| Johannes Blaskowitz | |
Johannes Blaskowitz (1944) |
|
| Data i miejsce urodzenia | 10 lipca 1883 roku Peterswalde k. Welawy |
| Data i miejsce śmierci | 5 lutego 1948 roku Norymberga |
Johannes Albrecht Blaskowitz (ur. 10 lipca 1883 w Paterswalde[1], Prusy Wschodnie koło Welawy, zm. 5 lutego 1948 w Norymberdze) – niemiecki generał piechoty, w armii niemieckiej począwszy od 1900 roku. Oficer Reichswehry, brał udział w I wojnie światowej.
Dowódca wielu jednostek Wehrmachtu w czasie II wojny światowej. Podczas kampanii wrześniowej dowodził 8 Armią - po wojnie uznany za winnego licznych zbrodni na ludności polskiej i jednego z odpowiedzialnych za zrujnowanie Warszawy. Blaskowitz, jako dowódca 8 Armii (wraz z Güntherem von Kluge dowodzącym 4 Armią), był głównym odpowiedzialnym[2] za zbrodnie Wehrmachtu w Wielkopolsce w okresie tzw. tymczasowego zarządu wojskowego (1 września - 25 października 1939 roku).
W latach 1940-1944 dowódca 2 i 9 Armii niemieckiej oraz podczas operacji we Francji 1 Armią i Grupą Armii G. W 1945 dowodził Grupą Armii H w Holandii. Od 10 kwietnia 1945, jako dowódca "Twierdzy Holandia" (niem. Festung Holland), odmówił[3] kapitulacji przed aliantami oczekując na wydanie rozkazu przez dowództwo niemieckie lub jego kapitulację. Po złożeniu broni przez podległe mu oddziały został skierowany do niewoli, którą spędził najpierw w Dachau, a następnie w obozie jenieckim w Allendorf.
Po wojnie Blaskowitz przebywał w Norymberdze w areszcie śledczym, gdzie był przesłuchiwany w procesie Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu (niem. Oberkommando der Wehrmacht, OKW). Na początku 1948 został oskarżony[3] o zbrodnie wojenne, jednakże na skutek samobójczej śmierci (rzucając się w dół w rotundzie Pałacu Sprawiedliwości[3] w Norymberdze) w dniu 5 lutego 1948, w trakcie trwania procesu, ostatecznie nie został osądzony i skazany.
Kwestia odpowiedzialności Blaskowitza za zbrodnie wojenne, zwłaszcza wydarzenia z lat 1939 i 1940 w okupowanej Polsce jest sporna. Po zakończeniu kampanii wrześniowej Blaskowitz dowodził niemieckimi wojskami okupacyjnymi w Polsce, sprawował też zwierzchnictwo nad niemiecką policją i żandarmerią. Blaskowitz miał się wówczas sprzeciwić [4] zbrodniom wojennym SS i policji na polskiej ludności cywilnej i nawet spowodował postawienie pewnej liczby zbrodniarzy przed sądami polowymi[5] z orzeczonymi wyrokami śmierci. Wyroki skazujące uchylono po interwencji Hansa Franka u Hitlera, a Blaskowitz został przeniesiony na front zachodni, Blaskowitz, prawdopodobnie w związku z tymi wydarzeniami, jako jedyny z dowódców armii nie został awansowany (rozpoczął i zakończył wojnę jako Generaloberst) w toku wojny. Resztę wojny spędził na froncie zachodnim, między innymi jako dowódca sił okupujących Holandię. Jest możliwe, iż hipoteza[6] o zabójstwie dokonanym przez współwięźniów w Norymberdze, jest prawdziwa. Zabójstwo byłoby aktem zemsty za wyroki na członków SS, do których doprowadził Blaskowitz.