Karaimizm

Karaimizm – religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu oraz o wspólnych wątkach z islamem i chrześcijaństwem.

Pochodzenie

Karaimizm wyodrębnił się z judaizmu ok. VIII w. na terenie Mezopotamii, a następnie rozszerzył się na tereny Bizancjum, Egiptu i Imperium Osmańskiego. Wyznawcy nazywani są karaimami. Pojęcie "karaimizm" pochodzi od hebrajskiego קרא (kar`a) - czytać, recytować. Za głównego kodyfikatora religii karaimskiej uznawany jest Anan, syn Dawida z Basry (urodzony ok. 754-755).

strona Biblii karaimskiej

Karaimizm przyjęły oprócz Żydów niektóre ludy tureckie, których potomkowie zamieszkują we wschodniej Europie. Kultywują oni nieco odmienne, niż karaimi orientalni, obrządki religijne karaimizmu.

Nauka Anana

W swoim mniemaniu Anan nie był założycielem nowej religii, ale reformatorem i odnowicielem zasad wiary. Istota jego działalności polegała na propagowaniu powrotu do czystej nauki Mojżesza i proroków. Anan wystąpił przeciwko nauczaniu talmudystów. Skupił wokół siebie ludzi niezadowolonych z wprowadzenia porządku talmudycznego. Sedno nauki Anana można streścić w zdaniu: Szukajcie dokładnie w Biblii i nie polegajcie na własnym zdaniu

Nawiązania

Karaimizm przejął od innych wyznań :

1. od saduceuszy niechęć do tradycji nie mającej wyraźnych podstaw w Torze
2. od esseńczyków skłonność do ascetycznego sposobu życia.

Religia

Podstawowymi źródłami Karaimizmu są :

• Pięcioksiąg - szczególnie Dekalog, z zasadą i obowiązkiem samodzielnej interpretacji, oraz późniejsza tradycja nietalmudyczna o ile nie jest sprzeczna z Torą i tradycją.
• Mojżesz uznawany jest za głowę Bożych proroków.

Religia zasadza się na dwóch głównych podstawach : dziesięciorgu przykazaniach Bożych oraz dziesięciu artykułach wiary

Artykuły wiary :

1. Wszechmocny Bóg istnieje odwiecznie.
2. Jedność i potęga boska nie mogą być przyrównane do żadnej istoty i są niepojętne dla rozumu ludzkiego.
3. Wszystko co istnieje, od aniołów począwszy a na najniższych istotach skończywszy zostało stworzone przez Boga.
4. Opatrzność Boża czuwa nad każdą istotą.
5. Bóg natchnął duchem proroczym Mojżesza i przez niego zesłał prawo.
6. Pięcioksięgu ani zawartych w nim Dziesięciorga Przykazań nie można zmienić ani uzupełnić
7. Prorocy zawsze byli natchnieni duchem Bożym.
8. Bóg wyznaczył każdemu człowiekowi nagrodę i karę podług zasług i przewinień jego.
9. Wskrzeszenie zmarłych nastąpi w dniu Sądu Ostatecznego.
10. Bóg wybawi świat poprzez zesłanie Mesjasza.

Modlitwa składa się z trzech części:

1. Pochwała Boga
2. Wyrażenie wdzięczności Bogu
3. Prośba o wybaczenie grzechów oraz o dobrodziejstwo na przyszłość.

Podstawą liturgii są Psalmy. Spowiedź jest powszechna, ale grzechy nie są wyjawiane przed innymi, także przed duchownymi.

Dalsze losy

W XIII i XIV w. powstały skupiska karaimskie w Haliczu oraz we Lwowie. W okresie rządów wielkiego księcia Witolda (1392-1430) Karaimi zostali osadzeni w obrębie pasa obronnego jako obrona przed Krzyżakami. Obecnie żyją w Izraelu, na Litwie, Ukrainie, w Turcji, Egipcie oraz w Polsce. W Polsce funkcjonuje Karaimski Związek Religijny. W Warszawie istnieje jedyny czynny cmentarz karaimski w Polsce.

Bibliografia

1. Karaimi. Materiały z sesji naukowej, red. A. Dubiński, E. Śliwka, Pieniężno 1987 2. M. Marczewska-Rytko, Religie niechrześcijańskie w Polsce, Lublin 1997