Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
John Martin (ur. 19 lipca 1789 w Haydon Bridge pod Hexham w hrabstwie Northumberland, zm. 17 lutego 1854 na wyspie Man) – angielski malarz i grawer. Twórca romantycznych pejzaży i monumentalnych, inspirowanych Biblią obrazów o apokaliptycznej tematyce.
Urodził się w rodzinie ubogich farmerów jako jedno z ich dwanaściorga dzieci. Początkowo kształcił się na malarza heraldycznego w Newcastle upon Tyne, w 1806 włoski malarz Bonifacio Musso zabrał go do Londynu. Dwa lata później ożenił się, zarabiał na życie wykonując akwarele i malując na szkle i porcelanie. W wolnych chwilach studiował perspektywę i architekturę.
Artysta debiutował w 1811 w Royal Academy obrazem Sadak in Search of the Waters of Oblivion, który został zakupiony za sumę 50 gwinei. Kolejne obrazy Expulsion (1813), Paradise (1813), Clytie (1814) i Joshua Commanding the Sun to Stand Still upon Gibeon (1816) ugruntowały jego pozycję w artystycznym środowisku Londynu. Wystawiony w 1821 Belshazzar's Feast podzielił krytykę i był źródłem skrajnie zróżnicowanych opinii. Późniejsze prace Destruction of Herculaneum (1822), The Creation (1824) i Eve of the Deluge (1841) poświęcone były biblijnej tematyce tworzenia i niszczenia[1]. Malarz rok przed śmiercią doznał wylewu i został sparaliżowany, zmarł na wyspie Man w 1854.
John Martin był również grawerem i twórcą rycin, które przynosiły mu zyski jeszcze większe niż obrazy. Wykonywał sporadycznie akwaforty (m.in. cykl Characters of Trees w 1817) i ilustracje do książek np. do poematu epickiego Johna Miltona Raj utracony</ref>.
Martin odniósł znaczny sukces artystyczny i zdobył rozgłos również za granicą. Został odznaczony belgijskim Orderem Leopolda i członkiem tamtejszej Akademii. Natomiast Académie française uhonorowała go specjalnie wybitym medalem[2]. Do wzrostu zainteresowania jego osobą przyczynił się niezrównoważony psychicznie brat Jonathan Martin (1782-1838), który 1 lutego 1828 podpalił gotycką katedrę York Minster w Yorku. Dzięki finansowej pomocy Johna, który wynajął adwokatów, uniknął kary śmierci spędzając resztę życia w zakładzie dla obłąkanych.
Po śmieci artysty jego twórczość została niemal całkowicie zapomniana, monumentalne i fantastyczne wizje stały się w epoce wiktoriańskiej przestarzałe i nie modne. Jednak zdaniem krytyków prace Martina miały znaczący wpływ na malarstwo panoramiczne i twórców dioram w drugiej połowie XIX w. Również prekursorzy kina epickiego m.in. D. W. Griffith poszukujący inspiracji w malarstwie, zetknęli się z jego obrazami. Malarz został ponownie odkryty dopiero w latach 50. XX stulecia, gdy wzrosło zainteresowanie jego sztuką. Największy zbiór obrazów Martina posiada muzeum Tate Britain w Londynie i Laing Art Gallery w Newcastle upon Tyne.
