Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Jeziora na świecie | |
|---|---|
| największe | najgłębsze |
| wg kontynentów | |
| Afryka | |
| Ameryka Południowa | |
| Ameryka Północna | |
| Antarktyda | |
| Australia i Oceania | |
| Azja | |
| Europa | |
| sztuczne zbiorniki | |
| Jeziora Polski | |
| największe | najgłębsze |
| jeziora Polski | |
| sztuczne zbiorniki | |
Jeziora na kontynencie Antarktydy i okolicznych wyspach są niezwykle rzadkie. Ze względu na panujące w Antarktyce temperatury, zbiorniki ciekłej wody zazwyczaj przez cały rok pokryte są lodem (wyjątkiem są niektóre jeziora hiperhalinowe). Część z nich położona jest pod wielokilometrowej grubości warstwą lodu. Mimo to przypuszcza się, że występują w nich liczne formy życia, które mogły ewoluować w izolacji przez setki tysięcy lat[1]. Życie w jeziorach powierzchniowych ogranicza się do mikroorganizmów, w nielicznych występują też skorupiaki[2].
Spis treści |
W oazach antarktycznych, nielicznych obszarach kontynentu, które nie są pokryte lądolodem, istnieją niewielkie jeziora utworzone przez wodę z topniejących lodowców. Część z nich jest słodkowodna, a część to jeziora słone, wśród których maleńki staw Don Juan i jezioro Vanda są jednymi z najsilniej zasolonych jezior na Ziemi[3].
| jezioro | powierzchnia w km² |
maksymalna głębokość w m |
położenie |
|---|---|---|---|
| Jezioro Figurowe | 14,8 | 137 | Oaza Bungera |
| Untersee | 11,4 | 169 | Ziemia Królowej Maud |
| Fryxell | 7,8 | 20 | McMurdo Dry Valleys , dolina Taylora |
| Vida | 6,8 | 5 | McMurdo Dry Valleys , dolina Wiktorii |
| Vanda | 5,2 | 75 | McMurdo Dry Valleys , dolina Wrighta |
| Bonney | 4,3 | 40 | McMurdo Dry Valleys , dolina Taylora |
Nietypowy rodzaj jezior powierzchniowych spotykanych na Antarktydzie stanowią jeziora episzelfowe, położone pomiędzy lodowcem szelfowym a lądem stałym[4]. Zbiorniki te mają połączenie z oceanem, ale ich wody nie mieszają się; wypełniająca je słodka woda unosi się ponad gęstszą, słoną wodą oceaniczną. Największym z takich jezior na Antarktydzie jest Beaver Lake, położone na skraju lodowca szelfowego Amery'ego. Jezioro to jest ultra-oligotroficzne, jednak także tu występuje życie[2].
Jeszcze inną grupę jezior na kontynencie stanowią jeziora podlodowe, położone pod lądolodem Antarktydy i niemające kontaktu z powierzchnią. W 2004 roku znanych było 145 takich zbiorników[5], odkrytych dzięki obserwacjom radarowym lub satelitarnym. W ciągu następnych siedmiu lat liczba ta wzrosła do 387[6], stwierdzono także istnienie sieci podlodowych rzek łączących część jezior; obserwacje satelitarne ukazały także niespodziewaną dynamikę tego systemu hydrologicznego, w którym jedne zbiorniki wodne napełniają się kosztem innych[7].
Część spośród jezior podlodowych Antarktydy jest pochodzenia tektonicznego i jako takie, należą one do najgłębszych jezior świata. W oparciu o pomiary anomalii grawitacyjnej, głębokość trzech spośród tych jezior jest szacowana na ponad 900 m[8].
W październiku 2012 roku planowane jest rozpoczęcie wiercenia, którego celem jest pobranie próbek wody i osadów z Jeziora Ellswortha. Poprzednia próba dotarcia do znacznie większego jeziora Wostok zakończyła się niepowodzeniem[6], towarzyszyły jej również obawy dotyczące skażenia środowiska wodnego naftą i freonami[9], a nawet możliwości wytryśnięcia wody na powierzchnię, ze względu na jej artezyjski charakter[10].
| jezioro | powierzchnia w km² |
maksymalna głębokość w m |
grubość pokrywy lodowej w m |
położenie |
|---|---|---|---|---|
| Wostok | 15 690 | ~1000 | 4 000 | pod rosyjską stacją polarną Wostok |
| Jezioro 90°E | 2 000 | ~900 | 2 000 | |
| Sowietskaja | 1 600 | 2 000 | pod byłą radziecką stacją polarną Sowietskaja | |
| Concordia | ~800 | 200 – 300 | 4 000 – 4 100 | w pobliżu francusko-włoskiej stacji polarnej Concordia |
| Jezioro Ellswortha | 28,9 | 156 | 3 200 | Ziemia Ellswortha |
