| Jari-Matti Latvala | |
Latvala w 2010 roku. |
|
| Imię, nazwisko | Jari-Matti Latvala |
| Kraj | |
| Data i miejsce urodzenia | 3 kwietnia 1985 Töysä |
| Sezon 2012 | |
| Seria | Rajdowe Mistrzostwa Świata |
| Zespół | Ford World Rally Team |
| Samochód | Ford Fiesta RS WRC |
| Nr startowy | 3 |
| Pilot | Miikka Anttila |
| Sukcesy | |
|
2010: Rajdowe Mistrzostwa Świata (wicemistrz świata) |
|
| Serwis WWW | |
Jari-Matti Latvala (ur. 3 kwietnia 1985 w Töysä) – fiński kierowca rajdowy. W sezonie 2011 jest członkiem zespołu Ford World Rally Team i startuje w Rajdowych Mistrzostwach Świata samochodem Ford Fiesta RS WRC. Jego pilotem od lipca 2003 jest rodak Miika Anttila. Latvala nosi przydomek "Jarppa ja Latvis"[1].
Swoją karierę sportową Latvala rozpoczął w 2001 roku, gdy startował w rallysprintach. W 2002 roku, w wieku 17 lat, zadebiutował w Rajdowych Mistrzostwach Świata jadąc samochodem Mitsubishi Lancer Evo VI. W debiucie zajął 17. miejsce w Rajdzie Wielkiej Brytanii. W latach 2006-2007 był członkiem zespołu Stobart VK Ford Rally Team, a w 2008 roku przeszedł do fabrycznego zespołu Forda. W 2007 roku podczas Rajdu Irlandii po raz pierwszy w karierze stanął na podium w rajdzie Mistrzostw Świata (3. miejsce), a swoje pierwsze zwycięstwo odniósł w lutym 2008 w Rajdzie Szwecji. W 2010 roku wywalczył rajdowe wicemistrzostwo świata przegrywając w klasyfikacji generalnej jedynie z Francuzem Sébastienem Loebem.
Spis treści |
Latvala urodził się w gminie Töysä. W wieku 6 lat nauczył się jeździć gokartem. 20 września 1992 zaliczył swoje pierwsze gokartowe zawody w mieście Vaasa. Gokartem startował do 2000 roku[2].
W wieku 8 lat ojciec kupił młodemu Latvali Forda Escorta, którym Jari-Matti nauczył się jeździć. Kolejnym samochodem, na którym szkolił się Latvala, był Sunbeam Avenger, odkupiony od fińskiego rajdowca, Henriego Toivonena. W wieku 10 lat Latvala jeździł już A-grupowym Oplem Asconą, a w wieku 12 lat – F-grupowym Fordem Escortem RS 2000. Swoją naukę przeniósł wówczas na zamarznięte jeziora blisko miejsca zamieszkania, a z czasem na lokalne polne drogi. Później Latvala zdobywał rajdową praktykę dzięki treningom Oplem Astrą przerobioną na samochód rajdowy oraz Mitsubishi Lancerem, samochodem którym ojciec Jari startował w Rajdzie Safari[2].
Jesienią 2000 roku Latvala otrzymał Toyotę Corolla 1600 GT. 5 maja 2001 zaliczył tym samochodem swój debiut w zawodach rallysprintów. Łącznie startował nim 13 razy, do października 2001, gdy awarii uległ silnik. W rallysprintach Fin jeździł do maja 2002 roku[2].
5 czerwca 2002 roku Latvala zdał w Wielkiej Brytanii egzamin na prawdo jazdy, a 9 czerwca 2002 rozpoczął rajdową karierę. Jego nauczycielem w szkole rajdowej był Pentti Airikkala, były fiński rajdowiec, uczestnik rajdów mistrzostw świata. W 2002 roku Latvala wystartował w dziesięciu fińskich rajdach N-grupowymi Renault Clio i Citroënem Saxo, a jego pilotem był Steve Harris. Z kolei w sierpniu 2002 jego pilotem został inny Brytyjczyk, Carl Williamson[3]. W listopadzie 2002 zadebiutował w mistrzostwach świata. Jadąc samochodem Mitsubishi Lancer Evo VI zajął 17. miejsce w Rajdzie Wielkiej Brytanii[4].
