola Wojtyłę, późniejszego papieża Jana Pawła II, który przychodził oglądać wiele przedstawień teatralnych, w tym także z udziałem Janusza Zakrzeńskiego[1].
Występował na deskach teatrów: im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1960–1967), Polskiego (1967–1974), Nowego (1974–1984) i Narodowego (1984–1985) w Warszawie. Od 1985 był aktorem Teatru Polskiego w Warszawie.
Znany głównie jako odtwórca roli marszałka Józefa Piłsudskiego w filmie z Polonia Restituta, czy Benedykta Korczyńskiego w Nad Niemnem.
Przez wiele lat wykładał retorykę w Wyższej Szkole Menedżerskiej w Warszawie oraz w Wyższym Duchownym Seminarium Metropolitalnym im. św. Jana Chrzciciela. W ostatnim czasie współpracował także z Wyższą Szkołą Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu.
9 kwietnia 2010 tuż po zakończeniu spektaklu Dżuma Alberta Camusa, w którym zagrał Staruszka plującego na koty, otrzymał listownie wypowiedzenie z Teatru Polskiego w Warszawie od pełniącego obowiązki dyrektora teatru Marka Szyjko. We wrześniu tego samego roku aktor miał obchodzić 50-lecie pracy aktorskiej.
Był autorem dwóch książek: Moje spotkania z Marszałkiem i Gawędy o potędze słowa. Sam również stał się bohaterem wywiadu rzeki Co mi zostało z tych lat przeprowadzonego przez Lidię Stanisławską oraz książki Siła codzienności (autor: Marzanna Graff-Oszczepalińska).
Był członkiem rady programowej Związku Piłsudczyków, a także założycielem Akademii Dobrych Obyczajów, w której wykładał kulturę słowa. Kadrę akademicką tworzyli z nim między innymi: Ewa Dałkowska, Eugenia Herman, Marzanna Graff, Teresa Lipowska, Jan Józef Kasprzyk i Leszek Miodek.
Był bardzo związany z regionem świętokrzyskim, a szczególnie z Chmielnikiem. Uczestniczył tam m.in. w uroczystościach nadania imienia szkole, występował w przedstawieniach i śpiewał.
Pod koniec życia często odtwarzał (m.in. na uroczystościach rocznicowych) postać marszałka Józefa Piłsudskiego m.in. podczas listopadowego Święta Niepodległości.
Przez wiele lat pozostawał w bliskich kontaktach z Fundacją Zdążyć z Pomocą. Propagował w środowisku twórców i ludzi dobrej woli działalność Fundacji na rzecz chorych i niepełnosprawnych dzieci. Był współautorem wydanej w celach charytatywnych księgi Złote Myśli Ludzi Wielkiego Umysłu, Talentu i Serca, w której zamieścił swoje aforyzmy i przemyślenia. Nagrywał płyty z bajkami dla dzieci, publikowanymi przez Fundację[4].
10 kwietnia 2010 zginął tragicznie w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku[5].
21 kwietnia 2010 w Bazylice archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie odbyło się nabożeństwo żałobne w intencji aktora, któremu przewodniczył arcybiskup Andrzej Dzięga. We mszy oprócz rodziny i znajomych uczestniczyło m.in. wielu aktorów, a także przedstawicieli władz państwowych na czele z ministrem kultury Bogdanem Zdrojewskim. Po uroczystościach żałobnych w Bazylice Janusz Zakrzeński został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.
15 maja 2010 na cmentarzu w Chmielniku odsłonięto obelisk poświęcony pamięci Janusza Zakrzeńskiego, ustawiony obok grobu jego dziadków[6].
W 2008 Światowy Zjazd Sybiraków przyznał mu nagrodę "Ambasador Sybiraków" za rolę w spektaklu Bezgłośny krzyk.
W 2009 ponownie przyznano mu tytuł "Ambasador Sybiraków" za całokształt pracy. W tym samym roku otrzymał "Bursztynowe drzewo" – nagrodę przyznawaną przez Kaszubów za zasługi wobec kultury. Nagrodę przyznano w kategorii "najlepszy aktor" (wyróżnienie otrzymały również Marzanna Graff-Oszczepalińska i Ewa Kania).
