Jaroty

Jaroty osiedle Olsztyna
Status	osiedle
Powierzchnia	2,87 km²
Ludność (2009)  • liczba ludności  • gęstość	24 246 8 448,0 os./km²
Położenie na planie Olsztyna

Jaroty (niem. Jomendorf) – największe pod względem liczby mieszkańców osiedle (jednostka pomocnicza gminy) Olsztyna, stanowiące część oficjalnego podziału administracyjnego miasta. Nazwa pochodzi od wchłoniętej przez miasto wsi. Osiedlu administracyjnie podlega Skarbówka Poszmanówka (Poszmanówka).

Historia osiedla

Wieś Jaroty założona została w 1342 roku na terenie komornictwa olsztyńskiego, na Warmii, kilka kilometrów na południe od Olsztyna (niem. Allenstein). Jej założycielem okazał się być Prus Jomen, od którego nazwiska pochodzi niemieckie miano ówczesnej wsi. We wrześniu 1863 roku został tu aresztowany Wojciech Kętrzyński. Do pierwszych lat po wojnie zamieszkiwana w większości przez rdzennych Warmiaków. Mieściła się tu szkoła.

Pod koniec lat 70. XX w. nastąpił rozwój urbanistyczny Olsztyna w kierunku Jarot. W latach 80. i 90. w okolicach dawnej wsi rozrosła się największa pod względem liczby mieszkańców olsztyńska dzielnica mieszkaniowa – Jaroty. Złożona głównie z szeregu blokowisk stanowi "sypialnię" Olsztyna, która ciągle powiększa się w kierunku południowym (zabudowę stanowią tam obecnie głównie domki jednorodzinne) i zachodnim (obecnie notuje się tam gwałtowny rozwój zamkniętych osiedli mieszkaniowych).

W 2007 roku dokonano podziału osiedla. Z dotychczasowego obszaru wyodrębniono Osiedle Generałów, wcześniej stanowiące osiedle nie posiadające własnej rady i administracyjnie podlegające Jarotom.

Granice osiedla

Rów odwadniający na dawnym torfowisku, lasek na jarotach

Zbiornik okresowy na Jarotach – pozostałość typowego krajobrazu polodowcowego

• od północy: granica przebiega od zachodniej strony Al. Generała Władysława Sikorskiego na wysokości wjazdów na parkingi przy CH Real na wschód aż do zaplecza nieruchomości przy ul. Jarockiej 1, następnie załamuje się w kierunku południowym i biegnie zapleczem nieruchomości przy ul. Jarockiej o numerach od 1 do 15. Na wysokości nieruchomości o numerze porządkowym 15 załamuje się w kierunku wschodnim i przebiega linią prostą do ul. I. Krasickiego (na południe od ul. E.Turowskiego) i graniczy z południową stroną osiedla Nagórki.
• od wschodu: granica przebiega w kierunku południowym wschodnią stroną ul. I. Krasickiego do jej zbiegu z ul. W. Witosa, a następnie linią prostą ul. Kubusia Puchatka do granicy miasta Olsztyna i graniczy z zachodnią stroną osiedla Pieczewo
• od południa: granicę stanowi granica miasta Olsztyna aż do ulicy Jarockiej przy wyjeździe na Butryny
• od zachodu: w kierunku północnym granica biegnie wzdłuż zachodniej strony ul. T. Płoskiego do skrzyżowania z ul. Tomasza Wilczyńskiego, następnie zachodnim skrajem Alei Sikorskiego do wjazdu na parkingi przy C.H. Real, graniczy ze wschodnią stroną osiedli Generałów i Brzeziny.

Komunikacja

• Ulice

Główną ulicą osiedla jest ul. Wilczyńskiego, rozciągająca się od sąsiedniego osiedla Pieczewa, do pobliskiego Osiedla Generałów. Od ul. Wilczyńskiego odbiegają mniejsze uliczki: Boenigka, Kanta, Malewskiego, Janowicza, Hanowskiego i Jarocka, tworzące szereg międzyosiedlowych dróg. Z Jarot do centrum Olsztyna dostać się można ulicami Krasickiego bądź Sikorskiego. Z Jarot prowadzi także ul. Jarocka, będąca drogą wyjazdową w kierunku Jedwabna.

• Komunikacja miejska

Na terenie osiedla znajdują się obecnie trzy pętle autobusowe - w tym jedna techniczna - (Witosa, Jaroty i Tęczowy Las). Przez teren osiedla przebiegają trasy 11 linii dziennych oraz jednej nocnej: 15, 17, 21, 25, 26, 27, 29, 30, 31, 33, 34 oraz 100. Nieopodal przebiegają również trasy linii 13, 20 oraz 24. Pierwszy autobus MPK pojawił się na Jarotach w 1981 roku. Był to pojazd linii numer 15, jeżdżący wówczas z Jarot do Dworca Głównego PKP. Obecnie z Jarot można za pomocą komunikacji miejskiej dostać się bezpośrednio niemal w każdy zakątek Olsztyna. Poza autobusami MPK na Jaroty dojeżdżają również busy Olsztyńskiej Korporacji oraz inni prywatni przewoźnicy. Planowane jest zbudowanie linii tramwajowej, która będzie przebiegała od skrzyżowania ul.Witosa i ul.Krasickiego do Dworca Głównego PKS^{[potrzebne źródło]}.

Handel i usługi

Na terenie osiedla działa 7 wielkopowierzchniowych sklepów ogólnospożywczych: dwa należące do Grupy Rast, tj. supermarket Rast (dawniej Max Duet) oraz sklep Rast Express (dawniej Duet), dwie Biedronki, dwie Stokrotki i Lidl. Poza tym na osiedlu funkcjonują również centrum handlowe H&B, dom handlowy „Śliwa”, pizzerie, bary, piekarnie, banki, zakłady fryzjerskie, solaria, itp. Na drogach wyjazdowych w kierunku centrum działają 2 hipermarkety spożywcze: Real i Carrefour oraz sklepy sieci Praktiker i Media Markt.

Zdrowie

Na Jarotach działa publiczna przychodnia lekarska oraz kilka niepublicznych gabinetów specjalistycznych (m.in. gabinety stomatologiczne, ortopedyczne czy ginekologiczne). Istnieje również szereg aptek. Na terenie osiedla znajduje się także jeden z największych fitness clubów w Polsce^{[potrzebne źródło]}.

Edukacja

• V Liceum Ogólnokształcące im. Wspólnej Europy
• Szkoła Podstawowa nr 30 im. Marii Zientary-Malewskiej
• Szkoła Podstawowa nr 32
• Szkoła Podstawowa nr 34
• Społeczna Szkoła Podstawowa nr 101 (niepubliczna)
• Szkoła Podstawowa "Oskar" (niepubliczna)
• Społeczne Gimnazjum nr 101 (niepubliczne)
• Przedszkole Miejskie Nr 15
• Przedszkole Miejskie Nr 29 im. Akademii Uśmiechu

W pobliżu Jarot działa Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 4 mieszczący w swym budynku Gimnazjum nr 8 oraz VIII Liceum Ogólnokształcące. Na Jarotach działa również publiczna biblioteka, znajdująca się w zabytkowym budynku szkoły.

Kościoły

Budowa kościoła pw. Błogosławionej Franciszki Siedliskiej

Na terenie osiedla mieszczą się 3 kościoły:

• pw. Bogarodzicy Dziewicy Matki Kościoła
• pw. Błogosławionej Franciszki Siedliskiej
• pw. Matki Boskiej Fatimskiej.

Linki zewnętrzne

• Zdjęcia przedstawiające osiedle Jaroty