Rok 2003 Latvala rozpoczął od startu w mistrzostwach Estonii, w rajdzie Eesti Talv. Jadąc Toyotą Corollą WRC wygrał ten rajd. Jego pilotem w tej imprezie był rodak, Miika Anttila, z którym nawiązał dłuższą współpracę[3][5]. W 2003 roku Latvala wystartował w wielu rajdach, w mistrzostwach dwóch krajów. W mistrzostwach Włoch jechał Subaru Imprezą STi w Pucharze Subaru, a w mistrzostwach Wielkiej Brytanii - Fordem Focusem WRC 01, którym Colin McRae startował w 2001 roku w Rajdzie Safari 2001[3][6]. W 2003 roku Latvala wziął również udział w mistrzostwach świata kierując Forda Focusa WRC 02. W czerwcowym Rajdzie Grecji był dziesiąty[7], a w lipcowym Rajdzie Niemiec - siedemnasty[8]. W Rajdzie Finlandii zajął czternastą pozycję[9], a w Rajdzie Wielkiej Brytanii - dziesiątą[10]. W lipcu 2003 Anttila został jego stałym pilotem[11].
W sezonie 2004 Latvala zaliczył jedenaście startów w mistrzostwach świata[6]. Głównym jego celem był udział w Junior World Rally Championship. Sezon w JWRC rozpoczął od startu Fordem Pumą S1600 w Rajdzie Monte Carlo, którego nie ukończył na skutek wypadku na 12. odcinku specjalnym[12]. Kolejne dwa rajdy w Junior WRC Fin zaliczył jadąc samochodem Ford Fiesta S1600. Z Rajdu Grecji odpadł z powodu awarii sprzęgła[13], natomiast z Rajdu Turcji z powodu awarii radiatora[14]. Przed sierpniowym Rajdem Finlandii Latvala znów zmienił samochód i zdecydował się na starty Suzuki Ignisem S1600[11]. Zaliczył nim cztery starty, ale tylko we wrześniowym Rajdzie Wielkiej Brytanii zdobył punkty do klasyfikacji Junior WRC, zajmując czwartą pozycję[15]. W sezonie 2004 Latvala wystartował również w trzech rajdach mistrzostw świata N-grupowymi Subaru Imprezą (w Rajdzie Niemiec i Rajdzie Francji) oraz Mitsubishi Lancerem Evo 8 (w Rajdzie Australii)[6].
Sezon 2005 Latvala rozpoczął od startu Toyotą Corollą WRC w Rajdzie Szwecji, w którym zajął szesnaste miejsce[16]. Samochodem tym pojechał jeszcze także w sierpniowym Rajdzie Finlandii, którego nie ukończył[17]. Przez większą część sezonu 2005 Latvala startował N-grupowym Subaru Imprezą, a we wrześniowym Rajdzie Wielkiej Brytanii jechał Fordem Focusem WRC 02[6].
W sezonie 2006 Latvala wystartował w jedenastu rajdach, w tym w sześciu N-grupowym Subaru Imprezą WRX STi w ramach serii Production Car World Rally Championship, w jednym Toyotą Corollą WRC (w Rajdzie Finlandii, w którym był siedemnasty) i w czterech Fordem Focusem WRC w barwach teamu Stobart VK Ford Rally Team[6]. W Rajdzie Meksyku zdobył swoje pierwsze 4 punkty do klasyfikacji PCWRC[18]. W październikowym Rajdzie Australii zajął szóste miejsce w klasyfikacji generalnej mistrzostw świata i pierwsze w Production Cars. Zdobył tym samym swoje pierwsze w karierze 3 punkty w mistrzostwach świata[19]. Z kolei w listopadowym Rajdzie Nowej Zelandii był ósmy w klasyfikacji generalnej i ponownie wygrał serię Production Cars[20]. Klasyfikację PCWRC zakończył na czwartej pozycji[21]. W barwach zespołu Stobart wystąpił w takich rajdach jak: Rajd Hiszpanii, Rajd Francji, Rajd Niemiec i Rajd Wielkiej Brytanii[6]. W tym ostatnim zajął czwarte miejsce w klasyfikacji generalnej za Marcusem Grönholmem, Manfredem Stohlem i Petterem Solbergiem, z którym przegrał miejsce na podium o blisko 40 sekund[22]. W klasyfikacji mistrzostw świata za sezon 2006 Latvala zajął trzynaste miejsce z 9 zdobytymi punktami[23].
