Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Johann Jakob Griesbach (ur. 4 stycznia 1745, zm. 24 marca 1812) – niemiecki biblista, krytyk tekstu Nowego Testamentu, duchowny luterański. Wykształcenie zdobył we Frankfurcie, Tybindze, Lipsku i Halle.
W 1774 roku Griesbach opublikował grecką synopsę trzech pierwszych Ewangelii: Mateusza, Marka i Łukasza. Jako pierwszy trzy pierwsze Ewangelie nazwał synoptycznymi[1]. Słowo synoptyczna pochodzi od greckiego συνοψις (spojrzenie obejmujące całość). Griesbach, wbrew tradycyjnemu poglądowi przypisującemu pierwszeństwo Mateuszowi uznał, że najstarszą jest Ewangelia Marka[2].
Spis treści |
Rękopisy Nowego Testamentu dzielił na trzy grupy: aleksandryjskie, zachodnie i bizantyjskie. Griesbach uważał, że żaden rękopis nie reprezentuje swej rodziny w czystej formie. Jako pierwszy wysunął tezę, że kopista bardziej skłonny jest do dodawania niż opuszczania i jako pierwszy argumentował, że krótsze warianty (lectio brevior potior) są bardziej prawdopodobne.
Był pierwszym krytykiem tekstu, który zaczął przywiązywać wagę do cytatów patrystycznych[3]. Jego zdaniem każdy cytat powinien być rozpatrywany indywidualnie, powinien być brany z najlepszych dzieł i tylko z autentycznych dzieł greckich. Należy odróżnić cytat od aluzji, należy zwrócić uwagę na powtarzające się cytaty, czy są cytowane w identyczny sposób[4].
Griesbach był pierwszym, który wydał w Niemczech grecki tekst Nowego Testamentu w wielu miejscach odbiegający od Textus receptus (1775-1777)[5].
Stosował system numeracji rękopisów wprowadzony przez Wettsteina, system ten, z modyfikacjami, stosowany jest po dziś dzień. Początkowo sądził, że Kodeks Watykański reprezentuje tradycję zachodnią (1777)[6]. W 1796 roku zaliczył go do rękopisów aleksandryjskich, jednak w dalszym ciągu był przekonany, że pierwsza połowa Mateusza kodeksu reprezentuje tekst zachodni[7].
