Jogasutry

Jogasutry ( dewanagari योगसूत्र , trl. Yogasūtra) – traktat przedstawiający jogadarśanę w formie 195 zwięzłych aforyzmów, który ujmuje nauczanie metod jogicznych praktyk w cztery rozdziały (pāda) o coraz większym stopniu trudności. Autorem jest starożytny indyjski mędrzec Ryszi Patańdźali ( trl. Pātañjali). Księga ta wykorzystywana jest w nauczaniu większości odmian jogi.

Autor

Na temat samego Patańdźalego wiadomo niewiele. Żył prawdopodobnie w III bądź IV w n.e. W traktacie Jogasutra opisał jogiczne techniki ascezy i medytacji, a także metafizyczne i filozoficzne aspekty jogi.Dokonał on syntezy myśli jogicznej, która prawdopodobnie była o wiele starsza, dbając przy tym by eklektyzm owego opisu był niewielki. Postacią Patańdźalego zajmował się m.in. wybitny religioznawca rumuński Mircea Eliade.

Datowanie

Zwykle przyjmuje się, że traktat "Jogasutra" powstał w II wieku p.n.e., jednak poszczególne części znane były już dużo wcześniej, a niektóre fragmenty cytowane są w źródłach o prawie 2 tysiące lat starszych. Patańdźali jest zatem najprawdopodobniej ostatnim znanym kompilatorem i redaktorem jednolitego tekstu. Autorzy buddyjscy często używają terminologii i definicji pojęć z Jogasutr, co dowodzi istnienia tych nauk we wcześniejszych okresach. Jogasutry dają zbieżne z innymi traktatami mistycznymi pojęcie o wewnętrznym rozwoju człowieka oraz prawidłach i metodach na drodze poszukiwania Boga ( w tym traktacie pod imieniem Iśwara ).

Podział na padah

Traktat Jogasutra składa się z czterech rozdziałów bądź ksiąg. Te cztery części omawiają kolejno następujące zagadnienia:

1. Samadhipada - nauki o metodach skupienia i ekstazy w świetle mądrości.
2. Sadhanapada - metody praktyk ascetycznych, intuicyjnych i wewnętrznych.
3. Wibhutipada - rozwój nadludzkich, ekstrasensorycznych zdolności i możliwości, siddhi.
4. Kaiwaljapada - nauki o ostatecznym wyzwoleniu z kręgu wcieleń w materialnych światach.

Główne wątki

• Świat istnieje realnie (nie jest złudzeniem)
• Cierpienie jest powszechne (wyzwolenie się z cierpienia jako cel)^{[potrzebne źródło]}
• Modalności - jasność, inteligencja, energia, aktywność mentalna, inercja statyczna, ciemność psychiczna
• Rytuały religijne nie mają większej wartości
• Troistość doświadczeń - błędy i złudzenia, doświadczenia psychiczne, doświadczenia parapsychiczne
• Pięć matryc tworzących stany psychomentalne - niewiedza, poczucie indywidualności, namiętność, wstręt, wola życia
• Ekagrata - koncentracja na jednym obiekcie (podstawa medytacji)
• Świadomości - świadomość dzienna, świadomość snu ze snami, świadomość snu bez snów, świadomość kataleptyczna^{[potrzebne źródło]}
• Iśwara Bóg joginów
• Ekstaza, czyli samadhi - zjednoczenie, wchłonięcie, całość, połączenie
• Istnienie poza czasem (w wiecznej teraźniejszości)
• Ponadnaturalne moce jogina ( siddhi ) - jasnowidzenie, jasnosłyszenie, polimorfizm, transmutacja, teleportacja i inne
• Mistyczna sylaba aum

Samadhi

I. sabidźa- oraz nirbidźasamadhi (rytambharapradźńa) - zalążkowe i bezzalążkowe zatopienie w najwyższym Świetle Oświecenia, w Mądrości praw i zasad duchowych (ryta).
II. Kleśatanukaranasamadhi (saptadhapradźńasamadhi) - Oświecenie usuwające przyczyny cierpienia, dające siedmiopoziomowe, szczegółowe pojmowanie prawdy, prawdziwej wiedzy, mądrości.

III. pradźńalokah samadhi (wiwekapradźńa) - Światło poznania prawdy, mądrość rozróżniająca sat od asat, odróżniająca to co pochodzi z Rzeczywistości i Prawdy od tego co pochodzi z iluzji i fałszu.

IV. dharmameghasamadhi - Obłok Boskich Cech , spłukiwacz cech, wyzwolenie.

Linki zewnętrzne

• Jogasutry (w przekładzie Leona Cyborana) na język polski
• Pierwszy polski przekład Jogasutr autorstwa Antoniego S. Pełkowskiego (rok 1927)