W sezonie 2007 Latvala stał się regularnym kierowcą zespołu Stobart, w którym jeździł wraz z synem szefa zespołu Malcolma Wilsona, Matthew Wilsona i Norwegiem Henningiem Solbergiem[24]. Sezon rozpoczął od nieukończenia dwóch rajdów - Rajdu Monte Carlo z powodu wypadku i Rajdu Szwecji z powodu awarii skrzyni biegów[25]. W Rajdzie Norwegii utrzymywał się w granicach trzeciego miejsca, jednak ostatecznie zakończył go na piątej pozycji, głównie z powodu 90-sekundowej kary[26]. Piąty odcinek specjalny, Opaker, był pierwszym wygranym odcinkiem specjalnym w karierze Latvali[27]. W kolejnych trzech rajdach Fin takze zdobywał punkty do klasyfikacji mistrzostw świata. W Rajdzie Meksyku był siódmy, w Rajdzie Portugalii - ósmy, a w Rajdzie Argentyny - czwarty. W kolejnych trzech rajdach nie zdobył punktów, ale potem punktował ponownie w: Rajdzie Niemiec (ósmy), Rajdzie Nowej Zelandii (piąty), Rajdzie Hiszpanii (siódmy) i w Rajdzie Francji (czwarty)[6]. Z kolei w listopadowym Rajdzie Irlandii po raz pierwszy w karierze stanął na podium. Zajął trzecie miejsce za dwójką z Citroën Total World Rally Team, Sébastienem Loebem oraz Danielem Sordo[28]. W klasyfikacji generalnej mistrzostw świata sezonu 2007 Latvala zajął ósme miejsce zdobywając łącznie 30 punktów[29].
Na początku 2008 roku Latvala podpisał kontrakt z fabrycznym zespołem Forda, BP Ford Abu Dhabi World Rally Team. Został tam drugim kierowcą po rodaku Mikko Hirvonenie i zastąpił Marcusa Grönholma, który z końcem 2007 roku zakończył sportową karierę[30]. Debiut w barwach Forda w Rajdu Monte Carlo nie był dla Latvali udany. Na 12. odcinku specjalnym uszkodził zawieszenie, przez co stracił szanse na zdobycie punktów w tym rajdzie. Do startu wrócił w następnym dniu dzięki SupeRally i ostatecznie był dwunasty w rajdzie[31][32]. W lutym 2008 Latvala wystartował w Rajdzie Szwecji. W pierwszym dniu rajdu zwyciężył we wszystkich odcinkach specjalnych, a następnie utrzymał prowadzenie i odniósł swoje pierwsze zwycięstwo w karierze w mistrzostwach świata, wyprzedzając na mecie Mikko Hirvonena i Gianluigiego Gallego[33]. Licząc 22 lat i 313 dni stał się najmłodszym w historii zwycięzcą rajdu mistrzostw świata. Pobił należący do Henriego Toivonena rekord z 1980 roku, który wygrał Rajd Wielkiej Brytanii mając 24 lata i 86 dni[34]. Za swoją postawę w Rajdzie Szwecji Latvala został uhonorowany nagrodą "Abu Dhabi Spirit of The Rally". Po zwycięskim rajdzie w Latvala powiedział:
W trzecim rajdzie sezonu i pierwszym szutrowym, Rajdzie Meksyku, Latvala zajął trzecie miejsce przegrywając tylko z Sébastienem Loebem i Chrisem Atkinsonem[37]. W Rajdzie Argentyny nie zdobył punktów do mistrzostw świata zajmując piętnaste miejsce, a w Rajdzie Jordanii był siódmy[6]. W majowym Rajdzie Włoch, odbywającym się na Sardynii Latvala stanął na podium, po raz trzeci w sezonie 2008. Stracił nieco ponad 15 sekund do zwycięzcy, Sébastiena Loeba i niespełna 5 do partnera z zespołu Forda, Mikko Hirvonena[38]. W Rajdzie Grecji zajął siódmą pozycję[39], a czerwcowy Rajd Turcji zakończył na drugiej pozycji, 7,9 sekundy za Mikko