Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Jurij Gagarin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Jurij Gagarin

Юрий Алексеевич Гагарин

{{{nazwa}}}
Data i miejsce urodzenia 9 marca 1934
Kłuszyn
Data i miejsce śmierci 27 marca 1968
okolice Kirżacza
Narodowość rosyjska
Funkcja pilot kosmonauta
Czas spędzony w kosmosie 1 godzina 48 minut
Misje Wostok 1
Emblematy załóg Wostok 1
Stopień pułkownik Radzieckich Sił Powietrznych
Inny zawód pilot
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego
Order Lenina Medal 20-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 (ZSRR) Medal za Zagospodarowywanie Dziewiczych Ziem (ZSRR) Medal 40-lecia Sił Zbrojnych ZSRR Medal 50-lecia Sił Zbrojnych ZSRR Medal za Wybitną Służbę III klasy (ZSRR) Order Georga Dymitrowa (Bułgaria) Order Karola Marksa Order Klementa Gottwalda Wielka Wstęga Orderu Nilu (Egipt) Order Gwiazdy II klasy (Indonezja) Order Gwiazdy Afryki (Liberia) Order Krzyża Grunwaldu I klasy Order Flagi Węgierskiej Republiki Ludowej z Diamentami I klasy (Węgry)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Jurij Gagarin w Wikicytatach
Jurij Gagarin obserwujący paradę lotniczą
w bazie lotniczej koło Kairu, 1962
Jurij Gagarin podczas przemowy na stadionie w Kairze. Koło niego siedzą Gamal Abdel Naser oraz Anwar Sadat, 1962

Jurij Aleksiejewicz Gagarin, ros. Юрий Алексеевич Гагарин (wym. ˈjurʲɪj ɐlʲɪˈksʲeɪvʲɪtɕ gɐˈgarʲɪn) (ur. 9 marca 1934 w Kłuszynie, zginął 27 marca 1968 w okolicach Kirżacza) – radziecki kosmonauta, pierwszy człowiek w kosmosie, Bohater Związku Radzieckiego, Lotnik Kosmonauta ZSRR.

Spis treści

[edytuj] Okres młodości i szkolenie

Urodził się we wsi Kłuszyn koło miasta Gżacka (przemianowanego w 1968 na Gagarin), w obwodzie smoleńskim. Jego ojciec(Aleksiej Iwanowicz) był stolarzem, matka (Anna Timofijewna Gagarin - 1903-12.06.1984) pracowała fizycznie jako dojarka w kołchozie. W 1949, po ukończeniu 15 lat, rzucił szkołę średnią (po ukończeniu sześciu klas, "żeby nauczyć się jakiegoś fachu") w Gżacku. W 1949 został przyjęty do szkoły zawodowej przy zakładach metalowych(fabryka maszyn rolniczych) w Libercach. Tam szkolił się na odlewnika. Wiosną 1951 rozpoczął naukę w Szkole Technicznej w Saratowie nad Wołgą. W 1954 wstąpił do aeroklubu i rozpoczął naukę pilotażu. W lipcu 1954 wykonał pierwszy samodzielny lot na Jaku-18. 24 sierpnia 1955 roku ukończył kurs w saratowskim aeroklubie. W tym samym roku Jurij, w wieku 21 lat, skończył szkołę z najwyższą oceną i rozpoczął naukę w Wojskowej Szkole Lotniczej w Orenburgu nad rzeką Ural. Tam poznał Walentinę Goriaczewą, młodszą od niego o rok, z którą zawarł związek małżeński 27 października 1957 roku. 10 kwietnia 1959 roku urodziła się ich pierwsza córka Lena, a 7 marca 1961 r. druga córka Gala. 8 stycznia 1956 składa przysięgę, w lutym awansuje na sierżanta. 26 marca 1957 wykonuje pierwszy samodzielny lot odrzutowcem MiG-15. 6 listopada ukończył szkołę i awansuje na stopień porucznika. W czasie lotu zostaje awansowany do stopnia majora. Kolejne awanse: 12 lipca 1962 r. stopień podpułkownika a 6 listopada 1963 pułkownika. Po locie w Kosmos Nikita Chruszczow odznaczył Walentinę Orderem Lenina.

Pod koniec lat 50. XX w. był pilotem MiG-ów w 769 pułku lotnictwa myśliwskiego w Luostari w obwodzie murmańskim[1]. W dniach 20-22 lipca 1961 r. Gagarin przebywał w Polsce (Warszawa, Katowice, Zielona Góra) na zaproszenie rządu PRL i PZPR. 21 grudnia 1963 roku pułkownik Gagarin został mianowany zastępca dyrektora ośrodka szkolenia kosmonautów, podlegającemu bezpośrednio Nikołajowi Kamaninowi. W marcu 1964 roku rozpoczął studia w Akademii im. Żukowskiego W Moskwie. Jako temat rozprawy wybrał problem budowy samolotu kosmicznego ze skrzydłami, nadającego się do wielokrotnego użycia. Od 1 września 1961??? do 2 marca 1968 był studentem Akademii Technicznej Lotnictwa im. N.J. Żukowskiego w Moskwie. 17 lutego 1968 obronił dyplom[2].

W styczniu 1960 został jednym z 20 pilotów, którzy rozpoczęli przygotowania do lotów w kosmos. Treningi odbywały się w tajemnicy, a grupa kandydatów do pierwszego lotu w kosmos została potem zmniejszona do sześciu. 10 kwietnia 1961 Komisja Państwowa zdecydowała, że to właśnie on będzie pierwszym człowiekiem, który poleci na orbitę okołoziemską[3].

Pod koniec lat 60. władze ZSRR planowały, aby Jurij Gagarin był także pierwszym człowiekiem, który wyląduje na Księżycu. Po śmierci Komarowa (24 kwietnia 1967), Gagarin został wykluczony z wszystkich lotów kosmicznych.

[edytuj] Lot w kosmos

Został 1. człowiekiem w kosmosie i 1. sowieckim kosmonautą. Brał udział w jednej misji kosmicznej:

12 kwietnia 1961 odbył w statku kosmicznym Wostok lot po orbicie satelitarnej Ziemi, dokonując jednokrotnego (niepełnego) jej okrążenia w ciągu 1 godziny 48 minut.

Związane z lotem momenty, które przeszły do historii według czasu GMT:

Był to pierwszy w dziejach ludzkości lot człowieka w przestrzeni kosmicznej. Ciekawostką jest jednak to, jak należy ten lot sklasyfikować od strony formalnej, gdyż Gagarin nie doleciał swoim statkiem kosmicznym do Ziemi, lecz katapultował się z niego, zresztą zgodnie z planem i osiągnął powierzchnię Ziemi na spadochronie. Fakt ten był początkowo zatajany przez ZSRR[4] co najmniej do czasu uzyskania potwierdzenia przez FAI rekordu wysokości lotu, rekordu czasu lotu i rekordu wielkości masy wyniesionej na orbitę. Niezależnie jednak od sposobu lądowania FAI uznała lot Gagarina[5].

Hasłem wywoławczym podczas podróży kosmicznej był „Cedr” (ros. Кедр – cedr). W czasie lotu Gagarin śpiewał pieśń Ojczyzna słyszy, Ojczyzna wie (ros.: Родина слышит, Родина знает)[6][7]. Pierwsze wersy pieśni brzmią następująco: Ojczyzna słyszy, Ojczyzna wie | Gdzie jej syn leci w niebo.... Ta patriotyczna pieśń została skomponowana przez Dymitra Szostakowicza w roku 1951 (opus 86), słowa napisał Jewgenij Dolmatowski.

