Kalendarium historii Polski

Przed X wiekiem n.e. (prehistoria i prahistoria ziem polskich)

• ok. 450 tys. lat p.n.e. – Pierwsze ślady łowców-zbieraczy z gatunku Homo erectus na ziemiach polskich odkryte w Trzebnicy pod Wrocławiem i w Rusku pod Strzegomiem.
• ok. 300 – 100 tys. lat p.n.e. – Neandertalska kultura aszelska, czyli kultura pięściaków na terenach Śląska i Małopolski.
• ok. 250 – 40 tys. lat p.n.e. – Neandertalska kultura mustierska na terenach Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej i kultura prądnicko-mikocka na terenach Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej i całej Wyżynie Małopolskiej.
• ok. 200 – 35 tys. lat p.n.e. – Paleolityczne obozowiska łowców-zbieraczy z gatunku Homo neandertalensis w Polsce, m.in. w okolicach dzisiejszego Radomia i Krakowa.
• ok. 70 – 35 tys. lat p.n.e. – Zanik śladów pobytu człowieka wskutek silnego ochłodzenia klimatu.
• ok. 35 – 20 tys. lat p.n.e. – Pierwsi przedstawiciele Homo sapiens, zaludnienie Mazowsza, reprezentanci kultury oryniackiej i kultury graweckiej w Małopolsce.
• ok. 20 – 12 tys. lat p.n.e. – Ostatnie zlodowacenie na ziemiach polskich, zwane zlodowaceniem bałtyckim lub północnopolskim, i ponownie wyludnienie ziem polskich.
• ok. 12 tys. lat p.n.e. – Ocieplenie się klimatu po ostatnim zlodowaceniu. Ekspansja licznych grup łowców reniferów. Pojawienie się ludzi na Pomorzu i w Wielkopolsce.
• ok. 8 tys. lat p.n.e. – Początek mezolitu na ziemiach polskich, okresu pomiędzy wycofaniem się lodowca a pojawieniem rolnictwa. Rozwój kultury komornickiej na Dolnym Śląsku i w Wielkopolsce.
• ok. 7 – 4 tys. lat p.n.e. – Późnomezolityczna kultura janisławicka i chojnicko-pieńkowska na terenach Pomorza, Kujaw i Mazowsza.
• ok. 6 – 4 tys. lat p.n.e. – Początek neolitu na ziemiach polskich. Początki rolnictwa i hodowli zwierząt.
• ok. 3,5 tys. lat p.n.e. – Neolit objął tereny całej Polski. Początek kultury pucharów lejkowatych, nazwanej tak od kształtu naczyń o lejkowato pochylonych brzegach.
• ok. 2800 – 1800 r. p.n.e. – Rozwój kultury ceramiki sznurowej na ziemiach polskich.
• ok. 2700 – 2000 r. p.n.e. – Rozwój kultury amfor kulistych na ziemiach polskich.
• ok. 2200 – 1800 r. p.n.e. – Początek epoki brązu na ziemiach polskich.
• 2200 – 1700 r. p.n.e. – Rozwój kultury unietyckiej na Śląsku.
• 2000 – 1600 r. p.n.e. – Rozkwit mierzanowickiej kultury brązu w rejonie górnej Wisły.
• ok. 1700 r. p.n.e. – Epoka brązu objęła tereny całej Polski.
• ok. 1700 – 300 r. p.n.e. – Rozwój kultury łużyckiej, zwanej także kulturą pól popielnicowych, na ziemiach polskich.
• ok. 1000 r. p.n.e. – Pierwsze grody obronne, głównie na terenach Śląska.
• ok. 900 r. p.n.e. – Pojawienie się ludów czarnomorskich na terenach Małopolski i Śląska.
• ok. 750 r. p.n.e. – Początek epoki żelaza i kultury halsztackiej na ziemiach polskich.
• VIII w. p.n.e. – Złoty wiek kultury łużyckiej. Jej przykładem jest powstała około 740 r. p.n.e. osada obronna w Biskupinie.
• ok. 700 r. p.n.e. – Początki handlu bursztynem.
• ok. 500 r. p.n.e. – Kształtuje się kultura wejherowsko-krotoszyńska, zwana też pomorską.
• IV – II w. p.n.e. – Pojawienie się Celtów na południowych ziemiach polskich. Ich ośrodkami były m.in. Ślęża, Łysa Góra i Góra Świętej Anny.
• III w. p.n.e. – Początek rozwoju kultury przeworskiej.
• I – V w. n.e. – Wpływy cywilizacji rzymskiej na ziemiach polskich.
• 54 – 68 r. n.e. – Wyprawa rzymskiego ekwity po bursztyn nad Morze Bałtyckie, pierwsze wzmianki o Kaliszu.
• I – II w. n.e. – Według rzymskich podań, ziemie między Wisłą i Odrą zamieszkiwali Lugiowie.
• I – III w. n.e. – Szczyt rozkwitu kultury przeworskiej.
• I – IV w. n.e. – Wandalowie ze Skandynawii zajęli tereny między górną Odrą a Dunajem, później zostali wyparci przez Gotów.
• III – IV w. n.e. – Wędrówka Gotów przez ziemie polskie.
• III – VI w. n.e. – Okres wędrówek ludów, które przyczyniły się do upadku kultury przeworskiej.
• IV – V w. n.e. – Najazdy Hunów wyparły Gotów z ziem polskich.
• V w. n.e. – Osiedlanie się pierwszych plemion słowiańskich przybyłych z terenów Ukrainy na ziemiach polskich.
• VIII w. n.e. – Pierwsze organizacje państwowe (państwo Wiślan).
• II poł. IX w. – Śląsk i część Małopolski (tereny Wiślan) w granicach Państwa Wielkomorawskiego.
• koniec IX w. – Pierwsze zapiski o plemionach zamieszkujących ziemie Polskie (głównie południowe i zachodnie tereny).
• II poł. IX w. – I poł. X w. – Pierwsi, legendarni władcy Polan – Piastowie (Ziemowit, Lestek, Siemomysł).

Wieki X-XII do roku 1138 (państwo pierwszych Piastów)

Panowanie Mieszka I (ok. 960-992)