Hirvonenem[40]. Do końca sezonu 2008 Latvala punktował jeszcze w czterech rajdach. W Rajdzie Hiszpanii był szósty, a w Rajdzie Francji - czwarty. W obu startował Fordem Focusem w barwach Stobart VK Ford Rally Team[6]. Dwa ostatnie rajdy sezonu, Rajd Japonii i Rajd Wielkiej Brytanii ukończył na drugiej pozycji. W Japonii przegrał z Mikko Hirvonenem[41], a w Wielkiej Brytanii z Sébastienem Loebem[42]. W klasyfikacji generalnej mistrzostw świata Latvala zajął czwartą pozycję. Zdobył 58 punktów i zakończył sezon za Sébastienem Loebem, Mikko Hirvonenem oraz Danielem Sordo[43].
W 2009 roku Latvala pozostał w zespole Forda. Początek sezonu był jednak dla Fina nieudany. W pierwszych czterech rajdach: Rajdzie Irlandii, Rajdzie Norwegii, Rajdzie Cypru i Rajdzie Portugalii tylko raz zdobył punkty[44]. Fakt ten miał miejsce w Rajdzie Norwegii, który Latvala ukończył na trzecim miejscu za Sébastienem Loebem i Mikko Hirvonenem[45]. Natomiast w Rajdzie Portugalii uległ wypadkowi. Na trzecim odcinku specjalnym jego Ford Focus WRC wypadł z trasy, 17-stokrotnie dachował i zatrzymał się 150 metrów poniżej drogi. Załodze nic się stało[46]. Następnie Latvala wystartował w Rajdzie Argentyny, w którym był szósty[44]. W majowym Rajdzie Włoch, odbywającym się na Sardynii Fin prowadził od startu do mety i tym samym odniósł swoje drugie zwycięstwo w mistrzostwach świata w karierze. W klasyfikacji generalnej rajdu wyprzedził Mikko Hirvonena oraz Pettera Solberga[47]. W kolejnym starcie, w Grecji, Latvala był trzeci za Hirvonenem i Sébastienem Ogierem[48]. Z kolei w Rajdzie Polski Latvala do ostatniego odcinka specjalnego jechał na drugiej pozycji za Mikko Hirvonenem. Na tym odcinku uderzył jednak w barierkę i musiał wycofać się z rajdu[49]. Na przełomie lipca i sierpnia, w Rajdzie Finlandii Latvala po raz czwarty w sezonie stanął na podium. Był trzeci za Hirvonenem i Loebem[50]. W ostatnich trzech startach w sezonie: w Rajdzie Australii, Rajdzie Hiszpanii i Rajdzie Wielkiej Brytanii Fin również punktował, ale przyjeżdżał na miejscach poza podium[44]. W klasyfikacji generalnej sezonu 2009 Latvala zajął czwartą pozycję ze 41 punktami. Przegrał w niej z Loebem, Hirvonenem oraz Sordo[51].
Sezon 2010 Latvala rozpoczął od zajęcia trzeciego miejsca w Rajdzie Szwecji za Mikko Hirvonenem i Sébastienem Loebem[52]. W marcowym Rajdzie Meksyku Latvala był piąty[53], a w dniu swoich 25. urodzin, w Rajdzie Jordanii był drugi i przegrał tylko z Loebem[54]. W kwietniu zajął ósme miejsce Rajdzie Turcji[55]. W maju 2010 Latvala wystartował w Rajdzie Nowej Zelandii. Po pierwszym dniu był drugi, a pod koniec drugiego dnia spadł na trzecią pozycję w klasyfikacji generalnej. W trzecim dniu odrabiał straty i na ostatnim, 21. odcinku specjalnym zdołał wyprzedzić dotychczasowego lidera Sébastiena Ogiera, dzięki czemu odniósł pierwsze zwycięstwo w sezonie 2010[56][57]. Pod koniec maja 2010 Latvala brał udział w Rajdzie Portugalii, jednak podobnie jak rok wcześniej, nie ukończył go. na 9. odcinku specjalnym rozbił swojego Forda na tyle, iż nie mógł powrócić do rywalizacji w systemie SupeRally[58].
