Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Kijów | |||||
|
|||||
.jpg&filetimestamp=20110104155909) Plac Niezależności |
|||||
| Państwo |  Ukraina |
||||
| Miasto wydzielone | Kijów | ||||
| Burmistrz | Oleksandr Popow | ||||
| Powierzchnia | 839 km² | ||||
| Wysokość | 179 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2009) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja |
2 765 531 3 178 os./km² 5 206 000 |
||||
| Nr kierunkowy | +380 44 | ||||
| Kod pocztowy | 01000-06999 | ||||
| Tablice rejestracyjne | AA | ||||
| Miasta partnerskie |  Ankara  Ateny Baku Belgrad Bratysława Bruksela Budapeszt Chicago Edynburg Erywań Florencja Helsinki Kioto Kiszyniów Kraków Lipsk Mińsk Monachium Odense Paryż Pretoria Rio de Janeiro Ryga Rzym Santiago Sofia Sztokholm Tallinn Tampere Tbilisi Toronto Tuluza Warszawa Wuhan Wiedeń Wilno |
||||
|
Położenie na mapie Ukrainy
  Kijów
|
|||||
| Na mapach: | |||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
 Hasło Kijów w Wikisłowniku |
|||||
Kijów (ukr. Київ – [Kyjiw], ros. Киев – [Kijew]) – stolica i największe miasto Ukrainy, nad rzeką Dniepr.
Spis treści |
Kijów został założony na początku V wieku jako placówka handlowa na szlaku łączącym Konstantynopol ze Skandynawią. W okresie największego rozkwitu Państwa Chazarskiego w VIII wieku kaganowi chazarskiemu trybut płaciło 25 plemion i księstw, w tym władca Kijowa, (Kuaru).
W IX-XI w. znany jako Kanugård, Chunigard lub Känu-gard był centrum normańskiego handlu na Rusi. Był jednocześnie głównym składem daniny, ściąganej przez Normanów z plemion słowiańskich (862-1240).
W 882 roku Kijów został zdobyty przez Olega Mądrego, który przeniósł do Kijowa swoją siedzibę. W 988 lub 989 roku miał miejsce chrzest Włodzimierza I Wielkiego w Kijowie uznawany symbolicznie za chrzest Rusi. 14 sierpnia 1018 roku Bolesław I Chrobry zdobył Kijów podczas Wyprawy kijowskiej. Pod koniec IX wieku Kijów został stolicą Rusi Kijowskiej. W 1240 Gród Jarosława został najechany przez Tatarów i ośrodek ruskiej państwowości przeniósł się do Rusi Halicko-Wołyńskiej.
W 1363 książę litewski Olgierd Giedyminowic włączył Kijów do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Litwini pierwszy drewniany zamek zbudowali na Górze Zamkowej w latach 1370-1380. Po 1387 roku do miasta wrócił zakon dominikanów, którzy rozpoczęli budowę katedry katolickiej. W 1397 roku Kijów stał się siedzibą diecezji katolickiej.
W latach 1471 do 1569 stolica jednego z XI okręgów w składzie województwa kijowskiego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Od roku 1569 do 1659 miasto było stolicą województwa kijowskiego, w składzie małopolskiej prowincji Korony Polskiej.
W 1494 roku król polski Aleksander Jagiellończyk nadał miastu prawa magdeburskie. Miasto po unii lubelskiej w (1569) roku zostało włączone do Korony Polskiej. W 1648 zostało opanowane przez Kozaków Chmielnickiego, miasto odzyskał Janusz Radziwiłł w 1651 roku, jednak sytuacja zmieniła się po ugodzie perejasławskiej, w której Bohdan Chmielnicki oddał ówczesną lewobrzeżną Ukrainę i Kijów carowi Rosji. Na mocy rozejmu andruszowskiego w 1667 roku Rzeczpospolita przyznała czasowo prawa Rosji do Kijowa, a w 1686 roku na mocy traktatu grzymułtowskiego miasto oficjalnie zostało przyznane Rosji.
Żaden z traktatów polsko-rosyjskich dotyczących Kijowa nie był nigdy ratyfikowany.[1]
W 1918 w Kijowie ogłoszono stworzenie Ukraińskiej Republiki Ludowej i stoczono ciężkie boje z bolszewikami, w których brała udział 3. Armia Wojska Polskiego, która, w porozumieniu z atamanem Symonem Petlurą, wkroczyła do miasta 7 maja 1920 roku w czasie wyprawy kijowskiej. Bolszewicy ostatecznie zdobyli miasto w 1920. W 1934 do Kijowa przeniesiona została z Charkowa stolica Ukraińskiej SRR. Po II wojnie światowej miasto zostało ważnym ośrodkiem przemysłowym i naukowym, od końca lat 50. było również głównym ośrodkiem ukraińskich dysydentów poza zachodnią Ukrainą.
Od 1991 Kijów jest stolicą niepodległej Ukrainy. W tym też roku został siedzibą katolickiej diecezji kijowsko-żytomierskiej obrządku łacińskiego.
