Kazimierz V

Kazimierz V
książę szczeciński
Okres panowania	od 1413 do 1428
Poprzednik	Świętobor I
Następca	on sam
książę szczeciński
Okres panowania	od 1428 do 1434
Poprzednik	Otton II
Następca	Joachim Młodszy
Dane biograficzne
Dynastia	Gryfici
Urodzony	ok. 1381
Zmarł	w okr. 5 maja–10 grudnia 1434
Ojciec	Świętobor I
Matka	Anna
Żona	Katarzyna brunszwicka, Elżbieta
Dzieci	Joachim Starszy, Anna, Małgorzata, Joachim Młodszy

Kazimierz V (ur. ok. 1381, zm. między 5 maja a 10 grudnia 1434) – książę szczeciński, najmłodszy syn Świętobora I (panujący od 1413 wraz z Ottonem II, od 1428 samodzielnie) z pomorskiej dynastii Gryfitów.

Życie i panowanie

Był sojusznikiem zakonu krzyżackiego, jako dowódca sprzymierzonych z zakonem wojsk pomorskich walczył w bitwie pod Grunwaldem, gdzie dostał się do niewoli króla polskiego Władysława Jagiełły. Po bitwie zaproszony przez władcę Korony, wziął udział w uczcie triumfalnej. Został zwolniony z niewoli 8 czerwca 1411, za poręczeniem Bogusława VIII, księcia stargardzkiego i słupskiego i cenę późniejszej współpracy książąt szczecińskich z Koroną.

W 1412 wespół ze swoim bratem Ottonem II brał udział w konflikcie zbrojnym przeciwko Marchii Brandenburskiej, w którym obaj odnieśli zwycięstwo. Po objęciu współrządów nad Księstwem Szczecińskim, po śmierci ojca w 1413 nadal prowadził nieustanne walki z Brandenburczykami. W rok po objęciu rządów – Fryderyk I Hohenzollern, późniejszy książę-elektor doprowadził do zagarnięcia Marchii Wkrzańskiej.

Mimo odzyskania utraconych ziem w 1420 przy pomocy wojsk koronnych, które były krótkotrwałym sukcesem – wkrótce poniósł klęskę i ponownie utracił ziemie wkrzańskie. Dalsze walki z marchią uaktywniły się w 1425. Książęta szczecińscy ponownie zwrócili się o pomoc do króla polskiego. Tenże wysłał na pomoc posiłki Pomorzanom pod dowództwem Jana z Czarnkowa. Konflikt zakończył się pokojem zawartym w Eberswalde (1427). Postanowieniem pokoju m.in. było, że Marchia Wkrzańska pozostanie w jurysdykcji Brandenburczyków.

Po śmierci swojego brata Ottona II w 1428 objął samodzielne rządy nad księstwem. Pod koniec swego panowania rozpoczął rozbudowę zamku w Szczecinie (dobudowanie skrzydła południowego). Rozbudowa została jednak powstrzymana przez radę miejską, która była w konflikcie z rodem książęcym.

Książę zmarł między 5 maja a 10 grudnia 1434 (Edward Rymar). Pochowany został w kaplicy św. Ottona na zamku szczecińskim.

Rodzina

Kazimierz V był dwukrotnie żonaty. Pierwszą małżonką była Katarzyna, córka Bernarda I, księcia brunszwickiego na Lüneburgu i Małgorzaty sasko-wittenberskiej. Drugą małżonką była natomiast Elżbieta, córka Eryka i Elżbiety brunszwickiej.

Ze związku małżeńskiego z Katarzyną miał czworo dzieci:

• Joachima Starszego (ur. ok. 1420, najp. 1422, zm. 1422) – zmarłego w dzieciństwie,
• Annę (ur. najp. 1421, zm. w okr. 14 maja 1447–21 listopada 1459) – żonę Jana V, księcia zwierzyńskiego,
• Małgorzatę (ur. ok. 1422, zm. w okr. 1464–1467) – żonę Albrechta III (VIII), hrabiego Lindau-Ruppin,
• Joachima Młodszego (ur. najp. 1424, zm. p. 4 października 1451) – księcia szczecińskiego.

Genealogia

Barnim III Wielki ur. przed 1300 bądź w okr. 1303–1304 zm. 24 VIII 1368

Agnieszka ur. na przeł. 1318/1319 zm. po 2 VI 1371

Albrecht Piękny ur. ok. 1319 zm. 4 IV 1361

Zofia ur. ok. 1323 zm. 1372

Świętobor I ur. ok. 1351 zm. 21 VI 1413

Anna ur. zap. 1360 zm. w okr. 18 IV–17 X 1391

		1 Katarzyna brunszwicka ur. najwcz. 1389 zm. 1429 OO    w okr. 21 VI 1413–1419		Kazimierz V (ur. ok. 1381, zm. w okr. 5 V–10 XII 1434)		2 Elżbieta ur. ok. 1409 zm. przed 6 X 1452 OO    w okr. 1429–2 VII 1431
	1		1		1		1
Joachim Starszy  ur. ok. 1420, najp. 1422  zm. 1422		Anna  ur.najp. 1421  zm. w okr. 14 V 1447–21 XI 1459		Małgorzata  ur. ok. 1422  zm. w okr. 1464–1467		Joachim Młodszy  ur. najp. 1424  zm. p. 4 X 1451

Bibliografia

Opracowania

• Kozłowski K., Podralski J., Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, Szczecin 1985, ISBN 83-03-00530-8.
• Rymar E., Rodowód książąt pomorskich, Szczecin 2005, ISBN 83-87879-50-9.
• Szymański J. W., Książęcy ród Gryfitów, Goleniów – Kielce 2006, ISBN 83-7273-224-8.

Opracowania online

• Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie (strona oficjalna), Historia zamku (pol.), [dostęp 2012-04-19].

Literatura dodatkowa (opracowania)

• Praca zbiorowa, Przewodnik po Szczecinie, wyd. 13 Muz; Szczecin 1999, ISBN 83-908898-3-8.

Literatura dodatkowa (online)

• Madsen U., Kasimir VI. Herzog von Pommern-Stettin (niem.), [dostęp 2012-04-19].

Poprzednik Świętobor I

książę szczeciński 1413-1428

Następca on sam

Poprzednik Otton II

książę szczeciński 1428-1434

Następca Joachim Młodszy