Jerzy Harasymowicz, Jerzy Harasymowicz-Broniuszyc (ur. 24 lipca 1933 w Puławach, zm. 21 sierpnia 1999 w Krakowie) – polski poeta, założyciel grup poetyckich Muszyna i Barbarus.
Pochodził z rodziny o mieszanych ukraińsko[1], polsko-niemieckich korzeniach.
Należał do tzw. pokolenia "Współczesności". Zadebiutował w 1953 roku, publikując wiersze i prozę poetycką w "Życiu Literackim". Jego pierwszym tomikiem były wydane w 1956 roku Cuda. Publikował również na łamach m.in. "Twórczości", "Tygodnika Powszechnego" i "Dziennika Polskiego".
Laureat licznych nagród, m.in. Nagrody im. Stanisława Piętaka (1967), Nagrody Fundacji im. Kościelskich (1972), głównej Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (1975).
Jego twórczość charakteryzowała się "przesyceniem" opisów, co czyniło wymyślone przez niego mitologie niezwykle szczegółowymi i sprawiającymi wrażenie realnych. Interesował się kulturą Łemków oraz słowiańsko-chrześcijańską, do których to zainteresowań często odnosił się w swoich utworach.
Z poezji Jerzego Harasymowicza wywodzi się termin kraina łagodności, do którego w swoich piosenkach nawiązywał Wojciech Belon, a który bywał później utożsamiany z poezją śpiewaną.
Harasymowicz był pisarzem płodnym, umierając zostawił po sobie ponad 40 tomów wierszy, liczne wybory wierszy i 2 bajki dla dzieci sprzedane łącznie w liczbie ponad 700 000 egzemplarzy.
W środowisku Krakowa był powszechnie znany jako wielbiciel Zwierzyńca i Baru na Stawach (znany wiersz o tym barze). Jednocześnie deklarował się jako fanatyczny wielbiciel gnębionego wówczas przez komunistyczne władze Klubu Sportowego Cracovia. Pisał wiersze o Cracovii i jej piłkarzach. Najsłynniejszym jest chyba wiersz o zdobywcy bramki bezpośrednio z rzutu rożnego w wygranych 2-1 pierwszoligowych derbach Krakowa Cezarym Toboliku.
Po roku 1989 izolowany za bezkompromisowe wypowiedzi na temat środowiska literackiego Krakowa[2].
Jego prochy rozsypano nad bieszczadzkimi połoninami[3], a symboliczny grób stanowi pomnik w kształcie bramy na Przełęczy Wyżnej.
Z poezji Jerzego Harasymowicza zrodził się projekt muzyczny W górach jest wszystko co kocham.
- Cuda (1956)
- Powrót do kraju łagodności (1957)
- Wieża melancholii (1958, il. Daniel Mróz)
- Przejęcie kopii (1958)
- Genealogia instrumentów (1959)
- Mit o świętym Jerzym (1959, il. Daniel Mróz)
- Ma się pod jesień (1962)
- Podsumowanie zieleni (1964)
- Budowanie lasu (1965)
- Pastorałki polskie (1966, 1980)
- Zielony majerz (1969)
- Madonny polskie (1969, 1973, 1977)
- Znaki nad domem (1971)
- Bar na Stawach (1972, 1974)
- Zielnik. Pascha Chrysta (1972)
- Polska weranda (1973)
- Małopolska (1973, nie drukowany, tylko w Wyborze wierszy z 1975)
- Córka rzeźnika (1974, il. Jan Młodożeniec)
- Żaglowiec i inne wiersze (1974)
- Barokowe czasy (1975)
- Banderia Prutenorum ... (1976)
- Polowanie z sokołem (1977)
- Cudnów (1979)
- Wiersze miłosne (1979, 1982, 1986, III wyd. pt Wiesz wszystko)
- Z nogami na stole (1981)
- Wesele rusałek (1982)
- Wiersze na igrzyska (1982)
- Wiersze sarmackie (1983)
- Dronsky (1983)
- Złockie niebo cerkiewne (1983)
- Klękajcie narody (1984)
- Na cały regulator (1985)
- Lichtarz ruski (1987)
- Ubrana tylko w trawy połonin (1988)
- Za co jutro kupimy chleb (1991)
- Kozackie buńczuki (1991)
- W botanicznym. Wiersze zen (1992)
- Czeremszanik (1993)
- Zimownik (1994)
- Worożycha (1994)
- Samotny jastrząb (1995)
- Klasztor na księżycu (1996)
- Srebrne wesele (1997)
[edytuj] Wybory wierszy
- Wybór wierszy (1967, część wierszy nowych)
- Poezje wybrane (1971)
- Wybór wierszy (1975)
- Poeci polscy – miniatura (1978)
- Cała góra barwinków (1983)
- Poezje wybrane (1985)
- Wiersze beskidzkie (1986)
- Wybór wierszy (1986, dwutomowy)
- Erotyki (1992, 1994)
- Wiersze z połonin (1996)
- Miłość w górach (1997)
- Wybór liryków (1999)
- Liryki najpiękniejsze (2001)
- Późne lato (2003)
- Bieszczady (2003)
- Bajka o królewnie, co spać nie chciała (1962)
- Kasia cała z czekolady i z cukierków ma rękawy (1980)
[edytuj] Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ "Jego dziad, Werhowyniec, Ukrainiec ze wschodnich Bieszczadów, mieszkał niedaleko Sławska, w Dołynie. Tam też młodziutki Harasymowicz spędzał wakacje." [w:] Andrzej Burghardt. Twórczość Jerzego Harasymowicza na tle tzw. poezji bieszczadzkiej. Biblioteka Sanocka.
- ↑ "Po roku 1989 poetę zaczęto stopniowo izolować, zwłaszcza w Krakowie. Przyczyn musiało być wiele – demonstracyjna niezależność poety, buńczuczne, bezkompromisowe wypowiedzi na temat środowiska literackiego, sympatie dla socjaldemokratów, ukraińskość, na którą nawet na Ukrainie patrzono bardzo podejrzliwie " [w:] Andrzej Burghardt. Twórczość Jerzego Harasymowicza na tle tzw. poezji bieszczadzkiej, op. cit. ,,Radostowa. Ilustrowany miesięcznik społeczno-kulturalny” 3:1999 nr 5, s. 28; „Trybuna. Aneks” 10: 1999 nr 47, s.1, 7; tamże nr 44, s.1; B. Salamon-Satała, Wielka inwentaryzacja.Rozmowy z poetami, Kraków 1999, s. 89-90 Brodate)
- ↑ Jego prochy, tak jak pragnął, rozsypano nad Tarnicą i Haliczem [w:] ,,Gazeta Bieszczadzka” 9:1999 nr 20, s. 5.
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