• • 963 – w pamiętniku żydowskiego kupca i podróżnika Ibrahima ibn Jakuba znalazła się pierwsza wzmianka o Mieszku, jako władcy najrozleglejszego z krajów słowiańskich.
  • 963-965 – możny saski Wichman dwukrotnie zwyciężył wojska Mieszka.
  • 964-965 – walki Mieszka I z Pomorzanami.
    • Mieszko walczył z margrabią wschodnioniemieckim Geronem.
    • nawiązane zostały stosunki dyplomatyczne z cesarzem Ottonem I: książę polski zobowiązał się do płacenia trybutu z ziem aż po Wartę
  • 965 – nawiązany został sojusz polsko-czeski, przypieczętowany ślubem Mieszka I i czeskiej księżniczki Dobrawy.
    • pierwsze informacje Ibrahima ibn Jakuba o mieście „Karako” – Krakowie, należącym do Czech.
  • 966, 14 kwietnia – Mieszko I został ochrzczony w obrządku łacińskim (najprawdopodobniej nastąpiło to w Ostrowie Lednickim): był to tzw. chrzest Polski, uznawany przez wielu za symboliczny początek polskiej państwowości.
  • 967 – zwycięstwo Mieszka I zwyciężył Wichmana i Wieletów. Rozpoczął się podbój Pomorza.
  • 968 – utworzone zostało zależne bezpośrednio od Stolicy Apostolskiej biskupstwo misyjne w Poznaniu z pierwszym biskupem Jordanem.
  • ok. 970 – pojawiły się denary Mieszka I.
  • 972 – bitwa pod Cedynią: wojska Mieszka I odniosły zwycięstwo nad armią margrabiego Hodona.
    • Polacy ostatecznie opanowali Pomorze Zachodnie.
  • 973 – odbył się sąd cesarski między Mieszkiem i Hodonem. Bolesław Chrobry, pierworodny syn Mieszka, stał się zakładnikiem w Niemczech.
    • książę Mieszko I poparł Henryka Kłótnika w walce o tron niemiecki po śmierci Ottona I..
  • 977 – śmierć Dobrawy: zerwany został sojusz z Czechami.
  • 979 – nieudana karna wyprawa cesarska na Mieszka.
  • 978-980 – ślub Mieszka i Ody – sojusz Polski z cesarstwem.
  • 981 – książę kijowski Włodzimierz Wielki zajął Grody Czerwieńskie.
  • 983 – śmierć Ottona II i elekcja Ottona III na króla Niemiec. Mieszko ponownie poparł jego kontrkandydata, Henryka Kłótnika.
    • Ślub córki Mieszka I, Świętosławy z Erykiem Zwycięskim, królem Szwecji. Nawiązano przyjazne stosunki z tym państwem.
  • 985 – Mieszko posiłkował wyprawę niemiecką przeciwko Wieletom.
  • 986 – Mieszko uznał zwierzchność Ottona III.
  • 990 – wojna polsko-czeska: odebranie Czechom Śląska i prawdopodobnie także Małopolski i ich przyłączenie do państwa Mieszka I.
  • ok. 991 – wydano dokument Dagome iudex, w którym Polskę (oprócz Śląska i Małopolski) oddano pod opiekę papieża, zobowiązując się do płacenia świętopietrza. Jednocześnie Mieszko zapewnił sukcesję w państwie polskim synom swoim i Ody, pomijając pierworodnego Bolesława, zrodzonego z małżeństwa z Dobrawą.
  • 992, 25 maja – śmierć Mieszka I.
• 992-1025 – panowanie Bolesława Chrobrego.
  • 995 – książę polski Bolesław Chrobry wsparł cesarza Ottona III w jego wyprawie przeciwko Obodrytom.
  • 997 – Misja i śmierć św. Wojciecha.
  • 999 – papież Sylwester II kanonizował biskupa Pragi Wojciecha i ustanowił arcybiskupstwo w Gnieźnie. Pierwszym arcybiskupem został Radzim Gaudenty.
  • 1000, 7 marca – zjazd gnieźnieński.
  • 1002 – śmierć Ottona III i wybór Henryka II na króla Niemiec.
  • 1002-1018 – wojny ze Świętym Cesarstwem Rzymskim:
    • 1002-1005 – pierwsza wojna.
      • 1002 – Bolesław Chrobry zajął Milsko, Łużyce i Miśnię (z której ustąpił).
      • 1002 – zjazd w Merseburgu i zamach na Bolesława Chrobrego.
    • 1007-1013 – druga wojna.
    • 1015-1018 – trzecia wojna.
      • 1017 – bezskuteczne oblężenie Niemczy przez cesarza Henryka II.
      • 1018, 30 stycznia – pokój w Budziszynie. Na jego mocy Milsko, Łużyce i Morawy pozostały przy Polsce.
  • 1003 – interwencje Bolesława Chrobrego w Pradze.
  • 1003-1004 – Bolesław Chrobry księciem Czech. Unia personalna z Czechami.
  • 1007 lub 1018 – uniezależnienie się Pomorza Zachodniego.
  • 1013 – wyprawa Bolesława Chrobrego na Ruś Kijowską.
  • 1013 – Mieszko II złożył hołd Henrykowi II i poślubił Rychezę.
  • 1016 – narodziny Kazimierza I Odnowiciela.
  • 1018, 30 stycznia – pokój w Budziszynie. Na jego mocy Milsko, Łużyce i Morawy pozostały przy Polsce.
  • 1018 – udana wyprawa na Kijów, przyłączenie Grodów Czerwieńskich.
  • 1025, 18 kwietnia – koronacja Bolesława Chrobrego, pierwszego króla Polski.
  • 1025, 17 czerwca – śmierć Bolesława Chrobrego.
• 1025-1031 – pierwsze panowanie Mieszka II Lamberta.
  • 1025, 25 grudnia – koronacja królewska Mieszka II.
  • 1026 – oddanie Kazimierza Odnowiciela do szkoły klasztornej.
  • 1029 – Mieszko II po zawarciu sojuszu z Wieletami, zwanymi też Lucicami (poganami zamieszkującymi Połabie), odparł atak cesarza niemieckiego Konrada II.
  • 1029-1031 – utrata na rzecz księcia czeskiego Udalryka (Oldrzycha) zajętych przez niego Moraw i Słowacji.
  • 1030 – najazd odwetowy Mieszka II na Saksonię za atak Konrada II dokonany w 1029 r.
  • 1031 – jednoczesne najazdy cesarza niemieckiego Konrada II (utrata Milska i Łużyc) i księcia ruskiego Jarosława Mądrego (utrata Grodów Czerwieńskich), ucieczka Mieszka II do Czech, na tronie polskim zasiadł popierany przez Jarosława Mądrego brat Mieszka II – Bezprym.
• 1031-1032 – panowanie Bezpryma (Mieszko II w więzieniu w Czechach).
  • 1032 – zabójstwo popełnione na Bezprymie.
• 1032 – zjazd w Merseburgu.
  • Mieszko II zrzekł się tytułu królewskiego i złożył hołd cesarzowi Konradowi II.
  • podział Polski na dzielnice.
• 1032-1034 – drugie panowanie Mieszka II.
  • 1032 – powrót Mieszka II do Polski.
  • 1033 – Mieszko II zjednoczył Polskę.
  • 1034 – powrót Kazimierza Odnowiciela do Polski.
  • 1034, 10 maja – śmierć Mieszka II.
• 1034 – prawdopodobnie krótkie rządy Kazimierza I Odnowiciela, zakończone jego ucieczką na Węgry.
• 1034-1039 – rozpad Państwa Polskiego.
• 1037 – wybuch powstania przeciwko duchowieństwu i możnym oraz reakcja pogańska.
• 1039 – najazd Brzetysława I.
• 1039-1058 – panowanie Kazimierza I Odnowiciela.
  • 1039 – powrót do kraju Kazimierza I Odnowiciela, odtworzenie Państwa Polskiego, w którego skład weszły Wielkopolska, Małopolska, Kujawy oraz ziemia sieradzko-łęczycka i ziemia lubuska.
  • 1040 – Kazimierz Odnowiciel przeniósł stolicę Polski z Gniezna do Krakowa.
  • 1041 – małżeństwo Kazimierza Odnowiciela z Dobroniegą.
  • 1041 – pierwsza wspólna polsko-ruska wyprawa na Mazowsze.
  • ok. 1042 – urodził się Bolesław II Szczodry.
  • ok. 1043 – Władysław I Herman.
  • 1046 – odnowienie biskupstwa w Krakowie.
  • 1047 – pokonanie Miecława (Masława), przyłączenie Mazowsza i być może Pomorza Gdańskiego.
  • 1050 – odzyskanie Śląska oraz Pomorza (powrót do granic zbliżonych do roku 992).
  • 1054 – mediacja cesarska w Kwedlinburgu w sprawie Śląska. Henryk III Salicki orzekł pozostanie Śląska przy Polsce w zamian za coroczny trybut na rzecz Czech.
  • 1058 – śmierć Kazimierza I Odnowiciela.
• 1058-1079 – panowanie Bolesława II Szczodrego.
  • 1058 – Władysław I Herman objął władzę nad dzielnicą mazowiecką.
  • 1060 – Bolesław II Szczodry wsparł księcia Belę w powrocie na Węgry i uderzył na Czechy.
  • 1060 – Pomorze Gdańskie zrzuciło zależność od Polski.
  • 1063 – druga interwencja Bolesława II Szczodrego na Węgrzech na rzecz księcia Beli.
  • 1064 – odbudowa katedry gnieźnieńskiej.
  • 1069 – Bolesław II Szczodry zbrojnie wprowadził na tron kijowski wygnanego z Rusi księcia Izjasława.
  • 1069 – udział polskich oddziałów w wyprawie duńskiego króla Swena Estrydsena na Anglię.
  • 1069 – narodziny syna Bolesława Szczodrego – Mieszka.
  • 1070 – konflikt z Czechami.
  • po 1070 – narodziny Zbigniewa.
  • 1071 – zjazd w Miśni. Henryk IV Salicki nakazał Bolesławowi Szczodremu ponowić płacenie Czechom trybutu ze Śląska.
  • 1072 – atak Bolesława Szczodrego na Czechy.
  • 1076, 25 grudnia – koronacja królewska Bolesława Szczodrego.
  • 1077 – wyprawy na Węgry i Ruś. Początek niepokojów wewnętrznych w Polsce.
  • 1079 – śmierć biskupa Stanisława.
  • 1079 – bunt przeciwko Bolesławowi Szczodremu, wygnanie króla na Węgry.
• 1079-1102 – panowanie Władysława I Hermana.
  • ok. 1080 – ślub Władysława Herman z Judytą, córką księcia Czech Wratysława II.
  • 1081 lub 1082 – śmierć Bolesława II Szczodrego.
  • 1088 – ślub Władysława Herman z Judytą Marią niemiecką.
  • 1093 – pierwszy bunt Zbigniewa.
  • 1097 – bunt Zbigniewa i Bolesława Krzywoustego przeciw ojcu, Władysławowi Hermanowi.
  • 1100 – drugie wystąpienie braci Zbigniewa i Bolesława Krzywoustego przeciw ojcu Władysławowi Hermanowi.
  • 1102, 4 czerwca – śmierć Władysława Hermana.
• 1102-1106 – panowanie Bolesława Krzywoustego na południu (Śląsk i Małopolska) i Zbigniewa na północy (Wielkopolska, Kujawy i Mazowsze).
• 1106-1138 – panowanie Bolesława III Krzywoustego.
  • 1113-1116 – powstanie kroniki Galla Anonima.
  • 1138 – śmierć Bolesława Krzywoustego. Początek dwuwiekowego rozbicia dzielnicowego Polski w wyniku postanowień testamentu Krzywoustego.

.

Wieki XII-XIV (czas rozbicia dzielnicowego)

• 1138-1146 – Władysław II Wygnaniec princepsem.
• 1146 – bunt juniorów i wypędzenie Władysława Wygnańca. Godność princepsa przejął Bolesław IV Kędzierzawy.
• 1146-1173 – Bolesław IV Kędzierzawy princepsem.
• 1150 – książę Albrecht Niedźwiedź utworzył Marchię Brandenburską na terenach odebranych Słowianom połabskim.
• 1152 – biskup płocki Aleksander z Malonne ufundował drzwi płockie.
• 1154 – wyprawa księcia Henryka Sandomierskiego do Jerozolimy.
• 1157 – wyprawa cesarza Fryderyka I Barbarossy do Polski w celu przywrócenia rządów Władysława Wygnańca. Bolesław Kędzierzawy złożył cesarzowi hołd lenny.
• 1173-1177 – Mieszko III Stary princepsem.
• 1177-1194 – Kazimierz II Sprawiedliwy princepsem.
• 1180 – zjazd książąt piastowskich w Łęczycy.
• 1194 – śmierć Kazimierza Sprawiedliwego.
• 1195 – panowie małopolscy odparli pod Mozgawą wyprawę Mieszka Starego na Kraków.
• 1198 – ugoda Mieszka Starego z możnowładcami małopolskimi, na mocy której książę przejął tron krakowski.
• 1202 – śmierć Mieszka Starego. Władzę w Krakowie przejął na krótko jego syn Władysław Laskonogi, ale stracił tron na rzecz Leszka Białego.
• 1202-1238 – rządy Henryka I Brodatego na Śląsku.
• 1211 – książę Henryk Brodaty dokonał lokacji na prawie magdeburskim Złotoryi. Była to pierwsza na ziemiach polskich lokacja na prawie niemieckim.
• 1215 – przywilej wolborski książąt dzielnicowych dla duchowieństwa.
• 1220 – wielki najazd Prusów na Mazowsze i ziemię chełmińską.
• ok. 1220 – kronika Wincentego Kadłubka.
• 1222-1223 – wyprawy krzyżowe Leszka Białego, Henryka Brodatego i książąt pomorskich na Prusów.
• 1223 – klęska książąt ruskich w bitwie z Mongołami nad rzeką Kałką.
• 1224 – król węgierski Andrzej II wypędził Krzyżaków z ziemi Borsa.
• 1226 – początek rokowań Konrada I mazowieckiego z Krzyżakami w sprawie ich osiedlenia na pograniczu mazowiecko-pruskim.
  • 1228 – Konrad mazowiecki nadał Krzyżakom ziemię chełmińską.
• 1227 – zjazd w Gąsawie. Zamordowanie Leszka Białego przez ludzi księcia Władysława Odońca.
• 1228 – Władysław Laskonogi wydał w Cieni pierwszy przywilej dla rycerstwa małopolskiego (uważany za pierwszy przywilej nadany rycerstwu na ziemiach polskich).
• 1230 – bulla papieża Grzegorza IX potwierdzająca nadania i przywileje dla Krzyżaków, którzy osiedlają się nad Wisłą.
• 1232-1238 – panowanie Henryka I Brodatego w Małopolsce.
• 1232-1234 – we Wrocławiu powstał pierwszy w Polsce klasztor franciszkanów.
• 1234 – wielka wyprawa krzyżacko-polska na Prusów. Krzyżacy sfałszowali tak zwany dokument kruszwicki, twierdząc, że Konrad mazowiecki oddał im wszelkie zdobycze w Prusach jako darowiznę.
• 1236 – bitwa pod Szawlami. Klęska wojsk zakonu kawalerów mieczowych w starciu z Litwinami.
• 1237 – połączenie zakonu kawalerów mieczowych z Krzyżakami.
• 1237-1240 – najazd Mongołów na Ruś. Mongołowie narzucają zwierzchnictwo książętom ruskim.
• 1238-1241 – panowanie Henryka Pobożnego na Śląsku i w Małopolsce.
• 1241 – najazd Mongołów na Małopolskę i Śląsk.
  • 1241, 9 kwietnia – bitwa pod Legnicą. W bitwie zginął Henryk Pobożny.
• 1242 – klęska Krzyżaków w bitwie z siłami Nowogrodu Wielkiego na jeziorze Pejpus.
• 1247 – śmierć Konrada mazowieckiego.
• 1248-1255 – wojny śląskie między synami Henryka Pobożnego, podział dzielnicy na kilka księstw.
• 1249-1252 – Marchia Brandenburska przejęła ziemię lubuską.
• 1251-1255 – książę Mendog zjednoczył państwo litewskie.
• 1253, 8 września – papież Innocenty IV kanonizował biskupa krakowskiego Stanisława ze Szczepanowa, zamordowanego w 1079 roku na rozkaz króla Bolesława Szczodrego.
• 1259-1260 – drugi najazd Mongołów (Tatarów) na ziemie polskie.
• 1267 – papież Klemens IV kanonizował księżnę śląską Jadwigę, żonę Henryka Pobożnego.
• 1279 – rządy Leszka Czarnego w Krakowie, Sandomierzu i Łęczycy.
• 1287 – układ sukcesyjny między księciem wielkopolskim Przemysłem II, gdańskim Mściwojem II i zachodniopomorskim Bogusławem IV.
• 1288-1289 – książę wrocławski Henryk Prawy objął tron krakowski.
• 1290 – po śmierci Henryka prawego panowie małopolscy przekazali rządy nad Krakowem w ręce Przemysła II.
• 1291-1292 – król Czech Wacław II zajął Małopolskę z Krakowem i ziemię sandomierską.
• 1292 – Wacław II wprowadził na zajętych ziemiach urząd starosty.
• 1295 – koronacja królewska Przemysła II.
• 1296 – przyłączenie Pomorza Gdańskiego do Wielkopolski.
• 1296 – zamordowanie przez margrabiów brandenburskich, przy współudziale rodów Zarębów i Nałęczów, króla Polski Przemysła II w Rogoźnie.
• 1300 – koronacja, w Gnieźnie, króla czeskiego Wacława II na króla Polski.
• 1305 – śmierć Wacława II i koronacja jego syna Wacława III. Wybuch powstania przeciwko niemu. Na czele powstania stanął wypędzony wcześniej Władysław Łokietek.
• 1306 – Zabójstwo Wacława III w Ołomuńcu.
• 1306 – Zajęcie przez księcia kujawsko-łęczyckiego Władysława Łokietka Małopolski i Pomorza Gdańskiego.
• 1308-1309 – Zajęcie przez Krzyżaków Pomorza Gdańskiego.
• 1312 – bunt wójta Alberta przeciwko Władysławowi Łokietkowi w Krakowie.
• 1320, 20 stycznia – koronacja Władysława Łokietka. Ponowne zjednoczenie Polski i koniec rozbicia dzielnicowego.

