| Jorge Amado | |
Jorge Amado w karykaturze |
|
| Data i miejsce urodzenia | 10 sierpnia 1912 Itabuna |
| Data i miejsce śmierci | 6 sierpnia 2001 São Salvador de Bahia |
| Narodowość | brazylijska |
| Dziedzina sztuki | literatura |
| Odznaczenia | |
Jorge Amado (ur. 10 sierpnia 1912 w Itabuna, zm. 6 sierpnia 2001 w São Salvador de Bahia) – brazylijski pisarz modernistyczny, nazywany ojcem stereotypu, najsłynniejszy dwudziestowieczny brazylijski twórca literatury. Jego książki zostały przetłumaczone na siedemdziesiąt języków.
Jego rodzice mieli plantacje w brazylijskim stanie Bahia i wyniesione stamtąd doświadczenia i obserwacje stały się tematami jego wczesnych książek. Opisywał w nich biedę, brutalność życia na prowincji, walkę z naturą i inne przeciwności losu biednych Brazylijczyków. Był wtedy zdeklarowanym marksistą i przeciwnikiem ówczesnego dyktatora Brazylii Getúlio Vargasa. W wieku piętnastu lat był już reporterem lokalnej gazety. Po czterech latach opublikował pierwszą powieść, jednak nie została ona zauważona. Natomiast druga książka Kakao wydana w 1933 przedstawiająca właścicieli ziemskich jako złych i prostych wieśniaków, prostytutki i uliczników jako lepszych, spowodowała kłopoty z władzami i cenzurę jego książek. Tak przedstawiony konflikt stał się podstawą wielu jego następnych książek i nieustających kłopotów z cenzurą. Z powodu swojego silnego zaangażowania społecznego kilka razy siedział w więzieniu, a kilka tysięcy egzemplarzy jego książek spalono publicznie na głównym placu stolicy stanu São Salvador de Bahia. W latach 1948-50 przebywał na emigracji w Paryżu, gdzie poznał również zaangażowanych po stronie marksizmu Pabla Picasso i Jean Paul Sartre'a. W tamtym czasie odwiedził Pragę, Moskwę i Chiny. W ZSRR był popularnym i czytanym pisarzem. W 1951 przyjął Leninowską Nagrodę Pokoju. Po wydarzeniach po śmierci Stalina w 1956 zerwał z komunizmem, w jego książkach przynależność klasowa nie stanowiła już wyznacznika charakteru postaci. Dawną walkę klas zastąpił humor, fantazja, radość życia przesycona erotyką i magią rodzinnej Bahii. Jego dwie najpopularniejsze powieści Gabriela, goździki i cynamon z 1958 i Dona Flor i jej dwóch mężów z 1966 stały się filmowymi hitami. Zmarł w szpitalu w São Salvador de Bahia.