Kazimierz Koźniewski (ur. 26 lipca 1919 w Warszawie, zm. 15 kwietnia 2005 w Warszawie) – historyk harcerstwa, prozaik, publicysta, eseista, reportażysta, harcerz z pokolenia kolumbów, wieloletni tajny współpracownik SB. Autor scenariuszy do kilku filmów fabularnych.
Spis treści |
Maturę zdał w 1938 roku. Studia polonistyczne odbył na Uniwersytecie Warszawskim, najpierw jawne, później tajne w konspiracji. Debiutował w czasopismach młodzieżowych, szkolnych, harcerskich, akademickich – m.in. "Kuźnia Młodych", "Nowa Kuźnia Młodych", "Orka na Ugorze", "Na Tropie", "W Kręgu Wodzów" i inne.
W latach 1939-1940 jeden z założycieli i członek konspiracyjnego PLAN-u. Od kwietnia 1940 roku do lutego 1941 roku służył w Wojsku Polskim we Francji i w Szkocji. W 1941 roku został wysłany jako kurier rządu polskiego do kraju, podczas wykonywania tej misji w sierpniu 1941 roku został aresztowany w Budapeszcie, gdzie był więziony aż do roku 1942. W czerwcu 1943 roku powrócił nielegalnie do kraju. W latach 1943-1945 był pracownikiem Departamentu Informacji Delegatury Rządu RP na Kraj, pracował w konspiracji. Był współpracownikiem pism konspiracyjnych oraz członkiem Naczelnictwa Szarych Szeregów.
Od jesieni 1945 roku był członkiem redakcji "Przekroju", a od roku 1957 do śmierci członkiem zespołu redakcyjnego "Polityki". W latach 1957-1982 był redaktorem naczelnym "Magazynu Polskiego", a w latach 1982-1985 – tygodnika "Tu i Teraz". Współpracował z wieloma pismami i gazetami. Autor ok. 50 książek i co najmniej 6000 artykułów w prasie periodycznej.
Od lat 40. XX wieku był tajnym współpracownikiem Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego i Służby Bezpieczeństwa PRL o kryptonimie 33.[1] Był świadkiem oskarżenia w pokazowym procesie Melchiora Wańkowicza w 1964 roku. Jego tekst, popierający wprowadzenie stanu wojennego, władze rozpowszechniały na plakatach.
Koźniewski pochowany został na Cmentarzu Powązkowskim 26 kwietnia 2005 roku. Żegnała go 16. Warszawska Drużyna Harcerzy im. Zawiszy Czarnego, z którą był związany.
Pisał powieści autobiograficzne i wspomnieniowe, a także poruszające problematykę społeczną („Piątka z ulicy Barskiej”). Swoje reportaże i recenzje wydał w dwóch tomach pt „Historia co tydzień” (1976-1977).
W 1958 roku, pod pseudonimem Antoni Armand, opublikował jedyną w swoim dorobku powieść fantastycznonaukową - „Człowiek z lustra”. Była to sensacyjna opowieść o genetycznym eksperymencie pewnego profesora, który stworzył niezwykle inteligentnych „ludzi z próbówki”. Książkę napisał we współpracy z Grażyną Terlikowską-Woysznic. W 1952 otrzymał nagrodę państwową III stopnia. [2]