Klementyna z Tańskich Hoffmanowa (ur. 23 listopada 1798 w Warszawie, zm. 21 września 1845 w Passy koło Paryża) – polska prozaiczka, popularyzatorka, tłumaczka, wydawczyni, jedna z pierwszych polskich pisarek dla dzieci. Współtwórczyni i przewodnicząca Związku Dobroczynności Patriotycznej. Była pierwszą kobietą w Polsce utrzymującą się z pracy twórczej i pedagogicznej, jakkolwiek pisarstwo stanowiło jej główne zamiłowanie. Córka Ignacego Tańskiego, polskiego pisarza.
Od roku 1827 wizytatorka wszystkich zakładów naukowych żeńskich w Warszawie, gdzie mieszkała, wraz z matką, w oficynie Pałacu Błękitnego. W roku 1829 poślubiła historyka Karola Boromeusza Hoffmana, po upadku powstania listopadowego zamieszkała z mężem w Dreźnie, później w Paryżu. Nazywana była "Matką Wielkiej Emigracji".
Hoffmanowa była twórczynią pierwszego polskiego czasopisma dziecięcego, noszącego tytuł Rozrywki dla dzieci. Pismo to ukazywało się w latach 1824-1828 a na jego łamach publikowano m.in. wiersze, bajki, opowiadania dla dzieci, mające głównie wydźwięk patriotyczny, a także wychowawczy. Zamieściła tam m. i. dwie powieści tradycyjne "Listy Elżbiety Rzeczyckiej" (1824, ost. wydanie w Bibliotece Narodowej" 1927) i "Dziennik Franciszki Krasińskiej" (1825, ost. wyd. w "Bibl. Narodowej" 1929, tłum. na języki obce), posiadające znaczenie w dziejach powieści polskiej i do dziś poczytne. W późniejszym czasie Hoffmanowa pisywała także do pierwszego w Europie Dziennika dla Dzieci, mającego profil głównie wychowawczy a w mniejszym stopniu edukacyjny.
Hoffmanowa jest ponadto autorką kilku książeczek dla dzieci i młodzieży, m.in. Pamiątka po dobrej Matce przez młodą Polkę (z 1819), beletryzowany traktat umoralniający, pisany z myślą o dorastających dziewczętach. W latach 1822-1824, powstała druga część "Pamiątki..." – "Amelia matką". Dzieło to nie odbiło się jednak tak wielkim echem wśród XIX-wiecznych Polek i nie miało już dużego wpływu na kształtowanie się roli ówczesnej kobiety w społeczeństwie.
Fragmenty utworów Hoffmanowej włączano na przestrzeni XIX w., jak również w okresie międzywojennym, do dziecięcych czytanek i wypisów szkolnych.
Publikacje: