Grób Jerzego Sawickiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie
Jerzy Sawicki, pseud. Lex (ur. 23 stycznia 1910 w Gródku Jagiellońskim, zm. 5 czerwca 1967 w Brukseli) – polski prawnik, profesor uniwersytecki; karnista, specjalizował się w prawie karnym międzynarodowym; adwokat; prokurator Sądu Najwyższego oraz Najwyższego Trybunału Narodowego; felietonista[1].
Ukończył prawo na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. W latach 1936–1941 praktykował jako adwokat we Lwowie[1]. W okresie radzieckiej okupacji Lwowa był m.in. na stanowisku członka III Kolegium Adwokatów we Lwowie.
W latach 1944–1953 był prokuratorem Sądu Najwyższego oraz Najwyższego Trybunału Narodowego ds. ścigania przestępców wojennych w Polsce[1].
W latach 1945–1946 brał udział w pracach delegacji KRN na procesy norymberskie[1]. Od 1946 z polecenia ministra sprawiedliwości Henryka Świątkowskiego podjął śledztwo dotyczące zbrodni na polskich oficerach w Katyniu, z zamiarem przypisania tej zbrodni Niemcom jako ludobójstwa. 26 stycznia 1946 w Norymberdze prowadził m.in. przesłuchanie Ericha von dem Bacha w ramach śledztwa przeciwko zbrodniarzom wojennym[1].
Oskarżał w procesach przed Najwyższym Trybunałem Narodowym: Arthura Greisera (1947), Josefa Bühlera (1948) oraz załogi hitlerowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz[1].
W latach 1948–1950 był profesorem na Wydziale Prawa Uniwersytetu Łódzkiego, a od 1952 – na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego[1].
Razem z Igorem Andrejewem, Leszkiem Lernellem, Sawicki był współautorem najważniejszego w okresie stalinizacji Polski podręcznika Prawo karne Polski Ludowej (1954).
Uczniem Sawickiego był m.in. Lech Falandysz, który nazwał go żartobliwie swoim "mistrzem"[2].
Jerzy Sawicki zmarł w 1967, pochowany został na Cmentarzu Komunalnym Powązki (d. Powązki Wojskowe) w Warszawie (kwatera C 2 rz. 5 m. 13).
Według Zbigniewa Błażyńskiego, po 1941 Sawicki był agentem Gestapo w okupowanym przez Niemców Lwowie[3].
[edytuj] Ważniejsze publikacje[1]
- opracowanie Zbiór przepisów specjalnych przeciwko zbrodniarzom hitlerowskim i zdrajcom Narodu (1945)
- Zbiór przepisów specjalnych przeciwko zbrodniarzom hitlerowskim i zdrajcom narodu z komentarzem (1945; współautor)
- Ludobójstwo. Od pojęcia do konwencji 1933-1948 (1949)
- Prawo karne Polski Ludowej (1954; współautor)
- Socjalistyczna dyscyplina pracy w prawie karnym (1954)
- Od Norymbergi do układu paryskiego. Za kulisami niemieckiego rewizjonizmu (1955)
- Ochrona czci a wolność krytyki (1956)
- Przestępstwa przeciwko Państwu Ludowemu (1960)
- Siedem procesów przed Najwyższym Trybunałem Narodowym (1962; współautor)
- Przed trybunałem świata (1962; współautor)
- zbiór felietonów Sędziowie są omylni (1963)
- Alchemia prawa (1965)
- Ludzie i sprawy Norymbergi (1967; współautor)
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Hasło "Jerzy Sawicki", [w:] Wielka encyklopedia PWN, t. 24, Warszawa 2004, s. 398.
- ↑ [1] "U profesora Gubińskiego i przy jego wydatnej pomocy zrobiłem i doktorat i habilitację. Przez krótki okres moim drugim mistrzem był profesor Jerzy Sawicki – słynny "Lex". Postać niezwykle barwna i ciekawa, który swoim wyglądem przypominał raczej artystę niż profesora prawa." [w:] Anna Kokocińska, Piotr Bałasz Pn, 20 stycznia 1997. Rozmowa z prof. dr hab. Lechem Falandyszem
- ↑ "Weźmy dla przykładu prokuratora Sawickiego. Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego miało w swoich aktach dowody, że Sawicki współpracował z Gestapo na terenie getta lwowskiego. Sawicki wiedział o istnieniu tych akt i to gwarantowało jego całkowite posłuszeństwo. Sprawa ta w końcu stała się głośna i Sawicki został zwolniony ze stanowiska prokuratora, ale zanim odszedł, zasłużył się aparatowi bezpieki" Por. Zbigniew Błażyński, Mówi Józef Światło. Za kulisami bezpieki i partii 1940–1955, słowo wstępne Jan Nowak Jeziorański, Warszawa 2003, s. 236
[edytuj] Bibliografia
- Hasło "Jerzy Sawicki", [w:] Wielka encyklopedia PWN, t. 24, Warszawa 2004, s. 398.