Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Johan Laidoner | |
 Johan Laidoner |
|
| generał-lejtnant | |
| Data i miejsce urodzenia | 12 lutego 1884 Viiratsi k. Viljandi,  Imperium Rosyjskie |
| Data i miejsce śmierci | 13 marca 1953 Włodzimierz nad Klaźmą,  ZSRR |
| Przebieg służby | |
| Stanowiska | wódz naczelny Armii Estońskiej |
| Główne wojny i bitwy | wojna estońsko-bolszewicka |
| Późniejsza praca | oficjalny reprezentant Estonii w Lidze Narodów |
| Odznaczenia | |
         |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Johan Laidoner (ur. 12 lutego 1884 w Viiratsi k. Viljandi, zm. 13 marca 1953 w radzieckim więzieniu w Włodzimierzu nad Klaźmą) – jeden z twórców niepodległej Estonii, wódz naczelny Armii Estońskiej.
Spis treści |
Pochodził z rodziny rolniczej, ukończył szkółkę parafialną w Asumaa i podstawówkę w Viljandi. W 1901 wstąpił jako ochotnik do armii Imperium Rosyjskiego. Jego jednostka piechoty początkowo stacjonowała w Kownie. W 1902 wstąpił do szkoły wojskowej w Wilnie, gdzie poznał swoją przyszłą żonę – Polkę. W 1909 rozpoczął studia na Mikołajewskiej Akademii Wojskowej w Sankt Petersburgu.
Mianowany podpułkownikiem, w czasie służby w armii rosyjskiej siedmiokrotnie odznaczony rosyjskimi orderami wojennymi.
Po odzyskaniu niepodległości przez Estonię powrócił do ojczyzny, został dowódcą 1. Dywizji Estońskiej i Szefem Sztabu Generalnego Wojska Estońskiego, a 23 grudnia 1918 został mianowany wodzem naczelnym estońskich sił zbrojnych w stopniu generała-majora. W 1919 był inicjatorem powołania Estońskiej Akademii Wojskowej. W czasie wojny estońsko-bolszewickiej przeprowadził udaną kontrofensywę, która wyparła oddziały bolszewików z terytorium Estonii.
W 1920 został mianowany generałem-lejtnantem armii estońskiej. Po złożeniu dowództwa, był oficjalnym reprezentantem Estonii w Lidze Narodów. W 1925 z jej ramienia mediował w konflikcie iracko-tureckim o okręg Mosulu.
Na krótko powrócił do armii, by 1 grudnia 1924 stłumić inspirowany przez ZSRR pucz komunistów w Tallinnie.
W 1934 na prośbę premiera Estonii Konstantina Pätsa wprowadził rządy wojskowe, by powstrzymać przejęcie władzy przez quasi-faszystowski ruch wabsów.
17 czerwca 1940 po aneksji Estonii przez ZSRR, został aresztowany i wywieziony do radzieckiego więzienia w Kirowie, skazany w 1952 w procesie na 25 lat więzienia i przepadek całego mienia na rzecz ZSRR. Zmarł w 1953 w więzieniu nr 2 we Włodzimierzu nad Klaźmą.
Był kawalerem Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari, został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, w kwietniu 1939 uhonorowany Orderem Orła Białego. Otrzymał tytuł rycerski od króla Wielkiej Brytanii, litewski Order Witolda Wielkiego I klasy, fiński Order Białej Róży oraz dwukrotnie francuską Legię Honorową.
W 1904 podczas służby w armii rosyjskiej w Wilnie poznał Polkę Marię Kruszewską, którą poślubił 30 października 1911. 21 marca 1913 doczekali się potomka Michaela (1913–1928), po jego tragicznej śmierci adoptowali bratanka Marii Aleksego Kruszewskiego – rówieśnika Michaela Laidonera.
W 1928 generał Laidoner złożył oficjalną wizytę w Warszawie jako naczelny wódz Estonii. W 1930 stanął na czele tallińskiego Towarzystwa Estonia-Polska jako jego honorowy prezes.
W lipcu 1934 gościł na swojej posiadłości w Viimsi przebywającego z oficjalną wizytą w Estonii ministra Becka.
Uhonorowany przez władze RP Orderem Virtuti Militari V klasy, w kwietniu 1939 Orderem Orła Białego oraz Orderem Polonia Restituta.
Opanował język polski w stopniu pozwalającym na swobodną konwersację.
Został pochowany w tej samej zbiorowej mogile co delegat Rządu RP na Kraj Jan Stanisław Jankowski.
