Kaczyzm – pejoratywne lub satyryczne określenie rządów partii Prawo i Sprawiedliwość (PiS), pochodzące od nazwisk polskich polityków, braci Jarosława i Lecha Kaczyńskich[1][2].
Jako określenie ironiczne lub propagandowe jest ono używane przez polityków partii niechętnych braciom Kaczyńskim, natomiast przez zwolenników PiS jest uważane za nieadekwatne i pejoratywne[potrzebne źródło].
Spis treści |
Termin ten, wymyślony przez pierwszego zastępcę redaktora naczelnego tygodnika Wprost - Stanisława Janeckiego, został po raz pierwszy użyty w lutym 2005 przez felietonistów tego pisma: Roberta Mazurka i Igora Zalewskiego na określenie doktryny politycznej i wizji państwa Jarosława Kaczyńskiego. Podczas debaty na temat skrócenia kadencji Sejmu (5 maja 2005) terminu tego w znaczeniu pejoratywnym użyła posłanka Joanna Senyszyn z SLD[3][4].
Słowo "kaczyzm" zyskało popularność podczas kampanii przed wyborami parlamentarnymi i prezydenckimi w 2005.[potrzebne źródło]
W ujęciu przeciwników politycznych PiS "kaczyzm" określa wizję państwa przypisywaną tej partii i jest synonimem konserwatyzmu obyczajowego, nietolerancji, nacjonalizmu, a nawet faszyzmu oraz ideowych powiązań ze środowiskiem Radia Maryja. Wśród cech "kaczyzmu" wymieniana jest również koncentracja na rozliczeniach przeszłości (poparcie dla dekomunizacji i lustracji) oraz skłonność do populizmu[5].
Przeciwnicy polityczni PiS używają w walce politycznej epitetów "kaczyzm", "kaczystowski" (analogicznie do faszystowski) w stosunku do niektórych posunięć tej partii (np. popieranie kary śmierci, uznawane czasami za homofobiczne wypowiedzi prominentnych członków PiS, zapowiedzi zmian w Konstytucji RP, które miałyby zaprowadzić w Polsce silny, prezydencki, dekretowy model rządów). W opinii przeciwników PiS działania te zmierzają w kierunku przekształcenia demokracji w ustrój autorytarny[potrzebne źródło].