W lipcu 2010 Latvala zajął szóstą pozycję w Rajdzie Bułgarii[59]. Z kolei w lipcowym Rajdzie Finlandii objął pozycję lidera na 7. odcinku specjalnym i do końca rajdu nie oddał prowadzenia odnosząc swoje drugie zwycięstwo w sezonie oraz czwarte w karierze. Wyprzedził w nim dwóch Francuzów - Sébastiena Ogiera i Sébastiena Loeba[60][61]. We wszystkich kolejnych rajdach końca sezonu Latvala zajmował punktowane pozycje. W Rajdzie Niemiec była to czwarta pozycja[62], a w Rajdzie Japonii - trzecia za Sébastienem Ogierem oraz Petterem Solbergiem[63]. W kolejnych dwóch startach: Rajdzie Korsyki i Rajdzie Katalonii Latvala zajmował czwarte miejsce[44]. Ostatnim rajdem mistrzostw świata w sezonie 2010 był Rajd Wielkiej Brytanii. W ostatnim dniu rajdu Latvala awansował na trzecią pozycję i na niej też ostatecznie zakończył rywalizację finiszując na mecie za Loebem i Petterem Solbergiem[64]. Dzięki zajęciu miejsca na podium Latvala wywalczył wicemistrzostwo świata. Zdobył łącznie 171 punktów i przegrał w klasyfikacji generalnej o 105 punktów z Loebem[65].
Przed sezonem 2011 zespół Ford Abu Dhabi World Rally Team zmienił samochód z Forda Focusa WRC na Forda Fiestę RS WRC. Skład personalny nie zmienił się w porównaniu z sezonem 2010[66]. Debiut Forda Fiesty WRC przypadł na pierwszą połowę lutego, czyli Rajdzie Szwecji. Całe podium w szwedzkim rajdzie zajęli wówczas kierowcy zespołu Forda. Latvala był trzeci, przegrywając z kolegami z zespołu, Mikko Hirvonenem i Madsem Østbergiem[67]. W kolejnych dwóch startach Latvala znów zajmował trzecie miejsce. W marcowym Rajdzie Meksyku przegrał jedynie z Sébastienem Loebem i Mikko Hirvonenem[68], a w Rajdzie Portugalii uległ dwóm kierowcom Citroën Total World Rally Team, Sébastienowi Ogierowi i Loebowi[69]. W kwietniowym Rajdzie Jordanii Latvala do ostatniego odcinka specjalnego walczył o zwycięstwo z Sébastienem Ogierem. Ostatecznie przegrał z Francuzem o 0,2 sekundy, co jest rekordową najmniejszą różnicą w historii rajdowych mistrzostw świata[70].
Majowy Rajd Sardynii nie był udany dla Latvali. Na pierwszym odcinku specjalnym Latvala uległ wypadkowi, a jego samochód dachował. Przyczyną tego zdarzenia był błąd pilota Miikki Anttili, który błędnie odczytał notatkę. Skutkiem wypadku była najpierw 30-sekundowa strata, a następnie wycofanie się z rajdu[71]. Załoga Latvala-Anttila pówróciła do rajdu na zasadzie SupeRally i ostatecznie zajęła 18. miejsce[72]. W kolejnych dwóch rajdach, Rajdzie Argentyny i Rajdzie Grecji Latvala był odpowiednio siódmy i dziewiąty[44]. Natomiast w Rajdzie Finlandii stanął na podium. Był drugi za Sébastienem Loebem[73]. W Rajdzie Niemiec Latvala był czternasty[74]. We wrześniowym Rajdzie Australii prowadził od 11. do 22. odcinka specjalnego, jednak ostatecznie zajął drugie miejsce za Mikko Hirvonenem[75]. W Rajdzie Francji Latvala był czwarty, a w Rajdzie Katalonii zajął trzecią pozycję[44]. W listopadowym, ostatnim rajdzie sezonu 2011, Rajdzie Wielkiej Brytanii Latvala zwyciężył przed Norwegami Madsem Østbergiem i Henningiem Solbergiem. Było to jedyne zwycięstwo Fina w sezonie, jednak nie pomogło w zajęciu miejsca na podium w klasyfikacji generalnej mistrzostw świata, w której Latvala był czwarty[76].
W sezonie 2012 Latvala nadal zasiada za kierownicą Forda Fiesty RS WRC reprezentując barwy zespołu Ford World Rally Team. Miejsce Miko Hirvonena zajmuje jednak Petter Solberg[77]. Sezon inauguruje Rajd Monte Carlo 2012. Latvala na 2.odcinku specjalnym obejmuje prowadzenie. Mając pół minuty przewagi nad następnym zawodnikiem na 4. OS-ie wypada z drogi i kończy rajd[78]. Kolejna runda mistrzostw to Rajd Szwecji. Latvala wygrywa go zdobywając 25 punktów oraz kolejny 1 za 3. miejsce na Power Stage [79].
Rajd Meksyku toczy się dla fińskiego zawodnika ze zmiennym szczęściem. Na 3. odcinku specjalnym obejmuje on prowadzenie aby na 5. uszkodzić zawieszenie i spaść na 8. pozycję. Mozolnie odrabia straty i OS 22 rozpoczyna z 3-go miejsca. Na mierzącej 54 kilometry próbie Guanajuatito Latvala rozpoczyna pościg za prowadzącymi Citroenami. Uzyskuje znakomite międzyczasy jednak za jednym ze szczytów dostrzega rozbity samochód Nowikowa. Nie będąc pewny czy wrak leży na drodze czy poza nią rozpoczyna gwałtowne hamowanie. Skutkuje to rolowaniem i stratą 7 minut. Przed następnym OS-em komisja techniczna stwierdza pęknięcie klatki bezpieczeństwa i nie dopuszcza Latvali do dalszej jazdy[80].
Jari-Matti Latvala jest synem Jariego Latvali, również byłego kierowcy rajdowego, byłego mistrza Finlandii w grupie N z 1994 roku i dziewięciokrotnego uczestnika rajdów o mistrzostwo świata[81]. Jari-Matti Latvala jest kawalerem. Mieszka w mieście Tuuri z partnerką życiową Kirsi[82].
Największymi idolami rajdowymi Jariego-Mattiego Latvali są jego rodacy, Henri Toivonen i Juha Kankkunen[1].
Stan na 11 marca 2012.
| Nr | Rajd | Sezon | Pilot | Samochód |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 2008 | Miikka Anttila | Ford Focus WRC | |
| 2 | 2009 | Miikka Anttila | Ford Focus WRC | |
| 3 | 2010 | Miikka Anttila | Ford Focus WRC | |
| 4 | 2010 | Miikka Anttila | Ford Focus WRC | |
| 5 | 2011 | Miikka Anttila | Ford Fiesta RS WRC | |
| 6 | 2012 | Miikka Anttila | Ford Fiesta RS WRC |
Stan na 11 marca 2012.
| Sezon | Zespół | Samochód | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | Punkty | Miejsce |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2004 | Jari-Matti Latvala | Ford Puma S1600 Ford Fiesta S1600 Suzuki Ignis S1600 |
MCO NU |
GRE NU |
TUR NU |
FIN NU |
GBR 4 |
ITA NU |
ESP 9 |
5 | 13. | ||
| Sezon | Zespół | Samochód | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | Punkty | Miejsce |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2006 | Jari-Matti Latvala | Subaru Impreza WRX STi | MCO 5 |
MEX 9 |
ARG |
GRE 6 |
JPN 9 |
CYP |
AUS 1 |
NZL 1 |
27 | 4. |