Do czasu odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku Kijów był jednym z najważniejszych ośrodków polskości na dawnych wschodnich ziemiach przedrozbiorowej Polski[2]. Na tutejszym uniwersytecie kadrę naukową i studencką początkowo (po upadku powstania styczniowego) tworzyli prawie wyłącznie Polacy (studenci i wykładowcy ukraińscy i rosyjscy stanowili w tych latach zaledwie około 10% społeczności akademickiej), natomiast samo miasto Kijów w sensie kulturowym było w ponad połowie miastem polskim. W roku akademickim 1838/39 studenci polscy stanowili 62,5% ogółu studentów[3]. Dzielnicę Łypki zamieszkiwała niemal wyłącznie arystokracja polska, obok rosyjskiej (tutaj znajdowały się posiadłości magnackie Potockich i Branickich), a na głównej ulicy Kreszczatik tętniło także polskie życie społecznościowe (tutaj w 1920 wkroczyły polskie dywizje wojskowe, podczas tzw. wyprawy kijowskiej). Życie teatralne opierało się niemal tylko na wędrownych polskich trupach. Centrum jednej z polskich dzielnic Kijowa była ulica Kościelna, przy której znajdował się katolicki kościół pw. św. Aleksandra. To tutaj odbyły się jedne z największych manifestacji w mieście młodzieży polskiej w przeddzień wybuchu powstania w 1863. Na przełomie wieków XIX/XX rozpoczęła się budowa kolejnego kościoła katolickiego w mieście, według projektu polskiego arch. Władysława Horodeckiego – pw. św. Mikołaja (do lat '60 XIX wieku istniał również kościół w gmachu tutejszego Uniwersytetu). W tym okresie, na przełomie wieków, żyło w Kijowie ok. 40 000 Polaków, liczba ta wzrosła dwu i pół krotnie do roku 1915 i osiągnęła 100 000, co stanowiło 25% ówczesnego udziału Polaków w społeczności miejskiej Kijowa[4]. Należeli oni do najbogatszych mieszkańców miasta, działało tutaj wiele filii i sklepów z Warszawy; na 142 cukrownie 50% należało do polskich właścicieli[4]. W mieście największą księgarnią i jednocześnie magazynem książkowym z biblioteką były zabudowania Leona Idzikowskiego – księgarza i wydawcy, który wydał ponad 100 tłumaczeń oryginalnych dzieł polskich, a jego zbiory liczyły setki tysięcy książek. Poza tym w Kijowie działało wiele polskich m.in. zakładów przemysłowych, szkół prywatnych, pracowniczych, gimnazjów, siedzib gazet, teatrów, sklepów i firm, a także wydawnictw codziennych (np. gazeta Dziennik Kijowski, której nakład wynosił średnio około 5 000 egzemplarzy; była prenumerowana zarówno w Kijowie i okolicy, jak również w Moskwie, Petersburgu i Warszawie). Na tutejszym Cmentarzu Bajkowym znajduje się szereg nagrobków Polaków związanych z Kijowem, a także polscy żołnierze polegli w 1920 podczas wojny polsko-rosyjskiej.
Wkład społeczeństwa polskiego w życie miasta drastycznie był eliminowany po upadku powstania styczniowego. Polska społeczność miasta ostatecznie przestała odgrywać w nim znaczącą rolę i zeszła na stanowisko marginalne po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, kiedy to większość tutejszego polskiego życia inteligenckiego, kulturalnego i przemysłowego przeniosło się w granice II Rzeczypospolitej. Obecnie w Kijowie mieszka około 7000 Polaków.
Historyczne nazwy:
Według różnych interpretacji nazwa miasta może pochodzić od psł. kujь, kujati, "wicher" i "teren równinny, wydmowy, narażony na silne podmuchy wiatru", jednakże Kijów położony jest na wzgórzach a nie równinie; pierwotnie Kujava (porównaj polskie Kujawy, czy kraina i n.m. na Zaodrzu lechickim – Kujava z XII wieku)[12]; słowiańskie osady na -ov (Kijów, Kraków, Tarnów etc.) były pierwotnie pochodzenia topograficznego, nie patronimicznego[13], średniowieczni kronikarze rzekomych eponimów dorabiali od nazwy miejscowości stąd Kij, u Kadłubka Krak, u Kosmasa Krok od Krakowa czy Libusza od Libuszyna.
W Kijowie zlokalizowany jest głównie przemysł: maszynowy, środków transportu (stoczniowy), elektrotechniczny, elektroniczny, chemiczny, lekki i spożywczy. Miasto jest gospodarzem międzynarodowych targów. Ważny węzeł komunikacyjny. Kijów posiada też międzynarodowy port lotniczy i trzy linie metra o łącznej długości 63,7 km (50 stacji).
Muzea
Pomniki
Skanseny
W 1990 r. sobór Mądrości Bożej i ławra pieczerska zostały zapisane na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
Miasto, jako stolica, jest również sportowym centrum Ukrainy. Najbardziej znanym klubem Kijowa jest Dynamo, wielokrotny mistrz Ukrainy, a wcześniej również i Związku Radzieckiego. Klub ten dwukrotnie zdobył również Puchar Zdobywców Pucharów, występował także w Lidze Mistrzów. Poza Dynamem działa tu jeszcze wiele klubów zarówno piłkarskich, jak i reprezentujących inne dyscypliny sportu. Corocznie rozgrywane są tutaj turnieje imienia Wiktora Bannikowa i Walerego Łobanowskiego. W 2012 roku w Kijowie ma się odbyć mecz finałowy EURO 2012.
01034 Kijów ul. Jarosławiw Wał 12 [1]
01034 Kijów ul. B. Chmielnickiego 60 [2]
01034 Kijów ul. Wolodymyrska 45
|
|||||||||||||
|
||||||||||
