Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony.jpg&filetimestamp=20060331143535)
Karl Richard Lepsius (ur. 1810 w Naumburg (Saale) w Niemczech, zm. 1884 w Berlinie w Niemczech) – niemiecki egiptolog i filolog, profesor uniwersytetu w Berlinie, dyrektor Muzeum Egipskiego i Biblioteki Królewskiej w Berlinie. Uważany za ojca systematyki dziejów starożytnego Egiptu.
Spis treści |
Był synem starosty z Naumburg (Saale). Studiował historię powszechną, filozofię i językoznawstwo na uniwersytetach w Lipsku, Getyndze i Berlinie. W 1833 obronił pracę doktorską, tematem której było 7 miedzianych tablic, znalezionych w 1444 koło Perugii i zawierających informacje na temat kultu religijnego starożytnych Umbrów. Także w 1833 udał się do Paryża i tam kontynuował studia, słuchając m.in. wykładów filologa i archeologa Letronne'a o historii starożytnego Egiptu oraz poznając osiągnięcia Champolliona w odczytywaniu hieroglifów.
Następnie udał się w podróż do Włoch. W Turynie zapoznał się ze zbiorami Muzeum Egipskiego, jednocześnie kopiując wszystkie dostępne inskrypcje hieroglificzne. W Pizie odwiedził i zacieśnił przyjaźń z uczniem Champolliona, Ippolitem Rosellinim, z którym już wcześniej wymieniał listy. Pozwoliło mu to pogłębić swoją wiedzę o odczytywaniu hieroglifów. Następnie udał się do Rzymu, gdzie promotor jego włoskiej wyprawy, poseł pruski w Watykanie, Christian von Bunsen, mianował go sekretarzem Instytutu Archeologicznego i stworzył warunki do dalszych studiów dla młodego naukowca. W Rzymie Lepsius oddał się studiowaniu zgromadzonych inskrypcji hieroglificznych, plonem czego były liczne dzieła naukowe dotyczące chronologii i historii Egiptu.: „Chronologia Egipcjan”, „Księga królów starożytnych Egipcjan” i „O pierwszym kręgu bogów egipskich i jego genezie historyczno-mitologicznej”. Tutaj także odkrył, że liczne inskrypcje na sarkofagach, trumnach i zwojach papirusów mają tę samą treść i nazwał je Księgą Umarłych. Stwierdził również wówczas, że system Champolliona posiada błędy i odkrył, że znaki hieroglificzne nie są skrótami słów, ale są znakami głosek i sylab. W 1838 wyjechał z Rzymu, udając się do Londynu i Lejdy, gdzie uzupełniał swoje zbiory inskrypcji staroegipskich. W 1842 został profesorem nadzwyczajnym uniwersytetu w Berlinie.
Przebywając w Berlinie Lepsius postanowił zorganizować wyprawę badawczą do Egiptu w celu skatalogowania wszystkich pomników kultury staroegipskiej i udostępnienia jej badaczom oraz pozyskania eksponatów do Muzeum Egipskiego. W realizacji tej idei pomogło mu wstawiennictwo Bunsena, a przede wszystkim Aleksandra von Humboldta u króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV, który zgodził się finansować wyprawę i na jej czele postawić Lepsiusa.
Pruska ekspedycja badawcza penetrowała Egipt w l. 1842-1845. Lepsius prowadził badania w Gizie, Sakkarze, Memfis, Amarnie, na wyspie File, Abu Simbel, Meroe oraz w Luksorze i Karnaku w Tebach. Odbył również podróż na Synaj, chcąc potwierdzić twierdzenie Burckhardta, że to góry Serbal, a nie Dżebel Musa, są miejscem, w którym Bóg przekazał prawa Mojżeszowi.
Wyprawy swoje udokumentował tworząc kopie inskrypcji oraz inwentarz zabytków. Wywiózł także z Egiptu do Prus 15 000 przedmiotów w 194 skrzyniach, które wzbogaciły zasoby Muzeum Egipskiego w Berlinie. Jego uczeń i biograf Georg Ebers miał mu wiele lat później za złe, że pozyskiwał je często brutalnymi metodami, wycinając fragmenty większych zabytków czy używając dynamitu. W latach 1849-1859 wydano książkę Lepsiusa (w 12 tomach z 894 planszami) będącą plonem wyprawy pt. Denkmäler Ägyptens und Äthiopiens (Pomniki z Egiptu i Etiopii).
Po powrocie do kraju Lepsius stał się sławny, był chętnie widziany na dworze króla Prus, rektor Uniwersytetu Berlińskiego mianował go profesorem zwyczajnym, a Pruska Akademia Nauk powołała do grona swoich członków. Ożenił się również wówczas z Elisabeth Klein, z którą dochował się 4 synów i 2 córek. W 1855 został zastępcą dyrektora, a w 1865 - dyrektorem Muzeum Egipskiego w Berlinie. W 1866 podjął trud jeszcze jednej wyprawy do Egiptu, dotarł do wschodniej części delty Nilu i rejonu Suezu, odkrywając dwujęzyczny tekst, tzw. dekret z Kanopos, którego lektura pozwoliła na ostateczne potwierdzenie metody Champolliona. Wyprawa musiała jednak zawrócić już w delcie, Prusy bowiem znalazły się w stanie wojny. W roku 1873 został dyrektorem Biblioteki Królewskiej. Zmarł 10 lipca 1884 w Berlinie na raka żołądka.
