
Ten artykuł dotyczy miasta w Czechach. Zobacz też:
Karniów – wieś w woj. małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca.
Karniów (nazywano także Krnów; czes. Krnov, niem. Jägerndorf, łac. Carnovia) – miasto w powiecie Bruntal, w Okręgu Morawsko-Śląskim w Rep. Czeskiej, na Śląsku Opawskim, przy granicy z Polską, około 20 km od Głubczyc, nad rzeką Opawą, 26 tys. mieszkańców.
[edytuj] części gminy
- Krásné Loučky
- Pod Bezručovým vrchem
- Pod Cvilínem
[edytuj] gminy katastralne
- Krásné Loučky
- Krnov-Horní Předměstí
- Opavské Předměstí
Pierwsza wzmianka pisemna pochodzi z 1240 roku. Około roku 1260 Karniów uzyskał prawa miejskie nadane przez książąt opawskich z rodu Przemyślidów, potwierdzone w roku 1279. Już w XIII wieku zbudowano tu murowany zamek. Karniów szybko stał się znaczącym grodem na pograniczu śląsko-morawskim. W XV wieku o Ziemię Karniowską toczyła się wojna pomiędzy królem czeskim Władysławem II Jagiellończykiem i roszczącym sobie prawa do czeskiego tronu królem węgierskim Maciejem Korwinem, zakończona zwycięstwem tego drugiego. Do 1490 roku Karniów był jednym z głównych miast części Królestwa Czeskiego rządzonego przez Korwina. Wybijano tu nawet monety królewskie. Wraz z okolicą stanowił Księstwo Karniowskie. Po śmierci Macieja Korwina władzę nad księstwem przejął ponownie Jagiellończyk. W 1523 roku miasto wraz z całym księstwem kupił Jerzy Hohenzollern, który wprowadził jako obowiązujące wyznanie luteranizm. Hohenzollernowie panowali tu do początku XVII wieku, kiedy za sprzeciw wobec panujących w Czechach Habsburgów księstwo zostało skonfiskowane, a książę karniowski uwięziony. Cesarz darował w 1622 roku Księstwo Karniowskie Karolowi Liechtensteinowi, który połączył je z Księstwem Opawskim w Księstwo Karniowsko-Opawskie. W wyniku wojny trzydziestoletniej Karniów został poważnie zniszczony, a księstwo spustoszone. W dalszych latach pretensje do Karniowa wnosił król pruski Fryderyk II Wielki, który uważał, że księstwo zostało bezprawnie odebrane jego przodkom z rodu Hohenzollernów. Spór rozszerzył się na cały Śląsk, co doprowadziło do wybuchu wojen śląskich. W ich wyniku dawne Księstwo Karniowskie zostało podzielone pomiędzy Prusy (część północna z Głubczycami) i Austrię (część południowa z Karniowem). W 1763 roku Karniów wszedł w skład Śląska Austriackiego, stanowiącego autonomiczną prowincję złożoną z pozostałych przy Austrii ziem śląskich. Spowodowało to szybki upadek znaczenia politycznego i administracyjnego Karniowa, ponieważ wszystkie urzędy Księstwa Karniowskiego przeniesiono do Opawy. W 1849 roku ostatecznie przestano używać nazwy Księstwo Karniowskie, natomiast coraz częściej zaczęto określać tereny byłego Księstwa Karniowsko-Opawskiego Śląskiem Opawskim. Jednocześnie Karniów stał się dużym ośrodkiem przemysłu włókienniczego. Po upadku Austro-Węgier w 1918 roku Karniów wraz z całym Śląskiem Opawskim trafił w granice Czechosłowacji. Zajęty został w październiku 1938 przez wojska niemieckie w ramach Kraju Sudetów. W 1945 roku miasto powróciło do Czechosłowacji, która wysiedliła jego niemieckich mieszkańców. Dziś pozostaje ważnym ośrodkiem kulturalnym czeskiego Śląska. Do 2007 było tu także ważne przejście graniczne z Republiki Czeskiej do Polski (Karniów – Pietrowice k. Głubczyc).