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Wieki XIV-XVI do roku 1572 (koniec rządów Piastów oraz czasy Andegawenów i Jagiellonów)

• 1320 – Proces polsko-krzyżacki w Inowrocławiu i Brześciu Kujawskim. Sąd papieski nakazał zakonowi krzyżackiemu zwrot Pomorza Gdańskiego i wypłatę odszkodowania. Wyrok nie został wykonany.
• 1325 – Przymierze Władysława Łokietka z księciem litewskim Giedyminem, umocnione ślubem polskiego następcy tronu Kazimierza z Aldoną Giedyminówną.
• 1327-1332 – Wojna polsko-krzyżacka. Sojusznikiem zakonu był król Jan Luksemburski.
• 1330 – Nieudany zamach rycerza Felicjana Zacha na węgierska parę królewską, rzekomo sprowokowany romansem księcia polskiego Kazimierza z jego córką Klarą Zach.
• 1331, 27 września – Bitwa pod Płowcami.
• 1333 – Śmierć Władysława Łokietka.
• 1333-1370 – Panowanie Kazimierza Wielkiego.
  • 1333, 25 kwietnia – Koronacja królewska Kazimierza Wielkiego.
  • 1335 – Zjazd w Wyszehradzie.
  • 1337 – Zjazd w Inowrocławiu. Zakon krzyżacki oddał Kujawy i ziemię dobrzyńską Janowi Luksemburskiemu, który część tych dóbr przekazał Kazimierzowi Wielkiemu.
  • 1339 – Proces polsko-krzyżacki w Warszawie. Jego postanowieniem zakon krzyżacki miał oddać Polsce Pomorze i ziemię chełmińską, ale nie uznał tego wyroku.
  • 1340-1366 – Podbój Rusi Halickiej.
  • 1341 – Sojusz Kazimierza Wielkiego z Luksemburgami.
  • 1342 – Początek budowy gotyckiej katedry w Gnieźnie.
  • 1343 – Pokój kaliski z Krzyżakami.
  • 1348 – Nieudana wyprawa Kazimierza Wielkiego na Śląsk.
  • 1354-1355 – Układy z Ludwikiem Węgierskim, dotyczące sukcesji tronu polskiego.
  • 1356 – Kazimierz Wielki powołał do życia Sąd Wyższy Prawa Niemieckiego na zamku krakowskim.
  • 1356 – Lwów uzyskał od Kazimierza Wielkiego prawa miejskie (Prawo magdeburskie).
  • 1356, 1 maja – Układ polsko-czeski w Pradze. Kazimierz Wielki zrzekł się praw do Śląska w zamian za pomoc przeciwko zakonowi krzyżackiemu i Brandenburczykom.
  • 1356-1360 – Statuty Kazimierza Wielkiego dla Wielkopolski i Małopolski.
  • 1364, 12 maja – Założenie Akademii Krakowskiej.
  • 1364 – Zjazd monarchów w Krakowie z udziałem cesarza i króla Czech Karola IV, króla Polski Kazimierza, króla Węgier Ludwika, króla Cypru Piotra, króla Danii Waldemara IV, księcia mazowieckiego Siemowita, książąt śląskich i margrabiego brandenburskiego Ottona.
  • 1364 – Zhołdowanie Wołynia i Podola.
  • 1370 – Śmierć Kazimierza Wielkiego (ostatniego z Piastów).
• 1370-1382 – Panowanie Ludwika Węgierskiego.
  • 1370 – Koronacja Ludwika Węgierskiego.
  • 1374 – Przywilej w Koszycach.
  • 1382 – Śmierć króla Węgier i Polski Ludwika Węgierskiego.
• 1384-1386 – Jadwiga Andegaweńska na tronie polskim.
  • 1385 – Unia polsko-litewska w Krewie.
• 1386-1434 – Panowanie Władysława Jagiełły.
  • 1386 – Chrzest, koronacja, ślub Władysława Jagiełły z Jadwigą.
  • 1387 – Utworzenie biskupstwa katolickiego w Wilnie.
  • 1397 – Utworzenie w państwie zakonu krzyżackiego organizacji szlachty chełmińskiej o nazwie Związek Jaszczurczy.
  • 1398 – Odsprzedanie Krzyżakom Żmudzi przez Witolda.
  • 1399, 17 lipca – Śmierć królowej Jadwigi.
  • 1399, 12 lub 16 sierpnia – Bitwa nad Worsklą.
  • 1401 – Unia wileńsko-radomska.
  • 1401 – Wybuch powstania na Żmudzi przeciwko Krzyżakom.
  • 1402 – Odkupienie od Brandenburczyków Nowej Marchii.
  • 1404 – Pokój w Raciążu pomiędzy Polską i Litwą a Krzyżakami.
  • 1409, kwiecień – Zakon krzyżacki zarekwirował polskie statki ze zbożem płynące na Litwę. Pretekstem był zarzut, że przewoziły broń dla Żmudzinów.
  • 1409, maj – Wybuch kolejnego powstania na Żmudzi przeciwko zakonowi krzyżackiemu.
  • 1409-1411 – Wielka wojna z zakonem krzyżackim.
    • 1409, 1-6 sierpnia – Polskie poselstwo do Malborka: na deklarację o sojuszu z Litwą Krzyżacy odpowiedział wypowiedzeniem wojny.
    • 1409, 12 sierpnia – Zakon krzyżacki rozpoczął działania wojenne i wkroczył na ziemię dobrzyńską i Kujawy.
    • 1409, 6 października – Wojska polskie wyzwoliły Bydgoszcz.
    • 1409, 8 października – Rozejm polsko-krzyżacki.
    • 1409, 20 grudnia – Zakon krzyżacki zawarł antypolski sojusz z królem Węgier Zygmuntem Luksemburskim.
    • 1409, 21 grudnia – Zygmunt Luksemburski wypowiedział wojnę Polsce.
    • 1410, 24 czerwca – Atak wojsk polskich i litewskich na tereny krzyżackie.
    • 1410, 30 czerwca-2 lipca – Przeprawa wojsk koronnych przez Wisłę pod Czerwińskiem, połączenie z wojskami litewsko-ruskimi, początek marszu na Malbork.
    • 1410, 15 lipca – Bitwa pod Grunwaldem.
    • 1410, 25 lipca-19 sierpnia – Bezskuteczne oblężenie Malborka przez wojska Władysława Jagiełły.
    • 1410, 10 października – Zwycięstwo wojsk polskich nad posiłkami krzyżackimi z Nowej Marchii pod Koronowem.
    • 1410, listopad – Najazd wojsk Zygmunta Luksemburskiego na ziemię sądecka.
    • 1410, 9 grudnia – Rozejm polsko-krzyżacki w Nieszawie.
    • 1411, 1 lutego – I pokój toruński.
  • 1412 – Zygmunt Luksemburski zawarł pokój z Władysławem Jagiełłą i księciem Witoldem.
  • 1413 – Unia horodelska.
  • 1414 – Wojna głodowa.
  • 1421 – Antykrzyżacki sojusz Polski z Brandenburgią.
  • 1422 – Przywilej czerwiński.
  • 1422 – Pokój z zakonem krzyżackim nad jeziorem Melno (Pokój melneński).
  • 1423 – Statut warcki.
  • 1430-1433 – Przywilej jedlneńsko-krakowski.
  • 1430 – Śmierć wielkiego księcia litewskiego Witolda, jego następcą został Świdrygiełło.
  • 1431-1435 – Wojna polsko-krzyżacka.
    • 1431-1432 – Konflikt polsko-litewski o Wołyń i Podole, Świdrygiełło zawarł rozejm z zakonem krzyżackim.
  • 1431 – Najazd krzyżacki na pogranicze wielkopolskie.
  • 1432 – Zygmunt Kiejstutowicz, brat Witolda, obalił rządy Świdrygiełły na Litwie i zawarł w Grodnie nową unię z Polską.
  • 1434 – Śmierć Władysława Jagiełły.
• 1434-1444 – Panowanie Władysława III.
  • 1434 – Koronacja Władysława III na króla Polski.
  • 1435 – Pokój w Brześciu Kujawskim.
  • 1439 – Konfederacja Spytka z Melsztyna rozbita przez wojska królewskie w bitwie pod Grotnikami.
  • 1444 – W bitwie pod Warna zginął Władysław III Warneńczyk.
• 1447-1494 – Panowanie Kazimiera Jagiellończyka.
  • 1447 – Koronacja Kazimierza Jagiellończyka.
• 1454 – Przywilej cerekwicko-nieszawski.
• 1466 – II pokój toruński (koniec wojny trzynastoletniej).
• 1492-1501 – Panowanie Jana Olbrachta.
• 1501-1506 – Panowanie Aleksandra Jagiellończyka.
• 1505 – Przyjęcie przez sejm konstytucji Nihil novi.
• 1506-1548 – Panowanie Zygmunta Starego.
• 1512-1522 – Wojna litewsko-moskiewska.
  • 1514, 8 września – Bitwa pod Orszą.
  • 1517, 31 października – Wystąpienie Marcina Lutra.
• 1525 – Hołd pruski, traktat krakowski.
• 1545-1563 – Sobór trydencki.
• 1561 – Hołd lenny zakonu kawalerów mieczowych, złożony Zygmuntowi II Augustowi.
• 1563-1570 – Wojny o Inflanty.
• 1569 – Zawarcie unii lubelskiej pomiędzy Polską i Litwą.
• 1572, 7 lipca – Śmierć Zygmunta Augusta. Koniec dynastii Jagiellonów na tronie Polski.

• 1572, 23/24 sierpnia – noc św. Bartłomieja.

Wieki XVI-XVIII (czasy królów elekcyjnych)

• 1573, 6-28 stycznia – sejm konwokacyjny w Warszawie.
• 1573, 28 stycznia – uchwalenie konfederacji warszawskiej. Zapewnienie swobody wyznania dysydenckiej szlachcie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
• 1573, czerwiec-maj – pierwsza wolna elekcja w Polsce.
• 1573, 11 maja – królem Polski wybrany został Henryk Walezy.
• 1574, 21 lutego – koronacja Henryka Walezego.
• 1574, 18-19 czerwca – ucieczka Henryka Walezego z Polski do Francji.
• 1574, 24 sierpnia – zjazd senatorów w Warszawie. Decyzja o odebraniu Henrykowi Walezemu korony polskiej, jeśli ten nie wróci do Polski do 12 maja 1575 r.
• 1575, 7 listopada-15 grudnia – sejm elekcyjny.
• 1575, 15 grudnia – królową wybrana została Anna Jagiellonka.
• 1576, 1 maja – koronacja Stefana Batorego i Anny Jagiellonki.
• 1578 – ustanowienie Trybunału Koronnego.
• 1578 – utworzenie piechoty wybranieckiej.
• 1581 – ustanowienie Trybunału Litewskiego.
• 1582 – pierwszy sejm zakończony uwzględnieniem sprzeciwu nielicznej mniejszości (17 posłów).
• 1586, 12 grudnia – śmierć króla Stefana Batorego.
• 1587, sierpień – sejm elekcyjny.
• 1587, 19 sierpnia – królem wybrany został Zygmunt Waza.
• 1587, 27 grudnia – koronacja Zygmunta III Wazy.
• 1591, grudzień – powstanie kozackie Krzysztofa Kosińskiego.
• 1593 – pogrom wojsk Kosińskiego pod Piątkiem, koniec powstania.
• 1594, 19 lutego – koronacja Zygmunta na króla Szwecji.
• 1595, 9 czerwca – narodziny królewicza Władysława.
• 1595 – wybuch kozackiego powstania Semena Nalewajki.
• 1595 – założenie Akademii Zamojskiej.
• 1596 – przenosiny dworu królewskiego z Krakowa do Warszawy.
• 1596 – unia brzeska.
• 1597 – pierwsze wydanie Kazań Sejmowych Piotra Skargi.
• 1599, lipiec – detronizacja Zygmunta Wazy przez sejm szwedzki.
• 1610, 4 lipca – wojska polskie pod dowództwem Stanisława Żółkiewskiego rozbiły liczniejsze wojska rosyjskie pod Kłuszynem.
• 1648-1651 – powstanie Chmielnickiego na Ukrainie.
• 1652 – pierwszy sejm zerwany za pomocą liberum veto. Początki rządów oligarchii magnackiej w Polsce.
• 1655-1660 – potop szwedzki.
• 1683 – bitwa z Turkami pod Wiedniem.
• 1697, 15 września – koronacja Augusta II Sasa.
• 1704-1706 – wojna domowa w Polsce.
• 1733, 12 września – elekcja Stanisława Leszczyńskiego.
• 1733-1735 – wojna o sukcesję polską.
• 1734, 17 stycznia – koronacja Augusta III Sasa.
• 1764, 7 września – elekcja Stanisława Augusta Poniatowskiego.
• 1768 – zawiązanie konfederacji barskiej.
• 1772 – I rozbiór Polski.
• 1788-1792 – Sejm Czteroletni (Wielki).
  • 1791, 3 maja – uchwalenie pierwszej polskiej konstytucji (Konstytucja 3 maja).
• 1792 – zawiązanie konfederacji targowickiej.
• 1793 – II rozbiór Polski.
• 1794 – insurekcja kościuszkowska.
• 1795 – III rozbiór Polski.

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Lata 1795-1918 (okres zaborów)

• 1797 – utworzenie Legionów Polskich we Włoszech.
• 1806 – powstanie wielkopolskie.
• 1807 – powstanie Księstwa Warszawskiego.
• 1830, 29 listopada – „Noc Listopadowa”, początek powstania listopadowego.
• 1846, 19 lutego – początek rzezi galicyjskiej.
• 1846, 21 lutego – początek powstania krakowskiego.
• 1863, 22 stycznia – początek powstania styczniowego.
• 1864 – utworzenie przez Ludwika Mierosławskiego Towarzystwa Demokratycznego.
• 1864 – pierwsza inscenizacja Strasznego dworu.
• 1866 – powołanie Zjednoczenia Emigracji Polskiej.
• 1867 – likwidacja autonomii Królestwa Polskiego.
• 1869 – zamknięcie Szkoły Głównej w Warszawie.
• 1870 – założenie Banku Handlowego w Warszawie.
• 1872 – założenie Akademii Umiejętności w Krakowie.
• 1879 – założenie Muzeum Narodowego w Krakowie.
• 1881 – utworzenie Stowarzyszenia Socjalistycznego „Lud Polski”.
• 1882 – utworzenie Wielkiego Proletariatu.
• 1886 – utworzenie pruskiej Komisji Kolonizacyjnej.
• 1888 – powstanie II Proletariatu.
• 1888 – założenie Banku Ziemskiego w Poznaniu.
• 1889 – założenie Związku Robotników Polskich.
• 1893 – utworzenie PPS Zaboru Pruskiego.
• 1894 – utworzenie Polskiego Towarzystwa Demokratycznego w Galicji.
• 1898 – odkrycie radu i polonu przez Piotra Curie i Marię Skłodowską-Curie.
• 1901 – strajki szkolne w Poznańskiem (Września).
• 1903 – nagroda Nobla dla Piotra Curie i Marii Skłodowskiej-Curie.
• 1904 – nowa pruska ustawa o osadnictwie (sprawa Michała Drzymały).
• 1905 – nagroda Nobla dla Henryka Sienkiewicza
• 1914 – początek I wojny światowej.
• 1916 – akt 5 listopada.
• 1918, 28 października – powołanie Polskiej Komisji Likwidacji w Krakowie.
• 1918, 7 listopada – powstanie Tymczasowego Rządu Ludowego w Lublinie.
• 1918, 11 listopada – odzyskanie niepodległości przez Polskę. Koniec I wojny światowej.
• 1918, 11 listopada – Rada Regencyjna oddała dowództwo nad wojskiem marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu.
• 1918, 22 listopada – Józef Piłsudski został Tymczasowym Naczelnikiem Państwa.
• 1918 – kobiety w Polsce uzyskały prawa wyborcze.

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Lata 1919-1939 (II Rzeczpospolita)

• 1919, styczeń – Wojska czeskie zajęły polską część Śląska Cieszyńskiego.
• 1919, styczeń – Ignacy Paderewski został pierwszym premierem rządu polskiego.
• 1919, 10 lutego – Pierwsze obrady sejmu ustawodawczego.
• 1919, 20 lutego – Uchwalenie Małej Konstytucji.
• 1919, 28 czerwca – podpisanie przez Polskę Traktatu Wersalskiego.
• 1919, sierpień – wybuch I powstania śląskiego.
• 1920, 10 stycznia – Gdańsk stał się Wolnym Miastem według postanowień traktatu wersalskiego.
• 1920, 10 lutego – gen. Józef Haller w Pucku dokonał zaślubin Polski z morzem.
• 1920 – Wojna polsko-bolszewicka.
• 1920, 25 kwietnia – rozpoczęcie kampanii kijowskiej.
• 1920, maj – wojska polskie zajęły Kijów.
• 1920, lipiec – podział Śląska Cieszyńskiego na część polską i czeską.
• 1920, 10 lipca – plebiscyt na Warmii, Mazurach i Powiślu.
• 1920, sierpień – II powstanie śląskie.
• 1920, 15 sierpnia – Bitwa warszawska, zwana cudem nad Wisłą.
• 1920, październik – Bunt Żeligowskiego.
• 1920, 12 października – zawarcie rozejmu z Rosją Radziecką.
• 1920, 15 listopada – proklamowanie Gdańska Wolnym Miastem.
• 1921, 19 lutego – podpisanie sojuszu polsko-francuskiego przeciw Niemcom.
• 1921, 17 marca – Sejm ustawodawczy uchwalił Konstytucję marcową.
• 1921, 18 marca – Traktat ryski. Podpisany w Rydze traktat ustalił przebieg wschodniej granicy Polski.
• 1921, 20 marca – plebiscyt na Górnym Śląsku.
• 1921 – podpisanie sojuszu polsko-rumuńskiego przeciw Rosji.
• 1921, maj-czerwiec – III powstanie śląskie.
• 1921, październik – podział Górnego Śląska między Polskę a Niemcy.
• 1922, styczeń – przyłączenie Litwy Środkowej do Polski.
• 1922, 15 maja – Polska i Niemcy podpisały tzw. konwencję górnośląską. Polska część Górnego Śląska otrzymała autonomię.
• 1922, 23 września – decyzja o budowie portu w Gdyni.
• 1922, grudzień – I wybory prezydenckie w II Rzeczypospolitej.
• 1923 – Pakt lanckoroński.
• 1924 – Nagroda Nobla dla Władysława Reymonta za powieść Chłopi.
• 1925 – rozpoczęcie polsko-niemieckiej wojny celnej.
• 1926, 12-15 maja – Zamach majowy. Przejęcie władzy w państwie przez obóz sanacji.
• 1926, sierpień – uchwalono Nowelę Sierpniową.
• 1927, 28 czerwca – sprowadzenie zwłok Juliusza Słowackiego na Wawel.
• 1928, 27 sierpnia – podpisanie przez Polskę paktu Brianda-Kellogga.
• 1929, 9 lutego – podpisanie protokołu Litwinowa.
• 1929, 5 grudnia – powstanie Centrolewu.
• 1930, listopad – Wybory brzeskie.
• 1931 – połączenie PSL-Piast i PSL „Wyzwolenie” w Stronnictwo Ludowe.
• 1932, 25 sierpnia – podpisano polsko-radziecki pakt o nieagresji.
• 1934, 16 stycznia – podpisano polsko-niemiecki pakt o nieagresji.
• 1934 – powstanie obozu w Berezie Kartuskiej dla polskich komunistów, faszystów i ukraińskich nacjonalistów.
• 1935, 23 kwietnia – uchwalenie Konstytucji kwietniowej.
• 1935, 12 maja – W Warszawie zmarł marszałek Józef Piłsudski.
• 1935, październik – wybory do sejmu i senatu.
• 1936, styczeń – dekret o amnestii.
• 1936, marzec – Deklaracja Praw Młodego Pokolenia.
• 1937 – powołano Obóz Zjednoczenia Narodowego.
• 1937, luty – Wicepremier Eugeniusz Kwiatkowski ogłosił plan budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego (COP).
• 1938, marzec – nawiązanie stosunków polsko-litewskich.
• 1938, 2 października – Polska zajęła Zaolzie, zagarnięte przez Czechów w 1919 roku.
• 1938, 24 października – żądania niemieckie w sprawie Gdańska i Pomorza.
• 1939, 28 kwietnia – Hitler wypowiedział Polsce pakt o nieagresji.
• 1939, 30 sierpnia – Prezydent Ignacy Mościcki ogłosił mobilizację Wojska Polskiego.

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Lata 1939-1945 (II wojna światowa)

• 1939, 23 sierpnia – Podpisanie Paktu Ribbentrop-Mołotow.
• 1939, 1 września – hitlerowskie Niemcy, w porozumieniu ze Związkiem Radzieckim, napadły na Polskę. Początek kampanii wrześniowej w Polsce, zakończonej IV rozbiorem Polski. Początek II wojny światowej.

