| Święty Juda Tadeusz |
|
| Jehudah | |
| brat Pański apostoł męczennik |
|
Św. Juda Tadeusz na obrazie Georges'a de La Toura |
|
| Data urodzenia | I połowa I wieku Galilea |
| Data śmierci | ok. 80 Persja |
| Kościół / wyznanie | chrześcijański |
| Wspomnienie | 28 października (kat.) 2 i 13 lipca (praw. wg kal. greg.) |
| Atrybuty | m.in.: kamienie, krzyż, księga, laska i zwój |
| Patron | Armenii i spraw trudnych |
Juda Tadeusz (Juda od hebr. יהדה, jehudah - "chwała Jahwe"[1]; Tadeusz od aram. tadda – pierś; godny czci, odważny), zwany również Juda(sz), brat Jakuba[2] albo Tadeusz (Lebeusz)[3], czasem nazywa się go Judą Jakubowym (zm. ok. 80) – jeden z dwunastu apostołów, według tradycji brat Jakuba, brat Pański i autor Listu Judy (por. Jud 1,1). Zaliczany do grona męczenników, święty Kościoła katolickiego oraz prawosławnego.
Spis treści |
Widnieje na listach Dwunastu Apostołów w Łk 6,16 oraz Dz 1,13 jako Juda Jakubowy. A Ewangelia Jana określa go jako Juda, ale nie Iskariota. Chociaż określenie Jakubowy może znaczyć syn Jakuba, tradycja, przynajmniej zachodnia, utożsamia go z Judą, bratem Jakuba (por. Jud 1,1), który był synem Kleofasa. Juda był jednym z braci Pańskich i autorem nowotestamentalnego Listu Judy[4]. Inne teksty biblijne wskazujące pokrewieństwo z Jezusem, to Mk 6,3; Ga 1,19; Mt 10,3[5][6]. Pokrewieństwie Judy Tadeusza z Jakubem Sprawiedliwym i Jezusem Chrystusem w formie legendy opisane jest m.in. w apokryficznym Opowiadaniu o Józefie cieśli.
W czasie Ostatniej Wieczerzy to on skierował pytanie do Mistrza:
|
|
Po Zesłaniu Ducha Świętego według św. Hieronima głosił naukę chrześcijańską w okolicach Edessy, wg św. Paulina z Noli na terenie Libii, a wg św. Wenancjusza Fortunata w Mezopotamii i Persji, gdzie poniósł męczeńską śmierć wraz ze św. Szymonem[1].
Ciało Judy znajduje się w bazylice św. Piotra w Rzymie.
Św. Atanazy i św. Augustyn przypisują mu autorstwo Listu Judy zaliczanego do ksiąg Nowego Testamentu. Okazją do jego powstania (ok. 67) było pojawienie się błędnych nauk. Apostoł uważał za swój obowiązek utwierdzić czytelników w prawdziwej wierze i zachęcić do rzetelnego życia w społeczności i religii Jezusowej[1].
Juda Apostoł jest patronem Armenii oraz od spraw trudnych i beznadziejnych.
W Kościele katolickim, ewangelickim i anglikańskim jego święto liturgiczne obchodzone jest 28 października, razem ze św. Szymonem.
Kościoły Wschodu, z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego, wspominają apostoła Judę, w zależności od Kościoła:
Koptyjski Kościół Ortodoksyjny, który posiada własny kalendarz podzielony na 13 miesięcy, wspomina Apostoła odpowiednio do 26 czerwca i 23 lipca (przeniesienie relikwii z Syrii do Konstantynopola przez cesarza Konstantyna)[9].
W ikonografii zachodniej przedstawiany jest z pałką lub włócznią w ręku, na pamiątkę swojej śmierci (został zabity pałkami lub włócznią) w czerwonej szacie lub w brązowo-czarnym płaszczu z obrazem przedstawiającym Jezusa (mandylionem)[10].
Atrybutami świętego są: kamienie, krzyż, księga, laska, łódź rybacka, maczuga, miecz, pałki, i topór[10].
W sztuce wschodniej, na ikonach, apostoł ubrany jest w długie, czerwone, szaty. Ma długie ciemne włosy i niedługą, przyprószoną siwizną brodę. W dłoni (lub obu) trzyma zwinięty lub rozwinięty zwój[1].
|
||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||