Jodła

	Jodła
	; Jodła koreańska (Abies koreana)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	nagonasienne
Podgromada	nagonasienne drobnolistne
Klasa	iglaste
Rząd	sosnowce
Rodzina	sosnowate
Podrodzina	jodłowe
Rodzaj	jodła
	Nazwa systematyczna
	Abies Mill.
	Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754
	Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Zasięg występowania poszczególnych gatunków jodły w Europie

Igły (Abies abama)

Morfologia (Abies alba)

Pokrój (Abies lasiocarpa)

Nasiona (Abies fraseri)

Jodła (Abies Miller 1756) – rodzaj zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych obejmujący blisko 50 gatunków, które występują na półkuli północnej.

[edytuj] Morfologia

Drewno: Bezżywiczne, jasne i lekkie.
Liście: Igły spłaszczone, u podstawy przewężone i skręcone. Osadzone one są na stopkach. Igły posiadają dwa paski na spodniej stronie.
Kwiaty: Charakterystyczne dla jodły są wzniesione pionowo szyszki żeńskie, które są osadzone na górnych gałęziach. Rozsypują się one po dojrzeniu w pierwszym roku.

[edytuj] Zastosowanie

Drewno znajduje zastosowanie w stolarstwie, w budownictwie wodnym, górnictwie, do produkcji papieru, do wyrobu skrzynek, zabawek, instrumentów muzycznych.
Starożytni Grecy z drewna jodłowego wyrabiali wiosła, gdyż jest ono lekkie i bardzo trwałe w wodzie.
Starożytni Rzymianie używali do pisania tabliczek z drewna jodły, ponieważ jest ono miękkie.
Z drewna jodłowego miano zbudować konia trojańskiego, a Dedal zbudował z niego kreteńską "krowę" królowej Pazyfae.
Król Salomon miał wyłożyć tarcicami jodłowymi podłogę w Świątyni Jerozolimskiej^[1].

[edytuj] Systematyka

Gatunkiem typowym jest Abies alba Mill.^[2].

Synonimy taksonomiczne^[2]

Picea D. Don ex Loudon

Podział rodzaju^{[potrzebne źródło]}

sekcja: Abies Miller
- - jodła pospolita, jodła biała (Abies alba, Abies pectinata)
  - jodła grecka (Abies cephalonica)
  - jodła syryjska (Abies cilicica)
  - jodła sycylijska (Abies nebrodensis)
  - jodła kaukaska (Abies nordmanniana)
sekcja: Piceaster Spach em. Farjon et Rushforth
- - jodła numidyjska, jodła algierska (Abies numidica)
  - jodła hiszpańska (Abies pinsapo)
sekcja: Bracteata Engelm em. Sargent
- - jodła nadobna (Abies bracteata)
sekcja: Momi Franco
- podsekcja: Homolepoides (Franco) Farjon et Rushforth
  - jodła nikko, jodła nikkońska (Abies homolepis)
  - Abies recurvata
- podsekcja: Firmae (Franco) Farjon et Rushforth
  - Abies beshanzuensis
  - jodła japońska (Abies firma)
- podsekcja: Halophyllae Farjon et Rushforth
  - Abies chensiennsis
  - jodła mandżurska (Abies holophylla)
  - Abies pindrow
  - Abies ziyuanensis
sekcja: Amabilis (Matzenko) Farjon et Rushforth
- - jodła wonna (Abies amabilis)
  - Abies mariesii
sekcja: Pseudopicea Hockel em. Farjon et Rushforth
- podsekcja: Delavayianae Farjon et Rushforth
  - Abies chengii
  - jodła Delaveya (Abies delavayi)
  - Abies densa
  - Abies fabri
  - Abies fargesii
  - Abies fanjingsbanensis
  - Abies forrestii
  - Abies spectabilis
  - Abies yuanbaoshanensis
- podsekcja: Squamatae E. Murray
  - Abies squamata
sekcja: Balsamea Engelm. em. Farjon et Rushforth
- podsekcja: Laterales Patschke em. Farjon et Rushforth
  - jodła balsamiczna (Abies balsamea)
  - Abies bifolia
  - Abies kawakamii
  - jodła górska (Abies lasiocarpa)
  - jodła syberyjska (Abies sibirica)
- podsekcja: Medianae Patschke em. Farjon et Rushforth
  - jodła Fresera (Abies fraseri)
  - jodła koreańska (Abies koreana)
  - jodła wiotka, jodła białokora (Abies nephrolepis)
  - jodła sachalińska (Abies sachalinensis)
  - jodła Veitcha (Abies veitchii)
sekcja: Grandis Engelm. em. Farjon et Rushforth
- - jodła jednobarwna, jodła kalifornijska (Abies concolor)
  - Abies durangensis
  - jodła olbrzymia (Abies grandis)
  - Abies guatalensis
  - jodła Lowa (Abies lowiana)
sekcja: Oiamel Franco
- podsekcja: Religiosae (Matzenko) Farjon et Rushforth
  - Abies religiosa
  - Abies vejarii
podsekcja: Hickelianae Farjon et Rushforth
- - Abies hickelii
sekcja: Nobilis Engelm.
- - jodła wspaniała (Abies magnifica)
  - jodła szlachetna (Abies procera)

[edytuj] Gatunki flory Polski

Na podstawie Krytycznej listy roślin naczyniowych Polski^[3]

Gatunki występujące naturalnie

jodła pospolita (Abies alba Mill.)

Gatunki uprawiane

jodła Arnolda (Abies x arnoldiana Nitz.)
jodła balsamiczna (Abies balsamea Mill.)
jodła Bornmüllera (Abies bornmuelleriana Mattf.)
jodła grecka (Abies cephalonica Loudon)
jodła jednobarwna, j. kalifornijska (Abies concolor (Gordon & Glend)Lindl. ex Hildebr.)
jodła kaukaska (Abies nordmanniana (Steven)Spach)
jodła koreańska (Abies koreana E. H. Wilson)
jodła króla Borysa, j. Borysa (Abies x borisii-regis Mattf.)
jodła nikkońska (Abies homolepis Siebold & Zucc.)
jodła olbrzymia (Abies grandis Douglas ex D. Don)Lindl.)
jodła szlachetna (Abies procera Rehder)
jodła Veitcha (Abies veitchii Lindl.)

Przypisy

↑ Marek Żukow-Karczewski, Jodła - dumne drzewo, "AURA", nr 2/1995 r.
↑ ^2,0 ^2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-19].
↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.

[edytuj] Bibliografia

Peter Schütt: Tannenarten Europas und Kleinasiens. Ecomed, Landsberg am Lech 1994, ISBN 3-609-69890-X.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zobacz hasło jodła w Wikisłowniku

[0] Marek Żukow-Karczewski, Jodła - dumne drzewo, "AURA", nr 2/1995 r.

[A-1] 2,0 ^2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-19].

[checklist2002-2] Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.

[1]

[2]

[3]

Jodła

Spis treści

[edytuj] Morfologia

[edytuj] Zastosowanie

[edytuj] Systematyka

[edytuj] Gatunki flory Polski

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Linki zewnętrzne

Osobiste

Przestrzenie nazw

Warianty

Widok

Działania

Szukaj

Nawigacja

Dla czytelników

Dla wikipedystów

Narzędzia

Drukuj lub eksportuj

W innych językach

Jodła
Jodła koreańska (Abies koreana)
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	nagonasienne
Podgromada	nagonasienne drobnolistne
Klasa	iglaste
Rząd	sosnowce
Rodzina	sosnowate
Podrodzina	jodłowe
Rodzaj	jodła
Nazwa systematyczna
Abies Mill.
Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons