Joanna Chmielewska, właśc. Irena Barbara Kühn z domu Becker (ur. 2 kwietnia 1932 w Warszawie) – autorka powieści sensacyjnych, kryminalnych, komedii obyczajowych, a także książek dla dzieci i młodzieży.
Najwcześniejsze dzieciństwo pisarka spędziła w Grójcu i Warszawie. Jako dziecko wiele czytała i już w bardzo młodym wieku marzyła o napisaniu powieści. Najpierw uczyła się w szkole powszechnej. W 1943 roku została oddana do internatu u Sióstr Zmartwychwstanek na warszawskim Żoliborzu[1]. Następnie uczęszczała do gimnazjum, a później wraz rodzicami wyprowadziła się na jakiś czas do Bytomia, skąd potem powróciła do Grójca. Okazało się, że jest w jednej klasie ze swoją dawną koleżanką, Janką (późniejszą absolwentką historii na Uniwersytecie Warszawskim), z którą teraz mogła się zaprzyjaźnić, a która stała się pierwowzorem postaci kilku powieści Chmielewskiej, podobnie jak członkowie rodziny pisarki. Również jedna z nauczycielek została później opisana w jednym z utworów – Zwyczajnym życiu[2].
Rodzina Chmielewskiej pragnęła, żeby przyszła pisarka została lekarzem, jednak jeszcze w liceum młodą Chmielewską zaczęła interesować architektura i ją właśnie wybrała później jako kierunek studiów[3]. W czasach szkoły średniej poznała swojego przyszłego męża, Stanisława Kühna. Wcześnie zaszła w ciążę i wzięła ślub. Studia zaczęła już jako mężatka, a wkrótce (w 1951 roku) urodziła pierwszego syna.
Ukończyła studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, uzyskując tytuł inżyniera architekta. Pracowała m.in. w Samodzielnej Pracowni Architektoniczno-Budowlanej "Blok", w Energoprojekcie, w Biurze Projektów "Stolica". Brała udział w budowie Domu Chłopa. Tematyka związana z pracą z tego okresu pojawiała się później w jej powieściach.
Debiutowała w 1958 na łamach czasopisma "Kultura i Życie" jako prozaik. Przez pewien czas pisała w "Kulturze i Sztuce" na tematy związane z architekturą wnętrz[4]. W 1964 miał miejsce debiut książkowy – wydała sensacyjną powieść Klin. Od 1970 r. zajmuje się wyłącznie twórczością literacką. Łączny nakład jej powieści w Polsce przekroczył 6 mln egzemplarzy[5], a w Rosji – gdzie uważana jest za najpoczytniejszą pisarkę zagraniczną – 8 mln[6]. Jej książki tłumaczono na języki obce 107 razy[7].
Jest rozwódką, ma dwóch synów: Jerzego (ur. 1951) i Stanisława Roberta (ur. 1956, używa głównie imienia Robert)[8].
[edytuj] Literatura piękna (dla dorosłych i młodzieży)
- 1964 Klin (ekranizacja Lekarstwo na miłość, reż. Jan Batory)
- 1966 Wszyscy jesteśmy podejrzani
- 1969 Krokodyl z Kraju Karoliny
- 1972 Całe zdanie nieboszczyka
- 1973 Lesio
- 1974 Zwyczajne życie
- 1974 Wszystko czerwone
- 1975 Romans wszechczasów[9]
- 1976 Większy kawałek świata
- 1976 Boczne Drogi
- 1977 Upiorny legat (ekranizacja Skradziona kolekcja, reż. Jan Batory)
- 1979 Studnie przodków
- 1979 Nawiedzony dom
- 1981 Wielkie zasługi
- 1983 Duch (wydany później, po lekkiej zmianie, wraz z kilkoma innymi opowieściami jako Ślepe szczęście)
- 1988 Skarby
- 1989 Szajka bez końca
- 1990 Dzikie białko
- 1991 2/3 sukcesu
- 1992 Wyścigi
- 1992 Ślepe szczęście
- 1993 Tajemnica
- 1993 Wszelki wypadek
- 1993 Drugi wątek
- 1993 Florencja, córka Diabła
- 1993 Zbieg okoliczności
- 1993 Autobiografia, tom 1 – Dzieciństwo
- 1994 Jeden kierunek ruchu
- 1994 Autobiografia, tom 2 – Pierwsza młodość
- 1994 Autobiografia, tom 3 – Druga młodość
- 1994 Autobiografia, tom 4 – Trzecia młodość
- 1994 Autobiografia, Wieczna młodość – aneks do wszystkich pozostałych (w 2000 r. ukazał się jako tom 5 – Wtórna młodość)
- 1995 Lądowanie w Garwolinie
- 1996 Duża polka
- 1996 Dwie głowy i jedna noga
- 1996 Wielki diament, tom 1
- 1996 Wielki diament, tom 2
- 1997 Hazard
- 1997 Krowa niebiańska
- 1998 Harpie
- 1998 Złota mucha
- 1999 Depozyt
- 1999 Najstarsza prawnuczka
- 2000 Przeklęta bariera
- 2000 Książka poniekąd kucharska
- 2000 Autobiografia, tom 5 – Wtórna młodość
- 2001 Trudny trup
- 2002 (Nie)boszczyk mąż
- 2002 Pech
- 2003 Babski motyw
- 2003 Bułgarski bloczek
- 2004 Kocie worki
- 2005 Mnie zabić
- 2005 Zapalniczka w antologii Trupy Polskie
- 2006 Krętka Blada
- 2006 Autobiografia, tom 6 – Stare próchno
- 2007 Zapalniczka (Rozwinięcie opowiadania Zapalniczka, wydanego w 2005 roku w zbiorze opowiadań Trupy Polskie)
- 2007 Rzeź bezkręgowców
- 2008 Autobiografia, tom 7 – Okropności
- 2009 Porwanie
- 2010 Byczki w pomidorach
- 2011 Gwałt
[edytuj] Dla dzieci
- 1996 Jak wytrzymać z mężczyzną
- 1996 Jak wytrzymać ze współczesną kobietą
- 2001 Jak wytrzymać ze sobą nawzajem
- 2005 Przeciwko babom!
- 2007 Traktat o odchudzaniu
[edytuj] Słuchowiska
- Lesio
- Całe zdanie nieboszczyka
- Krokodyl z kraju Karoliny
- Wszystko czerwone
- Klin
- Dzikie białko
- Wielki Diament cz. 1
- Wielki Diament cz. 2
- Wielki Diament cz. 3
- Romans wszech czasów
- Boczne drogi
- Kocie worki
- Pech
- Najstarsza prawnuczka cz. 1
- Najstarsza prawnuczka cz. 2
- Przeklęta bariera cz. 1
- Przeklęta bariera cz. 2
- (Nie)Boszczyk mąż cz. 1
- (Nie)Boszczyk mąż cz. 2
- Złota mucha
- Zapalniczka
- Studnie przodków
- Wszyscy jesteśmy podejrzani
- Krowa niebiańska
- Depozyt cz. 1
- Depozyt cz. 2
[edytuj] Ekranizacje
-
Powstało kilka ekranizacji filmowych, opartych na jej książkach. Były to:
- As Empiku (2000)
- Nagroda Wielkiego Kalibru (2006) – za twórczość kryminalną
Przypisy
- ↑ Joanna Chmielewska: Autobiografia. Dzieciństwo. Warszawa: Vers, 1993, s. 139. ISBN 83-7127-001-1.
- ↑ Joanna Chmielewska: Autobiografia. Dzieciństwo. Warszawa: Vers, 1993, s. 248. ISBN 83-7127-001-1.
- ↑ Joanna Chmielewska: Autobiografia. Dzieciństwo. Warszawa: Vers, 1993, s. 307. ISBN 83-7127-001-1.
- ↑ Agnieszka Dajbor: Hanka Bielicka współczesnej literatury. Gazeta Wyborcza, 1995/10/18.
- ↑ (asz): Joanna Chmielewska kończy 75 lat (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. 2 kwietnia 2007. [dostęp 15 czerwca 2007].
- ↑ Sylwetki – literatura. Joanna Chmielewska (pol.). [dostęp 16 czerwca 2008].
- ↑ BiBik – pismo MBP w Łodzi. [dostęp 15 czerwca 2008].
- ↑ Joanna Chmielewska: Autobiografia. Pierwsza młodość. Warszawa: Vers, 1994, s. 154. ISBN 83-7127-001-2-X.
- ↑ 9,0 9,1 Obecnie "wszech czasów" pisze się rozłącznie, jednak w czasie wydawania książki poprawna była także pisownia "wszechczasów". Wznowienie książki, wydane w 2006 roku miało poprawiony tytuł – "wszech czasów".
- ↑ Lekarstwo na miłość w bazie filmpolski.pl
- ↑ Skradziona kolekcja w bazie filmpolski.pl
- ↑ Kim jesteś kochanie w bazie filmpolski.pl
- ↑ Randka z diabłem w bazie filmpolski.pl
- ↑ Całe zdanie nieboszczyka w bazie filmpolski.pl
- ↑ Wszystko czerwone w bazie filmweb.pl
[edytuj] Linki zewnętrzne