KTM-19

71-619 (KTM-19)
71-619 w Niżnym Nowogrodzie
Dane ogólne
Dane techniczne
Liczba członów	1
Długość	15.400 mm
Szerokość	2.500 mm
Wysokość	3.160 mm
Niskopodłogowość	0%
Masa	20000 kg
Liczba i moc silników	4 × 50 kW
Prędkość maksymalna	75 km/h
Wnętrze
Liczba miejsc siedzących	30
Liczba miejsc stojących	184
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

KTM-19, 71-619 – czteroosiowy, wysokopodłogowy tramwaj zaprojektowany i produkowany seryjnie od roku 1999 w Ust-Katawskiej Fabryce Wagonów (UKWZ) Rosja. KTM-19 jest najnowocześniejszym seryjnie produkowanym pojazdem w tej fabryce. Pomimo wykorzystania na etapie projektu i budowy rozwiązań konstrukcyjnych z modeli KTM-5 i KTM-8, jest to zupełnie nowa generacja wagonów tramwajowych. Tramwaj ten jeździ głównie w rosyjskich miastach, a także w kilku zagranicznych. Produkcja tego modelu uchroniła wiele linii, a nawet sieci tramwajowych przed likwidacją.

Nazwa

Tramwaj ma dwie nazwy: schematyczną 71-619 i półoficjalną KTM-19. Oznaczenie 71-619 jest nazwą schematyczną stosowaną dla wielu maszyn w dawnym ZSRR, 71 oznacza tramwaj, 600 – numer fabryki (UKWZ), natomiast 19 – numer modelu. Dodatkowe litery oznaczają modyfikacje.

Nazwa półoficjalna KTM-19 oznacza Katawski Tramwaj model 19. Dodatkowe litery oznaczają modyfikacje. W podobny sposób oznaczano tramwaje produkowane w całym ZSRR, np. ЛМ oznacza tramwaj wyprodukowany w Leningradzie (obecnie Sankt Petersburg).

Okoliczności powstania KTM-19

Schemat tramwaju KTM-19

Tramwaj KTM-8 (w malowaniu takim samym jak KTM-19) – poprzednik KTM-19

Po rozpadzie Związku Radzieckiego w latach 90. podstawą komunikacji tramwajowej w Rosji były przestarzałe technologicznie tramwaje typu KTM-5 i KTM-8. Inna sytuacja była jedynie w dwóch największych miastach kraju, Moskwie i Sankt Petersburgu – trzon taboru moskiewskiego stanowiły tramwaje produkcji czechosłowackiej (Tatra), natomiast Petersburg obsługiwały wagony produkcji miejscowej (serie ЛМ). W mniejszych miastach stan techniczny taboru był bardzo zły. Zakup zagranicznych tramwajów uniemożliwiała szerokość torów (1524 mm w krajach dawnego ZSRR, podczas gdy w pozostałych krajach europejskich najczęściej 1435 mm), a koszt opracowania i następnie zbudowania wózków jest jednym z największych kosztów budowy. W Ust-Katawskiej Fabryce Wagonów podjęto więc decyzję o opracowaniu nowych typów tramwajów. Powstało kilka prototypów jak KTM-11 i KTM-16, jednak do produkcji seryjnej wszedł dopiero KTM-19. Umożliwiło to modernizację taboru tramwajowego rosyjskich miast. W produkcji poszczególnych modeli dochodziło potem do różnych modernizacji i zmian konstrukcyjnych, przez co tramwaj 71-619А różni się bardzo od prototypów 71-619.

Budowa tramwaju

Pulpit sterowniczy w KTM-19

Wnętrze tramwaju KTM-19

71-619КТ ma już połówkowy pantograf mimo tego, że pochodzi z pierwszych lat produkcji

Różnice w stosunku do poprzednich modeli

W KTM-19 zastosowano wiele rozwiązań z poprzednich modeli KTM-5, KTM-8. Do głównych różnic należy zaliczyć wydłużenie oraz zwężenie pudła. Zastosowano drzwi otwierane do środka podobnie jak w autobusach. Poprawiono też kabinę sterowniczą, zastosowano lepsze materiały wykończeniowe, a także zmieniono światła na bardziej kanciaste (KTM-8 ma okrągłe).

Układ siedzeń

KTM-19 ma wszystkie siedzenia ustawione przodem do kierunku jazdy. Pod lewą ścianą (tą bez drzwi) znajdują się siedzenia pojedyncze, podobnie jak w tramwajach Konstal 105N i pochodnych. Natomiast pod ścianą prawą (z drzwiami) znajdują się siedzenia podwójne. Siedzenia są mocowane podobnie jak w tramwaju Konstal 105N – na metalowym stelażu przymocowanym do podłogi i ściany.

Wózki

Tramwaj KTM-19 podobnie jak modele poprzednie KTM-5 i KTM-8 oraz polskie tramwaje Konstal 105N ma dwa wózki dwuosiowe (układ osi BoBo). Wózki pochodzą z tramwaju KTM-8 (z tą różnicą, że zostały wzmocnione, gdyż wzrosła masa pojazdu). Wersja dla Rostowa (normalnotorowa) ma niemalże identyczne wózki co wersja szerokotorowa, tylko nieco węższe).

Pantograf

Początkowo w KTM-19 stosowano pantografy typu wiedeńskiego, używane bardzo często w wielu różnych tramwajach. W wyniku modyfikacji oraz remontów standardowe pantografy zastępowano połówkowymi. Jednakże we wszystkich typach modyfikacji oprócz 71-619А (gdzie zastosowano wyłącznie pantografy połówkowe) oraz 71-619КС (gdzie zachowano pantografy standardowe) można znaleźć zarówno egzemplarze z pantografami wiedeńskimi, jak i połówkowymi.

