Klon (roślina)

Klon
Morfologia (klon jawor)
Systematyka^[1]
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	klad różowych
Rząd	mydleńcowce
Rodzina	mydleńcowate
Rodzaj	klon
Nazwa systematyczna
Acer L. Sp. Pl. 1054. 1 Mai 1753
Mapa zasięgu


Zdjęcia i grafiki w Commons

Klon (Acer L.) – rodzaj roślin z rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae) (czasem, zwłaszcza dawniej z wyodrębnianej osobno rodziny klonowatych Aceraceae). Do rodzaju należy około 100 gatunków drzewiastych i krzewiastych (według niektórych źródeł jest to nawet 150 gatunków^[2]), występujących głównie w strefie umiarkowanej (kilka w górach tropikalnych). Występują w największym zróżnicowaniu w Azji, poza tym w Ameryce Północnej i Środkowej, Europie, północnej Afryce. Gatunkiem typowym jest klon jawor (Acer pseudoplatanus L.)^[3].

[edytuj] Morfologia

Pokrój: Drzewa osiągające 50 m wysokości oraz niewielkie krzewy.
Liście: Nakrzyżległe o różnych kształtach^[2]. Występują najczęściej z pięcioma głównymi nerwami odchodzącymi od nasady liścia pod kątem 45°^[2]. Najczęściej posiada 5 klapek^[2] jednak ich liczna może się wahać zależnie od gatunku od pojedynczo klapowanego do 11 klapek. Liście opadają na zimę (z wyjątkiem nielicznych ciepłolubnych gatunków takich jak Klon wieczniezielony).
Kwiaty: Najczęściej obupłciowe, (poligamiczne), ale również na tej samej roślinie męskie kwiaty pręcikowe, rzadko rośliny dwupienne. Kwiaty zebrane w grona, baldachogrona lub wiązki. Okwiat 5-, rzadziej 4-krotny.
Owoce: Charakterystyczne, dwuskrzydlaki (orzechy) rozpadające się po dojrzeniu, tzw. noski

[edytuj] Systematyka

Osobny artykuł: Systematyka klonów.

Nowsze systemy klasyfikacyjne roślin okrytonasiennych nie wyróżniają rodziny klonowatych Aceraceae (APG I, APG II, APweb, system Reveala z 2007^[4]). Rodzaj klon (Acer) jest siostrzany dla rodzaju Dipteronia, wraz z którym stanowi klad w obrębie podrodziny Hippocastanoideae Burnett (siostrzany dla rodzajów wyodrębnianych dawniej jako rodzina kasztanowcowatych Hippocastanaceae) wchodzącej w skład mydleńcowatych Sapindaceae^[1]^[5].

Istnieje ponad 100 gatunków klonów na całym świecie (według niektórych źródeł jest to nawet 150 gatunków^[2]). Gatunki są grupowane w liczne sekcje uwzględniające powiązania filogenetyczne.

[edytuj] Zastosowanie

Drewno – Drzewa sadzone są dla pozyskania twardego, trwałego oraz elastycznego drewna.
Rośliny ozdobne – jako rośliny parkowe i alejowe.
Do dziś w Kanadzie wykorzystuje się sok ściekający ze zranionych pni gatunków (klon cukrowy i klon srebrzysty) do produkcji syropu klonowego i cukru klonowego.
Rośliny miododajne – przede wszystkim niektóre gatunki (klon tatarski, klon ginnala).

[edytuj] Zobacz też

Zobacz hasło klon w Wikisłowniku

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o klonach

platan klonolistny

Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-02].
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 ^2,4 Johnson O., More D.: Drzewa. Marszawa: Multico, 2009, s. 368. ISBN 978-83-7073-643-9.
↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-19].
↑ Reveal J. L.: Classification of extant Vascular Plant Families – An expanded family scheme (ang.). 2007. [dostęp 2010-02-02].
↑ Family: Sapindaceae Juss., nom. cons. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN), United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service. [dostęp 2010-02-02].

[edytuj] Bibliografia

Władysław Bugała: Drzewa i krzewy. Warszawa: PWRiL, 2000. ISBN 83-09-01724-3.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Sekcje klonów
www.klony.info Strona poświęcona klonom – drzewom i krzewom do dużych i małych ogrodów.

[apweb-0] 1,0 ^1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-02].

[drzewa-1] 2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 ^2,4 Johnson O., More D.: Drzewa. Marszawa: Multico, 2009, s. 368. ISBN 978-83-7073-643-9.

[A-2] Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-19].

[3] Reveal J. L.: Classification of extant Vascular Plant Families – An expanded family scheme (ang.). 2007. [dostęp 2010-02-02].

[grin-4] Family: Sapindaceae Juss., nom. cons. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN), United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service. [dostęp 2010-02-02].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Klon (roślina)

Spis treści

[edytuj] Morfologia

[edytuj] Systematyka

[edytuj] Zastosowanie

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Linki zewnętrzne

Osobiste

Przestrzenie nazw

Warianty

Widok

Działania

Szukaj

Nawigacja

Dla czytelników

Dla wikipedystów

Narzędzia

Drukuj lub eksportuj

W innych językach