• 1939, 7 września – kapitulacja Westerplatte.
• 1939, 9-18 września – bitwa nad Bzurą.
• 1939, 17 września – agresja ZSRR na Polskę.
• 1939, 28 września – kapitulacja Warszawy.
• 1939, 28 września – podpisanie przez III Rzeszę i ZSRR porozumienia dotyczącego podziału ziem polskich.
• 1939, 2 października-5 października – bitwa pod Kockiem.
• 1939, 12 października – utworzenie niemieckiej administracji na obszarze środkowej Polski, tzw. Generalnego Gubernatorstwa.
• 1939, 6 listopada – początek Sonderaktion Krakau, akcji niemieckiej skierowanej przeciwko inteligencji krakowskiej.
• 1940, 6 stycznia – masowa egzekucja Polaków w Poznaniu przeprowadzona przez hitlerowców.
• 1940, 3 kwietnia do 12 maja - Zbrodnia Katyńska na obywatelach polskich Katyń, Charków, Twer, Kijów, Mińsk.
• 1940, 20 maja – początek budowy obozu koncentracyjnego Auschwitz w Oświęcimiu, największego obozu zagłady zbudowanego przez Niemców na ziemiach polskich.
• 1940, 16 października – utworzenie getta żydowskiego w Warszawie.
• 1941, 15 lutego – pierwszy zrzut cichociemnych.
• 1941, 30 czerwca – wkroczenie wojsk hitlerowskich do Lwowa.
• 1941, 4-26 lipca – we Lwowie hitlerowcy aresztowali i w nocnej egzekucji, bez sądu, rozstrzelali na Wzgórzach Wuleckich 25 polskich uczonych, kilkunastu członków ich rodzin i domowników.
• 1942, 14 lutego – przekształcenie Związku Walki Zbrojnej (ZWZ) w Armię Krajową (AK).
• 1943, 26 marca – akcja pod Arsenałem w Warszawie – odbicie więźniów z rąk Gestapo przez AK.
• 1943, 19 kwietnia – początek powstania w getcie warszawskim.
• 1943, 8 maja – koniec powstania w getcie warszawskim.
• 1943, 4 lipca – śmierć gen. Władysława Sikorskiego w katastrofie lotniczej pod Gibraltarem.
• 1943, 31 grudnia – utworzenie Krajowej Rady Narodowej.
• 1944, 1 lutego – zamach na Franza Kutscherę, dowódcę SS i policji w dystrykcie warszawskim, przeprowadzony w Warszawie przez żołnierzy AK.
• 1944, 20 lipca – z inicjatywy Józefa Stalina w Moskwie delegaci komunistycznej KRN i ZPP powołali Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego. PKWN w tajnym porozumieniu zgodził się na nową polsko-sowiecką granicę, rezygnując z terenów na wschód od tzw. Linii Curzona.
• 1944, 22 lipca – oficjalna data utworzenia Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN).
• 1944, 22 lipca – Początek walk o Lwów. Oddziały 5. Dywizji Kresowej Armii Krajowej i 14. Pułku Ułanów Jazłowieckich zajęły miasto. Po aresztowaniu przez Sowietów część z nich została zesłana do łagrów w ZSRR.
• 1944, 1 sierpnia – początek powstania warszawskiego.
• 1944, między 1 a 7 sierpnia – w niemieckim obozie koncentracyjnym Sachsenhausen zamordowany został Komendant Główny Armii Krajowej gen. Stefan Rowecki.
• 1944, 12 września – bitwa pod Ewiną. Bitwa stoczona pod wsią Ewina w województwie łódzkim przez oddział Armii Ludowej z jednostkami niemieckimi.
• 1944, 2 października – kapitulacja powstania warszawskiego.
• 1944, 21 sierpnia – bitwa z oddziałami sowieckimi pod Surkontami na Nowogródczyźnie, w której poległ płk Maciej Kalenkiewicz.
• 1944, 31 sierpnia – dekret PKWN „o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy” i „zdrajców narodu polskiego”, na mocy którego w następnych latach skazano na śmierć lub wieloletnie więzienie wielu polskich żołnierzy podziemia oraz polskich działaczy politycznych.
• 1944, 7-8 października – nieudana próba rozbicia przez oddziały Armii Krajowej więzienia Urzędu Bezpieczeństwa w Rzeszowie.
• 1944, 12 października – premier rządu RP, Stanisław Mikołajczyk złożył wizytę w Moskwie. Jednocześnie przedstawiciel delegacji komunistów polskich, Bolesław Bierut, potwierdził gotowość oddania ZSRR terenów wschodnich II Rzeczypospolitej (położonych na wschód od tzw. Linii Curzona).
• 1944, październik – obława NKWD na członków podziemia niepodległościowego na Białostocczyźnie. Aresztowano 2 tysiące żołnierzy, których wywieziono do obozów w głąb ZSRR.
• 1944, listopad – utworzona została organizacja antykomunistyczna Narodowe Zjednoczenie Wojskowe (NZW), powstała z połączenia Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW) i Narodowych Sił Zbrojnych (NSZ) oraz niektórych oddziałów Armii Krajowej (AK).
• 1944, 29 listopada – dymisja Stanisława Mikołajczyka ze stanowiska premiera rządu RP na uchodźstwie. Nowym premierem został Tomasz Arciszewski z PPS.
• 1944, 31 grudnia – Krajowa Rada Narodowa powołała Rząd Tymczasowy, przeciwko czemu zaprotestował rząd RP na uchodźstwie.
• 1945, 12 stycznia – początek zimowej ofensywy Armia Czerwona z linii Wisły i Narwi w kierunkach na zachód i na północ. W jej wyniku Armia Czerwona zajęła obszar Polski środkowej, Prusy Wschodnie i Pomorze.
• 1945, 17 stycznia – wkroczenie 1 Armii Wojska Polskiego do Warszawy.
• 1945, 19 stycznia – komendant główny AK, gen. Leopold Okulicki „Niedźwiadek”, wydał rozkaz o rozwiązaniu struktur Armii Krajowej.
• 1945, 4-11 lutego – konferencja jałtańska. W trakcie konferencji USA i Wielka Brytania pod naciskiem Stalina zgodziły się na oddanie ZSRR wschodnich terenów II Rzeczypospolitej, zagarniętych przez Związek Sowiecki po 17 września 1939 na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow. Decyzję tę oprotestował rząd RP na uchodźstwie.
• 1945, 27-28 marca – pod pretekstem rozmów, NKWD aresztowało w Pruszkowie 16 przywódców Polskiego Państwa Podziemnego, których wywieziono do moskiewskiego więzienia na Łubiance, a następnie poddano śledztwu.
• 1945, 11 kwietnia – ucieczka 48 członków AK z obozu NKWD w Skrobowie. 10 dni później z obozu w Skrobowie do łagru w Stalinogorsku wywieziono 350 żołnierzy AK.
• 1945, 19 kwietnia – Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych, gen. Władysław Anders, powołał Delegaturę Sił Zbrojnych na czele z płk. Janem Rzepeckim (istniała do 8 sierpnia 1945).
• 1945, 21 kwietnia – polsko-radziecki układ o przyjaźni i współpracy.
• 1945, 3 maja – marszałkiem Polski został agent NKWD, Michał Żymierski.
• 1945, 7-8 maja – bitwa pod Kuryłówką na Lubelszczyźnie, stoczona pomiędzy oddziałami NZW płk. Franciszka Przysiężniaka a oddziałami sowieckimi.
• 1945, 8 maja – kapitulacja III Rzeszy. Koniec II wojny światowej w Europie. W tym czasie obozach NKWD w Polsce więziono 25 000 Polaków.

Lata 1945-1989 (okres Polski Ludowej)

• 1945, 18-21 czerwca – proces szesnastu w Moskwie. Pokazowy proces 16 przywódców politycznych Polskiego Państwa Podziemnego aresztowanych podstępnie przez NKWD w Pruszkowie w marcu 1945 r.
• 1945, 28 czerwca – utworzenie Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej.
• 1945, 1 lipca – została rozwiązana Rada Jedności Narodowej, wydając odezwę programową do narodu polskiego – Testament Polski Walczącej, w której zażądała opuszczenia Polski przez wojska sowieckie i zakończenia prześladowań politycznych.
• 1945, 5 lipca – USA i Wielka Brytania wycofały uznanie dla rządu RP na uchodźstwie (pozostającego de iure nadal jedyną legalną władzą RP), tym samym usankcjonowały działalność Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej.
• 1945, 17-2 sierpnia – konferencja poczdamska. Na konferencji ustalony został przebieg zachodniej granicy Polski na linii rzeki Odry i Nysy Łużyckiej. Ziemie na wschód od tych rzek, tzw. Ziemie Zachodnie, weszły w skład państwa polskiego.
• 1945, 10-25 lipca – obława augustowska, zorganizowana przez oddziały NKWD w okolicach Augustowa. Aresztowano około 2000 członków podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego, z czego 600 zamordowano w nieznanym miejscu.
• 1946, 5 lipca – utworzenie Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, czyli cenzury.
• 1947, 19 stycznia – wybory do Sejmu Ustawodawczego.
• 1947, 6 lutego – powołanie Józefa Cyrankiewicza na funkcję premiera.
• 1947, 8 lutego – odwołanie rządu Edwarda Osóbki-Morawskiego.
• 1947, 19 lutego – ogłoszenie Małej Konstytucji.
• 1947, 2 lipca – ustawa o planie trzyletnim.
• 1948, 31 sierpnia – powołanie Bolesława Bieruta na funkcję I sekretarza KC PPR.
• 1948, 12 października – mianowanie Stefana Wyszyńskiego prymasem Polski.
• 1948, 22 grudnia – wymuszone przez komunistów zjednoczenie Polskiej Partii Robotniczej (PPR) i Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) w Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą (PZPR).
• 1950, 26 kwietnia – pierwsza polska audycja Radia Wolna Europa.
• 1950, 6 lipca – układ o przyjaźni pomiędzy Polską a NRD.
• 1950, 21 lipca – ustawa o planie sześcioletnim.
• 1952, 5 kwietnia – polsko-radziecka umowa o budowie Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie.
• 1952, 22 lipca – przyjęcie konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (PRL).
• 1952, 26 października – wybory do Sejmu.
• 1952, 20 listopada – złożenie urzędu premiera przez Józefa Cyrankiewicza i dymisja rządu.
• 1952, 21 listopada – Bolesław Bierut premierem PRL.
• 1954, 12 marca – odwołanie Bolesława Bieruta z funkcji premiera.
• 1954, 18 marca – powołanie na urząd premiera Józefa Cyrankiewicza.
• 1954, 7 grudnia – rozwiązanie Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.
• 1955, 14 maja – utworzenie Układu Warszawskiego.
• 1956, 12 lutego – śmierć Bolesława Bieruta.
• 1956, 28-30 czerwca – Poznański Czerwiec zwany także powstaniem poznańskim, pierwszy w PRL strajk generalny i demonstracje uliczne.
• 1956, 19-21 października – VIII plenum KC PZPR. Władysław Gomułka został powołany na stanowisko I sekretarza KC PZPR.
• 1956, 28 listopada – przejęcie kompetencji Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (MSW). Utworzenie Służby Bezpieczeństwa (SB).
• 1961, 15 lipca – przyjęcie ustawy o systemie oświaty wprowadzającym ośmioletnią szkołę podstawową.
• 1964, 22 lipca – obchody XX-lecia PRL. Amnestia dla więźniów.
• 1966 – obchody 1000-lecia Państwa Polskiego.
• 1968 – protesty studentów w związku z administracyjnym zakazem wystawiania „Dziadów” Adama Mickiewicza w Teatrze Narodowym w Warszawie.
• 1970, 12 grudnia – podwyżka cen produktów żywnościowych.
• 1970, 14-22 grudnia – tzw. wydarzenia grudniowe – wiece protestacyjne, demonstracje i strajki robotnicze przeciwko podwyżce cen żywności, szczególnie nasilone w Gdyni, Gdańsku i Szczecinie. Władze komunistyczne użyły wojska przeciwko robotnikom. Zginęły co najmniej 44 osoby, a 1160 zostało rannych.
• 1970, 20 grudnia – odsunięcie Władysława Gomułki od władzy. Pierwszym sekretarzem KC PZPR został Edward Gierek.
• 1970, 23 grudnia – odwołanie Józefa Cyrankiewicza ze stanowiska premiera. Premierem rządu został Piotr Jaroszewicz.
• 1975, 28 maja – uchwalenie ustawy o dwustopniowym podziale administracyjnym, likwidującej powiaty i wprowadzającej podział kraju na 49 województw.
• 1975, 5 grudnia – otwarcie Dworca Centralnego w Warszawie.
• 1976 – protesty robotnicze w Radomiu i Ursusie. Powstanie Komitetu Obrony Robotników (KOR).
• 1977, 25 marca – utworzenie Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO).
• 1978, 16 października – wybór kardynała Karola Wojtyły na biskupa Rzymu. Nowy papież przybrał imię Jan Paweł II.
• 1981, 13 grudnia – władze komunistyczne PRL wprowadziły w Polsce stan wojenny.
• 1989, 4 czerwca – pierwsza tura wyborów do tzw. Sejmu kontraktowego, zwycięska dla Obywatelskiego Komitetu Wyborczego skupionego wokół „Solidarności”. Datę tę przyjmuje się najczęściej za koniec władzy komunistycznej w Polsce.