Modyfikacje

• 71-619 – dwa prototypowe wagony zbudowane w 1999; jeden z nich jeździ w Moskwie, drugi w Czelabińsku.
• 71-619КТ – wersja ze zmienioną elektroniką, produkowaną przez firmę Kanołus.
• 71-619КС – wersja z dwumiejscową kabiną przeznaczoną do nauki jazdy (typ używany tylko w Moskwie).
• 71-619КМ (К-01) – wersja z wózkami dwustopniowego zawieszenia typu Miegi; ma elektroniczną tablicę i klimatyzację sterowaną z kabiny motorniczego.
• 71-619К-02 – wersja zbudowana specjalnie dla Rostowa nad Donem, mająca rozstaw kół 1435 mm (normalnotorowy, podczas gdy w krajach dawnego ZSRR stosuje się rozstaw szerokotorowy – 1524 mm).
• 71-619КТМ (КТ-01) – zakres modyfikacji taki jak w 71-619КТ i 71-619КМ (К-01).
• 71-619КТУ (КТ-02) – modyfikacje takie jak w 71-619КТМ (КТ-01); jest to wersja normalnotorowa projektowana dla Rostowa nad Donem (planowana też na eksport).
• 71-619А – wersja wyposażona tak jak 71-619КТМ (КТ-01), dodatkowo z napędem asynchronicznym; jeździ w Moskwie, Złatouście i Ufie.

Wady i zalety tramwaju KTM-19

Zalety

• bardzo prosta i trwała konstrukcja
• niska awaryjność
• znacznie wyższa jakość i estetyka w porównaniu do poprzednich modeli tej firmy
• niska cena (nawet czterokrotnie mniejsza niż tramwajów zachodnich)
• możliwość łączenia nawet do czterech wagonów w jeździe wielokrotnej (w praktyce wykorzystuje się maksymalnie dwa)
• wózki szerokotorowe (rozstaw torów powoduje znacznie niższą opłacalność kupowania wagonów z Zachodu)

Wady

• wysoka podłoga (obecnie większość produkowanych tramwajów ma chociażby część niskiej lub średniej podłogi)
• wielość modyfikacji powodująca, że nie wszystkie części pasują do siebie
• przestarzała technologia w porównaniu do wagonów produkowanych w zachodniej Europie
• jakość materiałów i wykończenia niższa niż w tramwajach zachodnioeuropejskich

Miasta, w których jeżdżą KTM-19

KTM-19 w Moskwie

KTM-19 w Charkowie (linia 7)

KTM-19 w trakcji podwójnej w Saratowie, drugi wagon ma opuszczony pantograf

Rosja

• Angarsk – 8 sztuk
• Czelabińsk – 9 sztuk
• Irkuck – 8 sztuk
• Iżewsk – 1 sztuka
• Jarosław – 36 sztuk
• Kazań – 6 sztuk
• Kemerowo – 35 sztuk
• Kołomna – 3 sztuki
• Krasnodar – 9 sztuk
• Krasnojarsk – 4 sztuki
• Magnitogorsk – 15 sztuk
• Moskwa – 440 sztuk
• Nabierieżnyje Czełny – 4 sztuki
• Niżniekamsk – 7 sztuk
• Niżny Nowogród – 21 sztuk
• Nowokuźnieck – 2 sztuki
• Nowosybirsk – 4 sztuki
• Nowotroick – 3 sztuki
• Nowoczerkask – 3 sztuki
• Omsk – 2 sztuki
• Perm – 27 sztuk
• Prokopiewsk – 4 sztuki
• Rostów nad Donem – 19 sztuk
• Saratów – 23 sztuki
• Stary Oskoł – 8 sztuk
• Tomsk – 14 sztuk
• Ufa – 2 sztuki
• Ułan Ude – 20 sztuk
• Uljanowsk – 4 sztuki
• Usole Syberyjskie – 2 sztuki
• Wołgograd – 2 stuki
• Wołczańsk (obwód swierdłowski) – 1 sztuka
• Wołżski - 3 sztuki
• Złatoust – 6 sztuk

Kazachstan

• Pawłodar – 1 sztuka

Uzbekistan

• Taszkent – 30 sztuk

Ukraina

• Charków – 10 sztuk

Fotogaleria

71-619КТ w Angarsku	71-619КТ w Wołczańsku	71-619К w Moskwie
71-619К w Moskwie	71-619А w Moskwie	71-619А-01 w Moskwie
71-619КТ w Moskwie	71-619К-01 w Taszkencie	71-619К w Niżnym Nowogrodzie
71-619КТ w Niżnym Nowogrodzie	Schemat wagonu 71-619	71-619КТ w Prokopiewce
71-619К w Ufie	71-619КТ w Permie	71-619К w Niżnym Nowogrodzie

Bibliografia

• Результаты поиска — СТТС (ros.). [dostęp 17 stycznia 2009].
• Сайт общественной организации Ярославцы за трамвай – КТМ-19 (ros.). [dostęp 16 stycznia 2009].
• Трамвай 71-619 (КТМ-19) (ros.). [dostęp 13 stycznia 2009].
• Трамвайные вагоны (ros.). [dostęp 13 stycznia 2009].
• KTM-5 prawdziwy tramwajowy best seller oraz inne tramwaje UKWZ (pol.). [dostęp 15 stycznia 2009].

Linki zewnętrzne

• Galeria zdjęć tramwaju
• Strona producenta