[edytuj] czesko-niemiecko-polskie nazwy
| nazwa czeska |
nazwa niemiecka |
nazwa polska |
| Bezručův vrch („Mohyla“) |
Hanselberg |
Wierch Bezruča |
| Býkov |
Pickau |
Byków |
| Červený Dvůr |
Roter Bau |
Czerwony Dwór, Dwór Czerwony |
| Dolní Hájnický rybník |
Unterer Hegerteich |
Dolny Staw Hajnicki |
| Guntramovice |
Güntersdorf |
Guntramowice |
| Hájnický potok |
Hegersbach |
Strumień Hajnicki |
| Hlubčické předměstí („Hlubčák“) |
Leobschützer Vorstadt |
Przedmieście Głubczyckie |
| Horní předměstí |
Ober Vorstadt |
Przedmieście Górne |
| Hradisko (Hrad, Burgberk, Hradní kopec, Svatá hora) |
Burgberg |
Grodzisko |
| Chařová |
Krotendorf |
Charzowa |
| Chomýž |
Komeise |
Chomiąża |
| Ježník |
Mösnig |
Jeżnik |
| Kobylí |
Kohlbach |
Kobyłe |
| Kostelec |
Weißkirch |
Kościelec |
| Krásné Loučky |
Schönwiese |
Krasne Pole |
| Krnov |
Jägerndorf |
Karniów (Krnów) |
| Láryšov |
Larischau |
Laryszów |
| Mariánské Pole |
Marienfeld |
Mariańskie Pole („Mariackie Pole“) |
| Mlýnský Dvůr |
Mohla |
Młyński Dwór |
| Na Obecním kopci |
Am Gemeindeberg |
|
| Obecní kopec |
Gemeindeberg, Gemeinde Berg |
Czeska Górka, Barania Kopa (Górka czeska) |
| Opava („Opavice“, „Černá Opavice“, „Opa“) |
Oppa („Oppawitz“) |
Opawa („Opawica“, „Opa“) |
| Opavice („Zlatá Opavice“, „Zlatá Opa“) |
Goldoppa („Oppawitz“) |
Opawica („Złota Opawica“, „Złota Opa“) |
| Opavské předměstí |
Troppauer Vorstadt |
Przedmieście Opawskie |
| Petrův důl |
Petersgrund |
Dół Piotra |
| Petrův rybník („Balaton“, „Balas“) |
Petersteich |
Staw Piotra |
| Pod Bezručovým vrchem |
Unter dem Hanselberg |
Pod Wierchem Bezruča |
| Pod Cvilínem |
Unter dem Burgberg |
Pod Cwilinem |
| Přední Cvilínský kopec („vrch Cvilín“) |
Burgberg |
Przedni Cwiliński Kopiec („Wierch Cwilin“) |
| Šelenburk, Šelemburk / Cvilín / Lobenštejn |
Schellenburg / Lobenstein |
Szelenburk, Szelemburk / Cwilin / Lobensztejn |
| Trmantický potok („Thirmický potok“, „Čírměnčický potok“[1]) |
Türmitzer Bach |
Potok Ciermięcicki |
| Zadní Cvilínský kopec (Šelemburk, Šelenburk, „Šelas“) |
Schellenberg |
Tylny Cwiliński Kopiec (Szelenburk, Szelemburk) |
[edytuj] Miasta partnerskie
- Bobrowniki, Polska
- Głubczyce, Polska
- Karben, Hesja, Niemcy
- Mińsk Mazowiecki, Polska
- Nadwirna, Ukraina
- Pefki, Grecja
- Povegliano Veronese, Włochy
- Prudnik, Polska
- Rajec, Słowacja
- Saint-Egrève, Francja
- Telšiai, Litwa
- Yukon, Oklahoma, USA
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne