Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyNa mapach:
Johow-Gelände w Poznaniu – zespół mieszkaniowy, którego budowa rozpoczęła się na początku XX wieku, zlokalizowany w Poznaniu na terenie Łazarza. Stanowi akademicki przekrój przez style architektoniczne XX wieku. Założenie urbanistyczne zespołu od 29 listopada 1991 roku figuruje w rejestrze zabytków pod numerem 368[1].
Spis treści |
Zespół znajduje się między ulicami: Matejki, Wyspiańskiego, Ułańską i Grottgera w Poznaniu. Dojazd autobusem MPK Poznań linii 64 (przystanki Palmiarnia lub Wyspiańskiego) oraz tramwajami z dworca głównego w kierunku pętli Górczyn – do przystanku Park Wilsona.
Współwłaścicielami tego terenu w 1902 byli Max Johow i architekt Emil Asmus. Całość podzielono, wg koncepcji pierwszego z nich, prostokątną siatką, zaznaczając zarysy poszczególnych parceli, których zabudowa była dziełem różnych architektów. Całość zabudowano dużymi, reprezentacyjnymi cztero-, pięciokondygnacyjnymi kamienicami bez oficyn, z podwórzami stanowiącymi wspólne tereny zielone. Budynki zawierały luksusowe apartamenty (4, 5-pokojowe), z mieszkaniami dla służby na poddaszach i w suterenach. Koncepcja przypomina znacząco zaprojektowane kilka lat później założenie w Berlinie – Willmersdorf.
Najwcześniejsze obiekty kompleksu to: domy przy ul. Matejki 51, 59, 60, 61 (proj. Emil Asmus), Matejki 56 (proj. Max Biele) z 1904, ul. Chełmońskiego 22 (proj. Karl Roskam) z 1906. Domy przy ul. Siemiradzkiego 5 oraz Chełmońskiego 8 i 9 są prawdopodobnie autorstwa Franciszka Rotnickiego. Ten okres zabudowy Johow-Gelände reprezentuje przede wszystkim style historyzujące (eklektyzm).
Zabudowę kompleksu kontynuowano w dwudziestoleciu międzywojennym, jednak w okrojonym zakresie (m.in. zrezygnowano z bocznych skrzydeł i koncepcji wspólnych ogrodów). Początkowo były to budynki o formach neoklasycznych, a później (lata 30. XX wieku) również modernistycznych. W tym czasie prace koncentrowały się głównie w rejonie ulic: Kossaka, Chełmońskiego i Ułańskiej. Warto wymienić z tego okresu:
W czasie II wojny zabudowa była nadal kontynuowana – powstawały wówczas spore założenia przy ulicach Ułańskiej i Kossaka. Domy z tego okresu posiadały duże wewnętrzne podwórza tudzież wysunięte przed lico piony balkonowe i paradoksalnie nawiązywały do znienawidzonej w III Rzeszy stylistyki modernizmu. Zachowały się płaskorzeźby z tego okresu w nadświetlach drzwi wejściowych – nawiązujące do germańskiej symboliki i sławiące związek człowieka z ziemią.
Ostatni etap zabudowy Johow-Gelände, to lata 60. XX wieku, kiedy to powstały nieliczne budynki plombowe. Obecnie pewna część kamienic na tym terenie zatraciła cechy stylowe, po licznych, nieodpowiednich przebudowach. Jednak całość kompleksu nadal jest interesującym przykładem przeglądowym na architekturę XX wieku, reprezentującą wysoki poziom artystyczny.
Dom na narożniku ulic Matejki i Wyspiańskiego, posiada na elewacji tablicę pamiątkową następującej treści: Dom ten był w latach 1945-1948 siedzibą Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Partii Robotniczej w Poznaniu / Poznań, luty 1967 r.
