Kajka

Kajka
Kajka od północnego-zachodu
Państwo	Polska
Powierzchnia	4,3 ha
Wymiary	0,3 × 0,15 km
Głębokość • średnia • maksymalna	3,5 m 11,8 m
Objętość	1,52 km³
Miejscowości nadbrzeżne	Poznań (Główna)
Rodzaj jeziora	glinianka
Położenie na mapie Polski Kajka
52°25′18″N 16°59′10″E
Położenie na mapie fizycznej woj. wielkopolskiego Kajka

Kajka – staw na terenie Poznania, na pograniczu Głównej i Miłostowa. Powierzchnia lustra wody wynosi 4,3 ha, a zlewni 0,7 km². Objętość wody - 152,4 tys m³, maksymalna głębokość - 11,8 m, a średnia 3,5 m. Ukształtowanie dna łagodne, stromo opadające. Zwierciadło wody zagłębione w stosunku do otaczającego terenu o 5-10 m, co ma wpływ na powstawanie zjawiska stratyfikacji termicznej.

Staw połączony jest z rzeką Główną rurociągiem z pompownią, należącą do Zakładów Metalurgicznych POMET. Dawniej połączenie to zapewniał nieistniejący ciek Glinianka. Wody stawu, w obiegu zamkniętym, wykorzystuje technologicznie Fabryka Łożysk Tocznych.

Staw znajduje się na terenie ogrodzonych ogrodów działkowych im. Elizy Orzeszkowej i jest przez nie otoczony ze wszystkich stron. Dojazd możliwy jest od północy - z ul. Gnieźnieńskiej (najbliższy przystanek autobusowy MPK Poznań - Urwista, linia 73).

Staw Kajka jest akwenem sztucznym i ma pochodzenie pocegielniane - stanowi gliniankę o nieregularnej lecz łagodnej linii brzegowej. Przed II wojną światową należał do rodziny Weidemannów, którzy eksploatowali glinę pomiędzy torowiskami linii kolejowych do Gniezna i Wrześni. Była to duża cegielnia Hartwig & Weidemann Ziegelwerke, z której na dzień dzisiejszy nie pozostał praktycznie żaden ślad. Wyrobisko (obecny Staw Kajka) posiadało połączenie z zakładem produkcyjnym za pomocą kolei wąskotorowej. Zakład uległ zrujnowaniu w czasie II wojny, a teren glinianki w 1952 zamieniono na uregulowany staw i założono ogrody działkowe.

Kajce towarzyszy drugi, bezimienny staw, o prawie okrągłej linii brzegowej. Znajduje sie kilkadziesiąt metrów na południowy-zachód, na terenie tych samych ogrodów działkowych.

Woda w akwenie nie należy do najczystszych - zdarzają się tu przypadki masowego śnięcia ryb w wyniku przyduchy.

Staw jest widoczny z pociągów jadących linią Poznań - Gniezno.

Zobacz też

• Kolonia Karlsbunne - osiedle robotnicze w pobliżu
• Rudnicze (Poznań)
• Szachty (Poznań)

Bibliografia

1. Anna Jabłońska, Zieleń na Głównej i Zawadach w międzywojniu, w: Kronika Miasta Poznania nr 2/2002, s.341, ISSN 0137-3552
2. Magdalena Mrugalska-Banaszak, Budownictwo i architektura przemysłowa na Zawadach i Głównej do 1939 roku - wykaz obiektów przemysłowych, w: Kronika Miasta Poznania nr 2/2002, s.218, ISSN 0137-3552
3. Poznań - atlas aglomeracji, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań, 2008, ISBN 978-83-7445-018-8
4. Ryszard Gołdyn, Barbara Jankowska, Piotr Kowalczak, Maria Pułyk, Elżbieta Tybiszewska, Janusz Wiśniewski, Wody powierzchniowe Poznania, w: Środowisko naturalne miasta Poznania. Część I, Urząd Miejski w Poznaniu, Poznań, 1996, ss.54 i 57, ISBN 83-906665-0-3

Mały, bezimienny staw obok Kajki