[edytuj] Wykaz lotów

Loty kosmiczne, w których uczestniczył Jurij A. Gagarin
Numer
Data startu
Statek kosmiczny
Data lądowania
Statek kosmiczny
Funkcja
Czas trwania
1
12 kwietnia 1961
Wostok 1
12 kwietnia 1961
Wostok 1
pilot kosmonauta
1 godzina, 48 minut
Łączny czas spędzony w kosmosie – 1 godzina, 48 minut

[edytuj] Odznaczenia

Był wielokrotnie odznaczany i nagradzany. Otrzymał m.in.:

[edytuj] Śmierć

27 marca 1968 Gagarin i jego instruktor lotniczy Władimir Sieriogin zginęli w katastrofie samolotu treningowego MiG-15 UTI 21 km od miasta Kirżacz.

Przyczyny katastrofy przez długi czas nie zostały jednoznacznie wyjaśnione. Wszystkie znalezione szczątki samolotu zostały zaspawane w beczkach i przeznaczone do przechowania „na czas nieograniczony”. Według pułkownika Eduarda Szerszera, jednego z członków komisji powołanej do wyjaśnienia „Sprawy Gagarina”, do przyczyn katastrofy, które uznawano za pewne, należały[8]:

W kilku książkach pojawia się opinia, że w samolocie zatrzymał się silnik[9], według innych źródeł – w kabinie pilota otwarty był nawiew powietrza, który spowodował dehermetyzację kabiny[10]. Hipotez jest wiele. Prawdziwe przyczyny mogą być wyjaśnione, jeśli dochodzenie w sprawie katastrofy zostanie wznowione[8][11].

8 kwietnia 2011 roku Rosyjska Agencja Kosmiczna ogłosiła, że za katastrofę najprawdopodobniej był odpowiedzialny sam Gagarin. Na podstawie odtajnionych dokumentów komisji badającej wypadek, poinformowano, że wypadek spowodował manewr wykonany przez pilota[12].

Jurij Gagarin został uroczyście pochowany na Cmentarzu przy Murze Kremlowskim.

[edytuj] Upamiętnienia

Puchar Gagarina

Przypisy

  1. Biogram Jurija Gagarina na stronie Bohaterowie kraju (ros.)
  2. Юрий Алексеевич Гагарин (ros.). 2007-07-11. [dostęp 2012-04-01].
  3. Dzienniki gen. Kamanina T. 1 (ros.)
  4. Pierwszy Człowiek w Kosmosie Jan Gadomski Nasza Księgarnia 1961 strona 17. Rozdział: Lądowanie, cytat: Bliższych szczegółów jego (lądowania – przypis) przebiegu nie znamy. (pol.)
  5. Rekordy Gagarina zarejestrowane przez FAI (ang.)
  6. Szablon:Ru icon Юрий Гагарин: Дорога в космос. W: Pravda via TestPilot.ru [on-line]. 2004-12-03. [dostęp 2008-03-30].
  7. Motherland Hears (download). W: SovMusic.ru [on-line]. [dostęp 2008-03-30].
  8. 8,0 8,1 Trzynaście przyczyn śmierci Gagarina (pol.)
  9. Ett folk på marsch: 1960-1977, film Pera-Erika Lindorma, Bonnier, Stockholm 1978 ISBN 91-0-041950-8 s. 126
  10. Andrew Osborn: Yuri Gagarin death mystery solved after 40 years (ang.). telegraph.co.uk, 2010-01-08. [dostęp 2010-01-08].
  11. Artykuł Trzynaście przyczyn śmierci Gagarina oryginalny w języku rosyjskim.(ros.)
  12. Rosja wyjaśniła tragiczną śmierć Jurija Gagarina (pol.). onet.pl, 2011-04-08. [dostęp 2011-04-08].
  13. Статьи о здоровье. Мода на имена. Имя творчество
  14. Лсгеимши Напюгнбюрекэмши Онпрюк
  15. Что в имени твоем? - Номад, Казахстан

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Jurij_Gagarin&oldid=31438347
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty