Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Jerzy August Wandalin Mniszech herbu Mniszech z Wielkich Kończyc h. Kończyce. (1715 – 15 października 1778), marszałek nadworny koronny w 1742 i 1757-1778, kasztelan krakowski od 1773, starosta generalny Wielkopolski od 1757, łowczy wielki koronny od 1732, podkomorzy wielki litewski od 1736, starosta sanocki, białocerkiewski, grudziądzki, lubaczowski, przeciwnik Czartoryskich, 1758–63 przywódca stronnictwa dworskiego.
Ojcem jego był Józef Wandalin Mniszech (1670-1747) – marszałek wielki koronny od 1713, marszałek nadworny litewski od 1706, kasztelan krakowski od 1742, generał artylerii litewskiej w latach 1701-1706, starosta sanocki, jaworowski, gołąbski, rohatyński. Matką natomiat była Konstancja Tarło h. Topór (zm. 1740 r.) c. Stanisława Tarły - kasztelana zawichojskiego i wojewody lubelskiego.
Twórca Kamaryli Mniszcha. Jako wdowiec w 1750 poślubił córkę pierwszego ministra Augusta III Henryka Brühla – Amalię. Zyskał dzięki temu nieformalną pozycję przywódcy partii dworskiej, a także zmonopolizował w swym ręku pośrednictwo w rozdawnictwie urzędów i starostw. Był kawalerem Orderu Orła Białego, Orderu św. Andrzeja i budowniczym kościoła we swoich włościach w Besku w 1755 r.
Za panowania Augusta III Sasa był przywódcą frakcji brühlowskiej stronnictwa starorepublikańskiego.[1] Na dworze Augusta III zwalczał wpływy Czartoryskich. Przeciwnik Stanisława Augusta Poniatowskiego, w 1767 był jednym z twórców konfederacji radomskiej, w 1768 był jednym z inicjatorów zawiązania konfederacji barskiej. W jego dworze w Dukli częstymi gośćmi byli przywódcy Konfederacji barskiej w 1768-1772 m.in. Kazimierz Pułaski. Jerzy August Wandalin Mniszech, wraz żoną Marią Amalią z Brühlów przebudował funkcjonującą w Dukli wcześniej budowlę bastionową, w okazały pałac z dwoma oficynami oraz ogrodem. Po zajęciu Beska w 1772 r. przez władze austriackie, Mniszech w 1786 r. zamienił posiadłości, z wyjątkiem Sanoka i zamku, za dobra dziedziczne Szumina. W jego zamku w Dukli zaborcze wojska 20 września 1772. rozbroiły dragonów i wcieliły ich do swoich oddziałów oraz na terenie przy pałacu zrobiły koszary. Mniszech w 1776 wszedł w skład Rady Nieustającej.
Był jednym z pierwszych masonów w I Rzeczypospolitej. Założył lożę w swojej rezydencji w Dukli.
Córką jego była Józefina Amelia (Potocka) Wandalin Mniszech z Wielkich Kończyc h. Kończyce (1752-1798).
Wziął z nią ślub Stanisław Szczęsny Potocki z Potoka h. Pilawa (Srebrna), chorąży wielki koronny (1774), członek Sejmu Wielkiego , generał artylerii Koronny , generał lejtnant wojska koronnego, starosta bełzki, Hajsynski Zwinogródski, wojewoda ruski 1752-1805
