Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyKelman Kalonimus Szapiro (ur. 15 kwietnia 1889 w Grodzisku Mazowieckim, zm. prawdopodobnie 3 listopada 1943 w Trawnikach) – cadyk, rabin Piaseczna, ostatni rabin getta warszawskiego, pedagog, znawca i komentator Tory, ojciec Elimelecha Ben Ziona Szapiro i mąż Racheli Hayyah Miriam Hapstain.
Spis treści |
Szapiro pochodził ze słynnych rodów chasydzkich (Elimelecha z Leżajska i Widzącego z Lublina, natomiast poprzez małżeństwo był spowinowacony z rodem pochodzącym od Magida z Kozienic). W 1908 został uznany człowiekiem sprawiedliwym (cadykiem) a rok później zyskał tytuł admo (Adonejnu Morejnu we rabejnu – Nasz Mistrz i Nauczyciel). W 1909 jako swoją siedzibę wybrał Piaseczno. Jego dom mieścił się przy ul. Niecałej 15 (dziś z budynku zachował się tylko kawałek ściany). Z zapisków Jerzego Duszy wynika że dom składał się z parteru (z 4 pokojami, kuchnią oraz dużą sienią) oraz poddasza na którym znajdowały się 2 pokoje. W budynku znajdowała się starożytna amfora znaleziona na pustyni w Palestynie.
Kelman Szapiro bardzo dobrze mówił po polsku co pomagało mu w kontaktach z Polakami. W wieku 24 lat, w 1913, został wybrany na rabina Piaseczna (Piaseczener rebbe). Po I wojnie światowej Szapiro przeniósł się do Warszawy gdzie w 1923 założył jedną z największych wyższych szkół talmudycznych dla nieżonatych studentów – chasydzką Daas Mosze. Kleman Szapiro był wybitnym kaznodzieją oraz autorem licznych prac poświęconych żydowskiej edukacji i fenomenologii tradycyjnych praktyk religijnych a także interesował się medycyną (jego wiedza była tak rozległa że jego recepty były akceptowane w Warszawskich aptekach).
Podczas II wojny światowej Szapiro mieszkał w kamienicy przy ul. Dzielnej 5 w Warszawie. W wyniku działań zbrojnych kampanii wrześniowej Kleman stracił jedynego syna – Elimelecha Ben Ziona Szapiro. W swoim mieszkaniu zorganizował dom modlitwy oraz kuchnię dla głodujących. Pracował jako robotnik nie zaprzestając swojej działalności nauczycielskiej. W gettcie warszawskim wygłaszał cotygodniowe nauki w języku hebrajskim (derasha). Nehemia Polen zauważa że w kazaniach Szapiro nie ma wyrażeń czy zwrotów sugerujących na to że nauki zostały głoszone w czasie wojny. 22 lipca 1942 Umschlagplatz rozpoczął akcję wysiedleńczą mieszkańców getta do obozów zagłady. Dwa dni przed tym wydarzeniem Kleman wygłosił swoje ostatnie kazanie.
Podczas Powstania w getcie warszawskim Szapiro został deportowany do obozu w Trawnikach. Kilka organizacji żydowskich próbowało uwolnić z obozu wielu wybitnych ludzi w tym Klemana. Szapiro na znak solidarności z innymi więźniami nie skorzystał z szansy uratowania się. Zginął prawdopodobnie 3 listopada 1943 kiedy rozstrzelano wszystkich więźniów obozu.
Nauki Klemana Szapiro zostały spisane przez niego samego i wraz z listem do brata i chasydów znajdujących się w Ziemi Świętej zamknięte i zakopane w metalowej bańce. Kazania zostały odnalezione przez robotników budujących nowe domy na terenie dawnego getta. Wraz z innymi dokumentami zostały wydane i przetłumaczone na wiele języków w 1960 w Izraelu jako Esz kodesz (Święty ogień).Polskie wydanie wybranych kazań Szapiry ukazało się w 2006 roku[1].
