Kasper Drużbicki

Kasper Drużbicki SJ (ur. 6 stycznia 1590 w Drużbicach koło Piotrkowa Trybunalskiego, zm. 2 kwietnia 1662 w Poznaniu) – polski jezuita, kaznodzieja, rektor szkół, pisarz, mistyk. Autor pism o tematyce ascetyczno-mistycznej.

Spis treści

Pochodził z rodziny szlacheckiej (herbu Nałęcz). Do zakonu jezuitów wstąpił 14 sierpnia 1609 w Krakowie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1621 w Poznaniu. W zakonie obejmował ważne stanowiska, m.in. był prowincjałem polskim (1629–1633, 1650–1653), rektorem i mistrzem nowicjatu w Krakowie (1626–1629, 1641–1644), rektorem Kolegium Jezuickiego w Kaliszu (1633–1634), instruktorem III probacji w Jarosławiu (1634–1636), rektorem w Ostrogu (1638–1641) i Poznaniu (1644–1647, 1657–1662). Był również wykładowcą retoryki i poetyki w jezuickich kolegiach we Lwowie i Lublinie. Był gruntownie oczytany, miał świetną znajomość Biblii i kulturę duchową (znał mistykę nadreńską), humanistyczną, filozoficzną. Miał bogate życie wewnętrzne, w tym doświadczenia mistyczne. Zainicjował Uroczystość Najświętszego Serca Pana Jezusa, stając się w Europie prekursorem kultu Serca Chrystusa na długo przed objawieniami św. Małgorzaty Marii Alacoque w Paray-le-Monial. Jest wybitnym prozaikiem epoki baroku.

Autor licznych dzieł prozą po polsku i łacinie, m.in.:

Droga doskonałości chrześcijańskiej, Kalisz 1665, druk. Kolegium Towarzystwa Jezusowego, wyd. następne: Lwów 1667, Kalisz 1741, Kalisz 1793
Nauka o przygotowaniu się do świątobliwej śmierci, Kraków 1669, druk. B. Śmieszkowic; wyd. H. Nostitz Jackowski, Kraków 1871
Przemysły zysku duchownego, Kraków 1671, druk. spadkobiercy K. Schedla, wyd. następne: Gdańsk 1672, Kalisz 1685, Lwów 1746, Poznań 1750, Poznań 1866
Meta cordium Kalisz 1683, druk. Kolegium Towarzystwa Jezusowego, wyd. następne: Poznań 1683, Kalisz 1691, Kalisz 1693, Lwów 1730; wyd. S. Stojałowski, Lwów 1875; Angers 1885, (przekł. angielski pt. Heart of Jesu the Goal of all Hearts, St. Helens Messager Office 1890; przekł. francuski: Paryż 1908)
Dyscypliny duszne, t. 1-2, Kalisz 1685, druk. Kolegium Towarzystwa Jezusowego, wyd. następne: Poznań 1691, Kraków 1700, Kalisz 1730
Nabożeństwa na przedniejsze czasy i święta całego roku, Poznań 1694, druk. Kolegium Towarzystwa Jezusowego
Septem Gaudia et septem dolores s. Josephi, hymnus prima vice impressus ex authentico manuscripto, Starawieś 1890
Rozmyślania sandomierskie

Operum asceticorum... tomus primus, Kalisz 1686; ... tomus secundus, Poznań 1691, druk. Kolegium Towarzystwa Jezusowego
Opera omnia ascetica aucta duobus opusculis De effectibus, fructu et applicatione Sanctissimi Missae Sacrificii et De sublimitate perfectionis religiosae, t. 1-2, Ingolstadt 1732, druk. J. A. de la Haye

List do K. Lubienieckiego (młodszego), Lublin, 10 czerwca 1636; list od K. Lubienieckiego, Jabłonna, 9 czerwca 1636 – ogł. H. Barycz "Dokumenty i fakty z dziejów reformacji. V. Ostatnia dysputacja braci polskich w Lublinie (1636)", Reformacja w Polsce 1953/1955, (wyd. 1956)
Kilkanaście listów i innych pism w rękopisach: Archiwum Prowincji Polskiej Towarzystwa Jezusowego w Krakowie; Biblioteka Jagiellońska, (zob. Dziennik albo catalog szczęśliwych śmierci niektórych zakonników Societas Jesu..., rękopis Biblioteki Jagiellonskiej nr 2383)

Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy, 1564-1995, (red.) Ludwik Grzebień i in., Wydział Filozoficzny Towarzystwa Jezusowego, Kraków 1996
Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 143-144