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Od 1990 (początek nowej demokracji)

• 1990, 25 listopada i 9 grudnia – Pierwsze w historii Polski powszechne wybory prezydenckie.
  • 25 listopada – I turę wyborów wygrał Lech Wałęsa (39,7%) przed Stanisławem Tymińskim (23,1%), który niespodziewanie wyprzedził Tadeusza Mazowieckiego.
  • 9 grudnia – Prezydentem RP został Lech Wałęsa zdobywając w II turze wyborów ponad 74%.
• 1991, 27 października – Pierwsze po II wojnie światowej wolne wybory parlamentarne. Zwycięstwo Unii Demokratycznej (12,32%).
• 1993, 19 września – Wybory parlamentarne, w których wygrał Sojusz Lewicy Demokratycznej (SLD) (20,41%).
• 1995, 1 stycznia – Denominacja złotego (w stosunku 1:10.000).
• 1995, 7 kwietnia – W Warszawie oddany do użytku został pierwszy w Polsce odcinek metra.
• 1995, 5 i 19 listopada – Wybory prezydenckie.
  • 5 listopada – I tura wyborów wygrana przez Aleksandra Kwaśniewskiego (35,11%) przed Lechem Wałęsą (33,11%).
  • 19 listopada – II tura wyborów wygrana przez Aleksandra Kwaśniewskiego (51,72%).
• 1996, 18 lutego – Referendum uwłaszczeniowe (32% frekwencji).
• 1996, 3 października – Wisława Szymborska laureatką Literackiej Nagrody Nobla.
• 1997, 2 kwietnia – Uchwalenie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez Zgromadzenie Narodowe.
• 1997, 25 maja – Referendum konstytucyjne (42,86% frekwencji).
• 1997, 21 września – Wybory parlamentarne. Zwycięstwo Akcji Wyborczej Solidarność (AWS) (33,83%).
• 1999, 1 stycznia – Wprowadzenie nowego podziału administracyjnego państwa: 16 województw o nazwach nawiązujących do nazw regionów, w obrębie województw przywrócono powiaty.
• 1999, 12 marca – Przyjęcie Polski do NATO.
• 2000, 2 kwietnia – Andrzej Wajda otrzymał Oscara za całokształt twórczości filmowej.
• 2000, 8 października – Wybory prezydenckie. Wybory ponownie wygrał Aleksander Kwaśniewski (53,3%).
• 2001, 23 września – Wybory parlamentarne. Wygrana SLD (41,04%).
• 2002, 2 maja – Pierwszy w Polsce przypadek tzw. choroby szalonych krów (BSE), stwierdzony w ubojni w Mochnaczce Wyżnej koło Krynicy.
• 2003, 7-8 czerwca – Ogólnopolskie referendum w sprawie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej.
• 2004, 1 maja – Przyjęcie Polski do Unii Europejskiej.
• 2005, 2-8 kwietnia – Żałoba narodowa po śmierci papieża Jana Pawła II.
• 2004, 21 września – Naturalne trzęsienie ziemi o sile 4,5 stopnia skali Richtera w północno-wschodniej części Polski.
• 2005, 25 września – Wybory parlamentarne. Zwycięstwo Prawa i Sprawiedliwości (PiS).
• 2005, 9 i 23 października – Wybory prezydenckie.
  • 9 października – I tura wyborów wygrana przez Donalda Tuska (36,33%) przed Lechem Kaczyńskim (33,10%).
  • 23 października – II tura wyborów wygrana przez Lecha Kaczyńskiego (54,04%).
• 2006, 28 stycznia – Katastrofa budowlana na Śląsku. Zginęło 65 osób, 140 zostało rannych.
• 2006, 5 marca – W Toruniu wykryty został wirus ptasiej grypy H5N1 u łabędzia. Jest to pierwszy przypadek w Polsce i pierwszy w Europie w dużym mieście.
• 2006, 24 marca – Metropolita krakowski, arcybiskup Stanisław Dziwisz został mianowany kardynałem przez papieża Benedykta XVI.
• 2006, 2 maja – Wprowadzenie nowego wzoru tablic rejestracyjnych. Jedyną zmianą jest dodanie eurobandu – symbolu Unii Europejskiej.
• 2006, 25-28 maja – I pielgrzymka do Polski papieża Benedykta XVI.
• 2006, 8 września – Sejm uchwalił ustawę o zmianie Konstytucji, dopuszczającą ekstradycję obywatela polskiego.
• 2006, 21 listopada – Wybuch metanu w kopalni Halemba w Rudzie Śląskiej. Zginęło 23 górników.
• 2007, 10 stycznia – Koniec 6-letniej kadencji prezesa Narodowego Banku Polskiego (NBP) Leszka Balcerowicza.
• 2007, 11 stycznia – Zaprzysiężenie Sławomira Skrzypka na stanowisko prezesa NBP.
• 2007, 7 września – Rząd przyjął ustawę o samorozwiązaniu sejmu.
• 2007, 21 października – Wybory parlamentarne. Zwycięstwo Platformy Obywatelskiej (PO).
• 2007, 21 grudnia – Przystąpienie Polski do strefy Schengen.
• 2008, 23 stycznia – Katastrofa samolotu wojskowego w Mirosławcu. Zginęło 20 żołnierzy.
• 2008, 14 sierpnia – Podpisanie umowy o tarczy antyrakietowej z USA.
• 2010, 10 kwietnia – W katastrofie lotniczej w Smoleńsku ginie prezydent Rzeczypospolitej Polski Lech Kaczyński wraz z żoną. Śmierć ponoszą także inne osoby, m.in.: ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski, Jerzy Szmajdziński, Władysław Stasiak, Aleksander Szczygło, Paweł Wypych, Mariusz Handzlik, Andrzej Kremer, szef sztabu generalnego WP gen. Franciszek Gągor, Andrzej Przewoźnik, Grzegorz Dolniak, Przemysław Gosiewski, Zbigniew Wassermann, Janusz Kochanowski, Sławomir Skrzypek, Janusz Kurtyka, bp Tadeusz Płoski.
• 2010, 20 czerwca i 4 lipca – Wybory prezydenckie.
  • 2010, 20 czerwca – I tura wyborów wygrana przez Bronisława Komorowskiego (41,54%).
  • 2010, 4 lipca – II tura wyborów wygrana przez Bronisława Komorowskiego (53,01%).

Zobacz też

• historia Polski
• Polska