Jesion

Jesion
Morfologia (jesion wyniosły)
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	Euphyllophyta
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	astrowe
Rząd	jasnotowce
Rodzina	oliwkowate
Rodzaj	jesion
Nazwa systematyczna
Fraxinus L. Sp. Pl. 1057. 1753
Zdjęcia i grafiki w Commons

Jesion wyniosły

Jesion (Fraxinus L.) – rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae), który obejmuje ok. 60 gatunków drzew i krzewów pochodzących z obszarów umiarkowanego klimatu półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Fraxinus excelsior L..

Morfologia

Liście

Naprzeciwległe, złożone, nieparzystopierzaste.

Jesion wyniosły – owoce

Owoce

Jednonasienne w kształcie płaskiego orzeszka z języczkowatym skrzydełkiem.

Drewno

Twarde, elastyczne i ciężkie, wykorzystywane w stolarstwie, meblarstwie i lutnictwie. Jesion ciemny jest twardszy i bardziej wytrzymały niż dąb. Dostępne jest 16 odcieni drewna. Czym drewno jest ciemniejsze tym twardsze.

Biologia

Liczba chromosomów: Podstawową liczbą jest x=23. Większość gatunków jest diploidalna (2n=46). Do wyjątków należą jesion chiński, który jest hexaploidem (2n=138=6x), jesion aksamitny w odmianie F.velutina var. coriacea – tetraploidalny (2n=92=4x) i jesion amerykański o wielu kariotypach.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny oliwkowatych (Oleaceae) Hoffmanns. & Link, która jest jednym z kladów w obrębie rzędu jasnotowców (Lamiales) Bromhead z grupy astrowych spośród roślin okrytonasiennych.

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (!993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Oleanae Takht., rząd oliwkowce (Oleales Lindl.), podrząd Oleineae Engl., rodzina oliwkowate (Oleaceae Hoffmanns. & Link), podrodzina Fraxinoideae Kostel., plemię Fraxineae Bartl., rodzaj jesion (Fraxinus L.).

Gatunki dziko rosnące w Polsce

• jesion pensylwański, j. omszony (Fraxinus pennsylvanica Marsh.) – antropofit zadomowiony
• jesion wyniosły (Fraxinus excelsior L.)

Gatunki uprawiane (wybór)

• jesion aksamitny (Fraxinus velutina Torr.)
• jesion amerykański (Fraxinus americana L.)
• jesion czterograniasty (Fraxinus quadrangulata Michx.)
• jesion Griffitha (Fraxinus griffithii C. B. Clarke)
• jesion kutnerowaty (Fraxinus profunda (Bush) Bush)
• jesion mandżurski (Fraxinus mandshurica Rupr.)
• jesion mannowy (Fraxinus ornus L.)
• jesion szerokolistny, j. oregoński (Fraxinus latifolia Benth.)
• jesion wąskolistny (Fraxinus angustifolia Vahl)

Zastosowanie

• Drewno wykorzystywane jest jako materiał w meblarstwie, stolarstwie i lutnictwie.
• Jesiony uprawiane są w parkach i ogrodach jako drzewa ozdobne
• Liście jesionu są wykorzystywane we Francji i w Belgii do produkcji napoju alkoholowego frênette.