| Operacja "Barbarossa" |
|---|
|
Brześć • Białystok-Mińsk • Rosienie • Brody • Besarabia • Smoleńsk • Humań • Kijów • Tallinn • Jelnia • Odessa • Leningrad • Charków • Krym • Rostów • Moskwa |
Kampania krymska – ośmiomiesięczna kampania przeprowadzona przez wojska państw Osi w celu zajęcia Półwyspu Krymskiego, która była miejscem jednej z największej bitwy frontu wschodniego podczas II wojny światowej. Niemieccy oraz rumuńscy żołnierze ponieśli ciężkie straty w ludziach, kiedy próbowali nacierać poprzez przesmyk łączący Półwysep Krymski z resztą Związku Radzieckiego pomiędzy latem 1941 roku a pierwszą połową 1942 roku.
Od 26 września 1941 roku niemiecka 11. Armia oraz żołnierze z rumuńskiej 3. i 4. Armii byli zaangażowani w walkę[1], mając naprzeciw siebie radziecką 51. Armię i jednostki Floty Czarnomorskiej. Po kampanii półwysep był okupowany przez wojska Grupy Armii "A" razem z 17. Armią, która była główną podległą jednostką w ramach tej grupy armii[2].
Kiedy wojska państw Osi przełamały obronę radziecką okupowały one większość Krymu, z wyjątkiem Sewastopola (któremu 8 maja 1965 nadano tytuł Miasta Bohatera (ros. Город-герой)[3]) i Kerczu, który został odbity przez Rosjan podczas operacji desantowej pod koniec 1941 roku i potem ponownie zajęty przez Niemców podczas operacji "Trappenjagd" w dniu 8 maja 1942 roku[1][4]. Sewastopol bronił się przez 250 dni od 30 października 1941 do 4 lipca 1942 roku, kiedy Niemcy ostatecznie zdobyli miasto.
Główny cel kampanii, Sewastopol, został okrążony przez niemieckie siły w natarciu z dnia 30 października 1941 roku. Niemieccy żołnierze zostali odparci przez radziecki kontratak, który został później wsparty przez wielu żołnierzy ewakuowanych z Odessy. Niemcy rozpoczęli wtedy oblężenie miasta[1]. Kolejne ataki 11 i 30 listopada, we wschodniej i południowej części miasta, zakończyły się porażką[1]. Niemcy zostali wtedy wsparci przez wiele pułków artyleryjskich, a w składzie jednego z nich znajdowało się nawet działo kolejowe Schwerer Gustav[1]. Kolejny atak 17 grudnia został odparty przez Rosjan w ostatnim momencie za pomocą posiłków – wkrótce po tym wojska radzieckie rozpoczęły desant morski na Półwyspie Kerczeńskim w dniu 26 grudnia w celu odrzucenia Niemców od Sewastopola[1]. Armia Czerwona była w posiadaniu inicjatywy, aż do chwili rozpoczęcia przez Niemców kontrataku w dniu 9 kwietnia[1]. Radzieckie siły stawiały opór przez kolejny miesiąc zanim poddały się w dniu 18 maja. Kiedy Niemcy usunęli wojska radzieckie na Półwyspie Kerczeńskim, ponowili oni natarcie na Sewastopol, wnikając we wewnętrzną linię obrony w dniu 29 czerwca[1]. Radzieccy dowódcy zostali ewakuowani drogą lotniczą lub za pomocą okrętów podwodnych i tym samym miasto skapitulowało 4 lipca 1942 roku, chociaż ostatni rosyjscy żołnierze stawiali opór w grotach wokół miasta do 9 lipca[1].
W 1944 roku Krym został odbity przez żołnierzy radzieckiego 4. Frontu Ukraińskiego podczas operacji krymskiej (8 kwietnia – 12 maja 1944) w trzech podoperacjach: