Jyväskylä

	Jyväskylä
	Herb Jyväskylä
Państwo	Finlandia
Prowincja	Finlandia Zachodnia
Powierzchnia	1566, 48 (lądowa 1171,23) km²
Wysokość	90 m n.p.m.
Ludność (2010); • liczba ludności; • gęstość	; 129 437; 109 os./km²
	Położenie na mapie Finlandii ; Jyväskylä
	62°13′59″N 25°43′59″E / 62.23306, 25.73306Na mapach: 62°13′59″N 25°43′59″E / 62.23306, 25.73306
	Strona internetowa miasta

Panorama Jyväskylä

Jyväskylä – miasto w środkowej Finlandii, nad jeziorem Päijänne (140 km od Tampere i 270 km od Helsinek), ośrodek administracyjny regionu Finlandia Środkowa (fiń. Keski-Suomi). Miasto zostało założone 22 marca 1837.

[edytuj] Demografia

[edytuj] Historia

Najstarsze znaleziska archeologiczne w rejonie miasta datuje się na około 1500 r. p.n.e. Pierwsze wzmianki pisane pochodzą z 1539 r. - są to księgi podatkowe (maakirja), według których na terenie dzisiejszej Jyväskyli znajdowało się siedem majątków.

Miasto Jyväskylä zostało założone 22 marca 1837 roku przez cara Mikołaja I i zostało wybudowane niemal od zera pomiędzy Jyväsjärvi a grzbietem Jyväskyli (Harju). Większość obecnej zabudowy powstała po wojnie kontynuacyjnej (1941-44), kiedy w okolicy pojawili się uchodźcy z Karelii i innych części kraju.

W 1993 roku Säynätsalo zostało połączone z Jyväskylą, natomiast 1 stycznia 2009 to samo stało się z Jyväskylän maalaiskunta oraz Korpilahti. Obecnie populacja miasta rośnie w tempie mniej więcej 1000 osób rocznie.

[edytuj] Edukacja

W mieście działają Jyväskylän yliopisto (Uniwersytet Jyväskylä) i Jyväskylän ammattikorkeakoulu

[edytuj] Transport

Jyväskylä leży na skrzyżowaniu dróg europejskich E75 ( Vardø - Sitía przez m.in. Helsinki, Oulu, Lahti; także droga krajowa nr 4) i E63 (Sodankylä - Turku przez m.in. Kuusamo, Kuopio, Kajaani i Tampere; także droga krajowa nr 9), a także dróg krajowych 13 (Kokkola, Mikkeli, Lappeenranta), 18 (Seinäjoki, Vaasa) i 23 (Pori, Varkaus, Joensuu).

Miasto posiada bezpośrednie połączenia kolejowe m.in. z Helsinkami, Pieksämäki, Tampere, Turku i Vaasą. Wszystkimi operuje VR.

Port lotniczy Jyväskylä znajduje się w miejscowości Tikkakoski, około 20 km na północ od centrum miasta. Posiada regularne połączenia z lotniskiem Helsinki-Vantaa.

Autobusowy transport miejski obsługiwany jest przez Jyväskylän liikenne.

Z przystani w Jyväskyli odpływa wiele statków pływających po Päijänne, niektóre z nich pływają do Lahti.

[edytuj] Sport

Miasto jest bazą Rajdu Finlandii.
W Jyväskyläma siedzibę klub hokejowy, Jyväskylän Pallo (w skrócie JYP), występujący w rozgrywkach SM-liiga.
W mieście działa skocznia narciarska, Laajavuori HS108.
Jyväskylän Hiihtoseura - klub narciarski

[edytuj] Osoby związane z Jyväskylą

Minna Canth (1844 - 1896) - pisarka, działaczka społeczna, aktywistka na rzecz praw kobiet
Alvar Aalto (1898 - 1976) - architekt
Matti Vanhanen (ur. 1955) - polityk, w latach 2003-2010 premier Finlandii
Raimo Summanen (ur. 1962) - hokeista, trener fińskiej reprezentacji w hokeju na lodzie
Matti Nykänen (ur. 1963) - skoczek narciarski, zdobywca m.in. pięciu medali olimpijskich
Tommi Mäkinen (ur. 1964) - kierowca rajdowy, czterokrotny mistrz świata
Jani Soininen (ur. 1972) - skoczek narciarski
Risto Jussilainen (ur. 1975) - skoczek narciarski
Harri Rovanperä (ur. 1966) - kierowca rajdowy
Henri Toivonen (1956 - 1986) - kierowca rajdowy