| Kim Ir Sen | |
| Data i miejsce urodzenia | 15 kwietnia 1912 Mangyŏngdae |
| Data i miejsce śmierci | 8 lipca 1994 Pjongjang |
| "Wieczny Prezydent" Korei Północnej[1] | |
| Okres urzędowania | od 1998 |
| Prezydent Korei Północnej | |
| Przynależność polityczna | Partia Pracy Korei |
| Okres urzędowania | od 1972 do 1994 |
| Poprzednik | Choi Yong-kun |
| Premier Korei Północnej | |
| Okres urzędowania | od 1948 do 1972 |
| Poprzednik | on sam (jako Przewodniczący Tymczasowego Komitetu Ludowego Korei Północnej) |
| Następca | Kim Il |
| Przewodniczący Tymczasowego Komitetu Ludowego Korei Północnej | |
| Okres urzędowania | od 9 lutego 1946 do 8 września 1948 |
| Następca | on sam (jako premier KRLD) |
| Odznaczenia | |
| Kim Ir Sen | |
| Nazwa koreańska | |
| Hangul | 김일성 |
| Hancha | 金日成 |
| Transkrypcje języka koreańskiego | |
| poprawiona | Gim Il-seong |
| MCR | Kim Il-sŏng |
| polska | Kim Il-song |
| Wymowa | |
| Przybliżona polska | Kim Ilsong |
Kim Ir Sen, właśc. Kim Il-song[2] albo Kim Song-dżu (ur. 15 kwietnia 1912 w Mangyŏngdae koło Pjongjangu, zm. 8 lipca 1994 w Pjongjangu) – koreański polityk, były przywódca Korei Północnej, marszałek i generalissimus Koreańskiej Armii Ludowej, od 1998 roku Wieczny Prezydent.
Spis treści |
Kim Hyong Jik, ojciec przywódcy, był działaczem chrześcijańsko-narodowej opozycji wobec japońskiej okupacji Korei. Mimo starań, takich jak zapisanie do szkoły misyjnej, nie udało mu się zaszczepić w synu wiary chrześcijańskiej.
Od 1924 roku Kim Ir Sen przebywał w Chinach, gdzie wstąpił do młodzieżowego ruchu marksistowskiego. Należał do partyzantki koreańskiej w latach 30. XX wieku, walczącej z okupacją japońską. Od 1931 należał do Komunistycznej Partii Korei, na której czele stanął w 1945 (od 1948 r. jest to Partia Pracy Korei). Zdobył wykształcenie wojskowe i polityczne w ZSRR, podczas II wojny światowej służył w Armii Czerwonej, dowodząc oddziałem Koreańczyków (w stopniu majora). Na przywódcę partii i państwa koreańskiego wybrano go z powodu braku bardziej kompetentnego kandydata, mimo że nie posiadał właściwego przygotowania ideologicznego i był bardzo słabo wykształcony[3] (zdaniem amerykańskiego badacza Korei Północnej, B.R. Myersa był niewątpliwie najsłabiej wykształconym przywódcą w całym bloku wschodnim[4]).
Po klęsce Japonii w 1945 powrócił do Korei i w lutym 1946 powołał na północy kraju tymczasowy rząd komunistyczny (Tymczasowy Komitet Ludowy Korei Północnej)[5], proklamując następnie (1948) Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną. Stanął na jej czele jako premier. W 1953 otrzymał stopień marszałka.
Dążąc do siłowego zjednoczenia państw koreańskich, zaatakował w 1950 Koreę Południową; wywołana tymi wydarzeniami wojna koreańska, w którą zaangażowały się USA i Chiny, skutkowała izolacją Korei Północnej. Kim Ir Sen przyjął politykę rozwoju gospodarczego opartego na własnych zasobach i produkcji, bez udziału czynników zagranicznych (tzw. filozofia Dżucze); dążył także do wyprodukowania własnej broni atomowej.
Stworzony przez niego kult jednostki, widoczny na każdym kroku, ukazał m.in. Andrzej Fidyk w filmie dokumentalnym Defilada.
Kim Ir Sen był tytułowany "Wielkim Wodzem"; w 1972 objął stanowisko prezydenta. Kult Kima pozostał obecny także po jego śmierci, co wyraża się m.in. nieobsadzeniem urzędu prezydenta i nadaniem pośmiertnym tytułu "wiecznego prezydenta" w 1998.
Po śmierci jego ciało zostało zmumifikowane (zabalsamowane). Przywódcą Korei Północnej został po jego śmierci syn, Kim Dzong Il.
Kim Ir Sen zajmuje drugie miejsce spośród dyktatorów w długości rządzenia. Stał na czele Korei Płn. w latach 1948–1994, czyli przez 46 lat. Wyprzedza go Fidel Castro, były przywódca Kuby, który rządził swoim krajem przez 49 lat.
W Korei Północnej znajduje się ponad 500 pomników Kim Ir Sena[6]. W Pjongjangu znajduje się Uniwersytet im. Kim Ir Sena, Stadion im. Kim Ir Sena, Plac Kim Ir Sena, a także wzniesiony na cześć jego oraz ideologii dżucze 170-metrowy monument – Wieża Dżucze.
Portret Kim Ir Sena widnieje na wielu banknotach północnokoreańskich.
W okresie od 1940 r. do 2000 r. Kim Ir Sen został odznaczony ponad 230 orderami, medalami, nagrodami i zaszczytnymi tytułami pochodzącymi z ponad 70 krajów i od więcej niż 10 organizacji międzynarodowych[7].
| Ten artykuł jest częścią serii Ustrój i polityka Korei Północnej |
|
|
|||||||