Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyKarl von Litzmann (ur. 22 stycznia 1850 w Neu Globsow powiat Ruppin, kraj Brandenburgia - zm. 28 maja 1936 w Neu Globsow)[1] – pruski strateg z czasów I wojny światowej, generał dowodzący wojskami niemieckimi w Bitwie pod Łodzią i polityk nazistowski[2].
Spis treści |
Dokumenty wymieniają rodzinę Litzmannów jako zamieszkującą Neuruppin i okolicę od połowy XVI wieku i należącą do tutejszego rodu radców. Z niej wywodził się również berliński burmistrz Caspar (burmistrz od 1695) i Johann Joachim Litzmann (burmistrz 1709-1712). Ojciec Karla Litzmanna był właścicielem hut szkła i dóbr leśnych w Neu Globsow nad jeziorem Stechlin-See (80 km na północ od Berlina)[2].
Na początku wojny z Francją 1870/71 Karl Litzmann miał stopień fahnenjunkra (kandydat na oficera w randze starszego podoficera). W 1895 został mianowany na pułkownika i został "pierwszym członkiem dyrekcji" cesarskiej akademii wojskowej w Berlinie. W 1898 został awansowany na generała. W latach 1902 - 1905 był szefem akademii wojskowej. W 1905 na skutek sporu z cesarzem na temat reformy kształcenia sztabu generalnego został przedwcześnie przeniesiony w stan spoczynku, ale 1 sierpnia 1914 został przywołany do służby i w październiku otrzymał dowodzenie 3. Gwardyjską Dywizją Piechoty. Za swe skuteczne działania na froncie wschodnim, w czasie których pod koniec listopada 1914 na rozkaz dowódcy Reinharda von Scheffer-Boyadela, w kotle pod Łowiczem przy -20 stopniach mrozu, w pobliżu miejscowości Brzeziny udało mu się z już odciętej pozycji przedrzeć przez front rosyjski, został odznaczony najwyższym orderem Pour le Mérite[3]. W bitwie tej, niedaleko Łodzi, zatrzymano posuwanie się rosyjskich oddziałów w kierunku na Berlin i Wrocław[2]. Po tym zwycięstwie Litzmann został mianowany honorowym tytułem "Der Löwe von Brzeziny" (Lew spod Brzezin)[4]. W 1915 otrzymał dowodzenie grupą armii i poprowadził przez Mazury 40. Korpus Rezerwowy (kontrofensywa z Prus Wschodnich). Dzięki odważnemu dowodzeniu oddziałami, talentowi i doświadczeniu strategicznemu zajął twierdzę Kowno uważaną dotąd za nie do zdobycia. Otrzymał za to Wieniec Liści Dębowych do odznaczenia Pour le Mérite[5]. Odmówił jednak przyjęcia zaproponowanego mu przez cesarza tytułu szlacheckiego. W 1917 poprowadził armię austriacką na Mołdawię. W latach 1926 i 1928 napisał dwutomowe wspomnienia[6].
Osiemdziesięcioletni Karl Litzmann zaczął aktywnie wspierać partię narodowosocjalistyczną NSDAP, której członkiem został w 1930[7][8]. W lutym tegoż roku w Pałacu Sportu w berlińskiej dzielnicy Schöneberg odbyła się 15. tysięczna demonstracja pod przewodnictwem NSDAP pod hasłem "Tak dalej nie może być". Mówcami byli m.in. gen. Karl Litzmann, gauleiter dr Joseph Goebbels i kpt.Hermann Göring.
W 1932 Litzmann został posłem do Reichstagu, później aż do śmierci był Alterspräsidentem – przewodniczacym seniorem. Był najstarszym posłem w całej historii niemieckiego parlamentaryzmu[9]. Od 1934 był również członkiem powołanej przez Hitlera Pruskiej Rady Państwa. W 1936 pochowano go podczas pogrzebu państwowego w Neuglobsow koło Stechlinsee[1].
Kiedy w 1939 po pokonaniu Polski Łódź i Brzeziny włączono do Warthegau, miejscowości te otrzymały na cześć Karla Litzmanna niemieckie nazwy. 11 kwietnia 1940 Łódź przemianowano na Litzmannstadt, a Brzeziny na Löwenstadt (od "Löwe von Brzeziny"). Po zakończeniu okupacji niemieckiej miejscowościom tym przywrócono ich pierwotne nazwy[10].
Karl Litzmann był honorowym obywatelem miasta Neuruppin, której to godności pozbawiono go w 2007 roku[11].
