Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Od 1 stycznia 1873 w Japonii jest używany kalendarz gregoriański, z lokalnymi nazwami miesięcy i w większości stałymi świętami. Przed 1873 w użyciu był kalendarz księżycowo-słoneczny, stanowiący adaptację kalendarza chińskiego.
Spis treści |
W okresie od wprowadzenia kalendarza gregoriańskiego w Japonii wykorzystywane były trzy systemy rachuby lat:
Dwa pierwsze sposoby rachuby lat nadal są w użyciu. Kalendarz imperialny był w użyciu do zakończenia II wojny światowej.
Współczesne japońskie nazwy miesięcy oznaczają dosłownie "pierwszy miesiąc", "drugi miesiąc" itd. Odpowiedni liczebnik jest łączony z przyrostkiem -gatsu (miesiąc):
Każdy z miesięcy ma też nazwę tradycyjną, wciąż wykorzystywaną w niektórych sytuacjach, np. w poezji. Spośród tych nazw najszerzej używane jest shiwasu. Nazwy miesięcy w tej formie są niekiedy wykorzystywane w jidaigeki (współczesne sztuki teatralne lub filmy osadzone w realiach epoki Edo lub wcześniejszych). Akapit rozpoczynający list lub pozdrowienie w przemówieniu mogą zawierać jedną z tych nazw, aby wprowadzić poczucie pory roku. Niektóre z tradycyjnych nazw miesięcy służą także jako imiona żeńskie (yayoi i satsuki).
Tradycyjne nazwy miesięcy (wymowa i dosłowne znaczenie):
Początek roku według starego kalendarza japońskiego (przed 1873) przypadał na przełom stycznia i lutego. Z tego powodu stare i nowe nazwy miesięcy nie dotyczą dokładnie tych samych okresów w roku.
Każdy dzień w miesiącu ma nazwę wywodzącą się od numeru porządkowego:
| 1 | 一日 | tsuitachi | 17 | 十七日 | jūshichinichi |
| 2 | 二日 | futsuka | 18 | 十八日 | jūhachinichi |
| 3 | 三日 | mikka | 19 | 十九日 | jūkunichi |
| 4 | 四日 | yokka | 20 | 二十日 | hatsuka (czasami nijūnichi) |
| 5 | 五日 | itsuka | 21 | 二十一日 | nijūichinichi |
| 6 | 六日 | muika | 22 | 二十二日 | nijūninichi |
| 7 | 七日 | nanoka | 23 | 二十三日 | nijūsannichi |
| 8 | 八日 | yōka | 24 | 二十四日 | nijūyokka |
| 9 | 九日 | kokonoka | 25 | 二十五日 | nijūgonichi |
| 10 | 十日 | tōka | 26 | 二十六日 | nijūrokunichi |
| 11 | 十一日 | jūichinichi | 27 | 二十七日 | nijūshichinichi |
| 12 | 十二日 | jūninichi | 28 | 二十八日 | nijūhachinichi |
| 13 | 十三日 | jūsannichi | 29 | 二十九日 | nijūkunichi |
| 14 | 十四日 | jūyokka | 30 | 三十日 | sanjūnichi |
| 15 | 十五日 | jūgonichi | 31 | 三十一日 | sanjūichinichi |
| 16 | 十六日 | jūrokunichi | |||
W tradycyjnym kalendarzu trzydziesty był ostatnim dniem miesiąca i jego dawna nazwa, misoka, przetrwała do dziś (mimo że sanjunichi jest bardziej popularne). Ostatni dzień roku to ōmisoka (wielki trzydziesty dzień) i to określenie nadal jest w użyciu.
Siedmiodniowy tydzień, z nazwami odpowiadającymi europejskim, pojawił się w Japonii około roku 800 n.e. Aż do 1873, czyli do wprowadzenia kalendarza gregoriańskiego, był używany głównie w astrologii. Wcześniej miesiące dzieliły się na trzy dekady, z których pierwsza była nazywana "górną dziesiątką" (jap. 上の十日; 上旬) kami-no tōka; jōjun?), druga – "środkową dziesiątką" (jap. 中の十日; 中旬 naka-no tōka; chōjun?), a ostatnia – "dolną dziesiątką" (jap. 下の十日; 下旬 shimo-no tōka; gejun?).
Kluczową rolę przy wprowadzaniu tego systemu grał Fukuzawa Yukichi, autor oficjalnych nazw dni tygodnia. Ich nazwy pochodzą od Słońca i Księżyca oraz pięciu widocznych gołym okiem planet, których nazwy nawiązują do yin i yang oraz wywodzą od pięciu żywiołów (drewno, ogień, ziemia, metal, woda), wszystkich wyodrębnianych w taoizmie.
| Dzień tygodnia | Oryginalna nazwa | Wymowa | "Żywioł" |
|---|---|---|---|
| niedziela | 日曜日 | nichiyōbi | Słońce |
| poniedziałek | 月曜日 | getsuyōbi | Księżyc |
| wtorek | 火曜日 | kayōbi | Ogień |
| środa | 水曜日 | suiyōbi | Woda |
| czwartek | 木曜日 | mokuyōbi | Drewno |
| piątek | 金曜日 | kin'yōbi | Metal/Złoto |
| sobota | 土曜日 | doyōbi | Ziemia |
Pojedyncze dni pomiędzy dwoma świętami są wolne. Dotyczy to 4 maja, który co roku jest wolny. Jeżeli święto przypada w niedzielę, następujący po nim poniedziałek jest dniem wolnym.
| Data | Tłumaczenie nazwy | Oryginalna nazwa | Wymowa |
|---|---|---|---|
| 1 stycznia | Nowy Rok | 元日 | Ganjitsu |
| 2. poniedziałek stycznia | Dzień Dojrzałości | 成人の日 | Seijin no hi |
| 11 lutego | Rocznica Powstania Japonii* | 建国記念の日 | Kenkoku kinen no hi |
| 20 marca lub 21 marca | Wiosenne Zrównanie Dnia z Nocą | 春分の日 | Shunbun no hi |
| 29 kwietnia | Dzień Zieleni** | みどりの日 | Midori no hi |
| 3 maja | Dzień Konstytucji** | 憲法記念日 | Kenpō kinenbi |
| 4 maja | Dzień wolny od pracy** | 国民の休日 | kokumin no kyujitsu |
| 5 maja | Dzień Dziecka** | こどもの日 | Kodomo no hi |
| 3. poniedziałek lipca | Dzień Morza | 海の日 | Umi no hi |
| 3. poniedziałek września | Dzień Szacunku dla Ludzi Starszych | 敬老の日 | Keirō no hi |
| 23 września lub 24 września | Jesienne Zrównanie Dnia z Nocą | 秋分の日 | Shūbun no hi |
| 2. poniedziałek października | Dzień Zdrowia i Sportu | 体育の日 | Taiiku no hi |
| 3 listopada | Dzień Kultury | 文化の日 | Bunka no hi |
| 23 listopada | Dzień Dziękczynienia za Pracę | 勤労感謝の日 | Kinrō kansha no hi |
| 23 grudnia | Urodziny Cesarza | 天皇誕生日 | Tennō tanjōbi |
* Zgodna z tradycją data założenia Japonii przez cesarza Jimmu w 660 p.n.e. Prawidłowość tej daty jest często kwestionowana.
** Część tzw. Złotego Tygodnia.
Niektóre dni mają szczególne nazwy, aby zaznaczyć zmiany pór roku. 24 Sekki (二十四節気 Nijūshi sekki) to dni w kalendarzu księżycowo-słonecznym dzielące rok na dwadzieścia cztery równe części. Zassetsu (雑節) to wspólna nazwa innych niż 24 Sekki dni związanych z porami roku. 72 Kō (七十二候 Shichijūni kō) to dni uzyskane z dalszego podziału 24 Sekki przez trzy. Niektóre z tych nazw są wciąż w poszechnym użyciu.
