Karpiowate

Karpiowate
Cyprinidae
Cyprinus carpio carpio
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	promieniopłetwe
Rząd	karpiokształtne
Rodzina	karpiowate
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Karaś srebrzysty (Carassius gibelio)

Puntius binotatus

Danio pręgowany (Danio rerio)

Brzana tygrysia (Barbus fasciolatus)

Karp koi – hodowlana forma karpia

Amur biały

Karpiowate (Cyprinidae) – rodzina ryb karpiokształtnych. Przedstawiciele tej rodziny to głównie ryby słodkowodne, często akwariowe. Wiele gatunków ma duże znaczenie gospodarcze. Rodzina karpiowatych zawiera m.in. karpie, karasie, amury, płocie i brzanki. Ozdobną formą hodowlaną zyskującą coraz większą popularność jest karp koi.

Występowanie

Ameryka Północna, Afryka, Europa i Azja.

Cechy charakterystyczne

Ciało większości gatunków jest pokryte łuskami, rzadko nagie. Pęcherz pławny duży, dwukomorowy. Brak wyodrębnionego żołądka. Karpiowate nie mają właściwych zębów, występują u nich nieliczne, dobrze rozwinięte zęby gardłowe oraz płytki rogowe (tzw. żarna) służące do rozcierania pokarmu. Wszystkie gatunki są jajorodne. Samce – zwykle mniejsze od samic – wcześniej osiągają dojrzałość płciową.

Osiągają długość od ok. 1 cm (Paedocypris micromegethes) do ponad 2,5 m (Catlocarpio siamensis). Wśród karpiowatych występują gatunki drapieżne, roślinożerne i wszystkożerne. Bytują w wodach słodkich, tylko nieliczne w wodach słonawych. Ugaj (Tribolodon brandtii) może przebywać w wodzie słonej.

Rodzaje

Rodzina karpiowatych jest najliczniejszą w gatunki rodziną kręgowców. Obejmuje ponad 2200 gatunków podzielonych na ponad 220 rodzajów, nowe są systematycznie opisywane, niektóre podgatunki podniesiono do rangi gatunków, a wielu już odkrytych jeszcze nie opisano naukowo.

Aaptosyax Abbottina Abramis Acanthalburnus Acanthobrama Acanthogobio Acanthorhodeus Acapoeta Acheilognathus Achondrostoma Acrocheilus Acrossocheilus Albulichthys Alburnoides Alburnus Algansea Amblypharyngodon Amblyrhynchichthys Anabarilius Anaecypris Ancherythroculter Aphyocypris Aspidoparia Aspiolucius Aspiorhynchus Aspius Atrilinea Aulopyge Balantiocheilos Bangana Barbichthys Barbodes Barboides Barbopsis Barbus Barilius Belligobio Biwia Blicca Boraras Caecobarbus Caecocypris Campostoma Candidia Capoeta Capoetobrama Carassioides Carassius Catlocarpio Chagunius Chanodichthys Chela Chelaethiops Chondrostoma Chuanchia Cirrhinus Clinostomus Coptostomabarbus Coreius Coreoleuciscus Cosmochilus Couesius Crossocheilus Ctenopharyngodon Culter Cultrichthys Cyclocheilichthys Cyprinella Cyprinion Cyprinus Danio Danionella

Devario Dionda Diptychus Discherodontus Discogobio Distoechodon Eirmotus Elopichthys Engraulicypris Epalzeorhynchos Eremichthys Erimystax Esomus Evarra Exoglossum Garra Gila Gnathopogon Gobio Gobiocypris Gobiobotia Gymnocypris Gymnodanio Gymnodiptychus Hainania Hampala Hemibarbus Hemiculter Hemiculterella Hemigrammocapoeta Hemigrammocypris Hemitremia Henicorhynchus Herzensteinia Hesperoleucus Horadandia Horalabiosa Huigobio Hybognathus Hypophthalmichthys Hypselobarbus Hypsibarbus Iberochondrostoma Iberocypris Inlecypris Iotichthys Iranocypris Ischikauia Kalimantania Labeo Ladigesocypris Ladislavia Lavinia Lepidomeda Leptobarbus Leptocypris Leucalburnus Leucaspius Leuciscus Lobocheilos Longiculter Luciobarbus Luciobrama Luciocyprinus Luciosoma Luxilus Lythrurus Macrhybopsis Macrochirichthys Margariscus Meda Megalobrama

Mekongina Mesobola Mesogobio Microphysogobio Microrasbora Moapa Mylocheilus Mylopharodon Mylopharyngodon Mystacoleucus Naziritor Nematabramis Neobola Neolissochilus Nicholsicypris Nocomis Notropis Ochetobius Onychostoma Opsaridium Opsariichthys Opsarius Opsopoeodus Oregonichthys Oreichthys Oreoleuciscus Orthodon Osteobrama Osteochilichthys Osteochilus Oxygaster Oxygymnocypris Pachychilon Paedocypris Parabramis Paracanthobrama Parachondrostoma Paracrossochilus Paralaubuca Parapsilorhynchus Pararasbora Pararhinichthys Parasinilabeo Paraspinibarbus Parazacco Pectenocypris Pelecus Percocypris Petroleuciscus Phenacobius Phoxinellus Phoxinus Phreatichthys Pimephales Plagiognathops Plagopterus Platygobio Platypharodon Platysmacheilus Pogobrama Pogonichthys Poropuntius Probarbus Procypris Prolabeo Prolabeops Protochondrostoma Pseudaspius Pseudochondrostoma Pseudobarbus Pseudobrama Pseudogobio

Pseudohemiculter Pseudolaubuca Pseudophoxinus Pseudopungtungia Pseudorasbora Ptychidio Ptychobarbus Ptychocheilus Pungtungia Puntioplites Puntius Raiamas Rasbora Rasborichthys Rastrineobola Rectoris Relictus Rhinogobio Rhinogobius Rhinichthys Rhodeus Rhynchocypris Rohteichthys Romanogobio Rostrogobio Rohtee Rutilus Salmophasia Sanagia Sarcocheilichthys Saurogobio Sawbwa Scaphiodonichthys Scaphognathops Scardinius Schismatorhynchos Schizocypris Schizopygopsis Schizothorax Securicula Semilabeo Semiplotus Semotilus Sikukia Sinibrama Sinilabeo Sinocyclocheilus Spinibarbus Squalidus Squaliobarbus Stypodon Tanakia Tanichthys Thryssocypris Thynnichthys Tinca Tor Toxabramis Tribolodon Trigonostigma Tropidophoxinellus Typhlobarbus Typhlogarra Varicorhinus Vimba Xenobarbus Xenocyprioides Xenocypris Xenophysogobio Yaoshanicus Yuriria Zacco

Zobacz też

• anatomia ryb
• ryby - wykaz rodzin
• ryby Polski

Bibliografia

1. Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976. 
2. William N. Eschmeyer & R. Fricke (red.): Catalog of Fishes electronic version (9 September 2009) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 2 stycznia 2010].
3. Joseph S. Nelson: Fishes of the World. Wyd. 4. John Wiley & Sons, 2006. ISBN 0-471-25031-7.  (ang.)
4. Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.