Bełdany

Bełdany
Państwo	Polska
Powierzchnia	9,44 km²
Wymiary	12,4 × 2,4 km
Głębokość • średnia • maksymalna	10 m 46 m
Wysokość lustra	116 m n.p.m.
Rzeki wypływające	Krutynia
Położenie na mapie hydrograficznej Polski NE Bełdany
53°43′28″N 21°33′59″E
Zdjęcia i grafiki w Commons

Bełdany - jezioro polodowcowe, rynnowe znajdujące się na Mazurach (województwo warmińsko-mazurskie, powiat mrągowski, gmina Mikołajki), w całości na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego, otoczone sosnowo - świerkowymi lasami Puszczy Piskiej. Zbiornik usytuowany jest na wysokości 116 m n.p.m. , obecnie powierzchnia to 944 ha i z biegiem lat staje się coraz mniejsza. W 1955 powierzchnia jeziora wynosiła 1 241,6 ha. Zbiornik podlega eutrofizacji. Na jeziorze znajdują się 3 wyspy. Składa się z wyraźnie wyodrębnionych dwóch części - południowej, o mocno rozwiniętej linii brzegowej, i północnej, węższej i mniej urozmaiconej. Na północy łączy się z jeziorem Mikołajskim, a na południowym, poprzez wodną śluzę komorową Guzianka z jeziorem Guzianka Mała i dalej z jeziorem Guzianka Wielka i jeziorem Nidzkim. Brzegi jeziora wysokie, strome i zalesione. Znajduje się tu wiele ośrodków wypoczynkowych. Koło połączenia z Jeziorem Mikołajskim przy miejscowości Wierzba znajduje się prom samochodowy.

Jezioro to jest częścią popularnej "jachtostrady" mazurskiej, i wraz z jeziorem Mikołajskim stanowi bezpośrednie wodne połączenie między Mikołajkami a Rucianem. Z tego względu w sezonie jest jednym z najbardziej uczęszczanych i zatłoczonych jezior mazurskich; zwłaszcza część północna obfituje w liczne dogodne miejsca postojowe, co skutkuje znaczną dewastacją brzegów; przyczynia się do niej także erozja wywoływana przez intensywny ruch motorowodny. Mimo to Bełdany są uważane za jedno z najpiękniejszych mazurskich jezior.

Jezioro jest typowym zbiornikiem rynnowym, długość maksymalna wynosi 12 400 m i szerokość maksymalna 2 400 m. Powierzchnia zwierciadła wody wynosi 940,6 ha. Dno zbiornika jest urozmaicone, z licznymi głęboczkami, linia brzegowa jest silnie rozwinięta długość 33 300 m, pojemność masy jeziornej to 94 847,6 tys. m³. Litoral jeziora Bełdany zajmuje 26% powierzchni jeziora, w tym prawie 3/4 jeziora stanowi roślinność zanurzona, bezpośrednie otoczenie jeziora w 80% stanowią kompleksy Puszczy Piskiej, w zlewni bezpośredniej występują głównie gleby bielicowe wytworzone na piaskach sandrowych.

Dane morfometryczne jeziora

• wysokość n.p.m.: 116 m
• głębokość maksymalna: 46 m
• głębokość średnia: 10 m
• długość: 12,4 km
• szerokość maksymalna: 2,4 km
• szerokość minimalna: 200 m

Ryby występujące w jeziorze Bełdany

• sandacz
• szczupak
• okoń
• węgorz
• leszcz
• płoć

Bibliografia

• K.Jędryka, J.Koryciński, red.wyd.J.Uliasz: Wielkie Jeziora Mazurskie-część południowa, Mapa topograficzno-turystyczna. Warszawa: Wojskowe Zakłady Topograficzne, 2001. ISBN 83-7135-199-2.