Dokładne daty mogą się różnić o ±1 dzień. Zobacz też: Jieqi.
| Data | Kanji | Romaji | Opis |
|---|---|---|---|
| 17 stycznia | 冬の土用 | Fuyu no doyō | |
| 3 lutego | 節分 | Setsubun | Zgodnie z jedną z definicji, wigilia Risshun. |
| 21 marca | 春社日 | Haru shanichi | Znane także jako 春社 (Harusha, Shunsha). |
| 18 marca – 24 marca | 春彼岸 | Haru higan | Siedem dni wokół Shunbun. |
| 17 kwietnia | 春の土用 | Haru no doyō | |
| 2 maja | 八十八夜 | Hachijū hachiya | Dosłownie oznacza "88 nocy" (od Risshun). |
| 11 czerwca | 入梅 | Nyūbai | Dosłownie oznacza rozpoczęcie tsuyu. |
| 2 lipca | 半夏生 | Hangeshō | Jeden z 72 Kō. W niektórych regionach rolnicy mają pięć wolnych dni. |
| 15 lipca | 中元 | Chūgen | Czasem jest uważane za Zassetsu. |
| 20 lipca | 夏の土用 | Natsu no doyō | |
| 1 września | 二百十日 | Nihyaku tōka | Dosłownie oznacza "210 dni" (od Risshun). |
| 11 września | 二百二十日 | Nihyaku hatsuka | Dosłownie oznacza "220 dni". |
| 20 września – 26 września | 秋彼岸 | Aki higan | |
| 22 września | 秋社日 | Aki shanichi | Znane także jako 秋社 (Akisha, Shūsha). |
| 20 października | 秋の土用 | Aki no doyō |
Dokładne daty Haru shanichi i Aki shanichi mogą się różnić od podanych o ±5 dni. Chūgen zawsze przypada tego samego dnia. Daty wszystkich pozostałych dni mogą się różnić od podanych o ±1 dzień.
Wiele dni zassetsu może przypadać w różnych porach roku:
Poniżej znajduje się lista pięciu sezonowych świąt (節句 sekku lub 五節句 go sekku). Sekku zostały oficjalnymi świętami podczas epoki Edo.
Do Sekku nie zalicza się następujących świąt:
Rokuyō (六曜) to sześć "rodzajów" dni, pozwalających na przewidzenie, czy będzie się danego dnia miało szczęście czy nie. Oznaczenia rokuyō wciąż są powszechnie spotykane w japońskich kalendarzach i często mają zastosowanie przy planowaniu ślubów i pogrzebów. Są znane także jako rokki (六輝). Są to, kolejno:
Dni rokuyō w łatwy sposób wylicza się z japońskiego kalendarza księżycowego. Księżycowy 1 stycznia zawsze jest senshō, po czym dni następują w wymienionym porządku do końca miesiąca. Zatem 2 stycznia to tomobiki, 3 stycznia to senbu itd. Księżycowy 1 lutego rozpoczyna tę sekwencję od tomobiki. Księżycowy 1 marca rozpoczyna się od senbu i tak postępuje się w każdym kolejnym miesiącu (1 lipca jest senshō, a 1 grudnia shakkō).
Pierwszy dzień kwietnia ma w Japonii wiele znaczeń. Oznacza początek roku podatkowego dla państwa oraz dla wielu korporacji. Dodatkowo, korporacje często powstają lub łączą się tego dnia. Od tego dnia wiele osób rozpoczyna nową pracę, jest to też data wybierana na początek wynajmu nieruchomości. Rok szkolny w Japonii rozpoczyna się właśnie 1 kwietnia.
|
|||||||||||
