Kołaczyce

Kołaczyce
Rynek w Kołaczycach
Herb Kołaczyc
Państwo	Polska
Województwo	podkarpackie
Powiat	jasielski
Gmina	Kołaczyce gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie	1354-1919, 2010
Burmistrz	Małgorzata Salacha
Powierzchnia	7,15 km²
Ludność (2010) • liczba • gęstość	1437 201 os./km²
Strefa numeracyjna	+48 13
Kod pocztowy	38-213
Tablice rejestracyjne	RJS
Położenie na mapie Polski Kołaczyce
49°48′30″N 21°26′25″E
SIMC	1805062
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Kołaczyce – miasto w Polsce położone w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Kołaczyce; siedziba gminy Kołaczyce.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Fontanna Bartek na rynku

Miejscowość jest siedzibą parafii św. Anny, należącej do dekanatu Brzostek, diecezji rzeszowskiej.

Geografia

Miasto od wschodu sąsiaduje z Sowiną i Bieździedzą, od zachodu graniczy z Kłodawą, od północy z Bukową, a od południa z Nawsiem Kołaczyckim. Zachodnią granicą miejscowości jest Wisłoka.

Przez miasto przebiega droga krajowa nr 73.

Kołaczyce widziane z Bączala Górnego

Historia

Miasto lokowane przez króla Kazimierza Wielkego w roku 1339. Kolejne pisemne wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1345 roku. Wymienia się też w nich Ostasza – kasztelana lubelskiego. W 1354 roku Kołaczyce za panowania króla Kazimierza Wielkiego uzyskały prawa miejskie. Kołaczyce wraz z kilkoma okolicznymi wsiami należały do opactwa tynieckiego, którego były własnością do I rozbioru Polski.W 1546 r. był wielki pożar w Kołaczycach. Po zniesieniu Opactwa Benedyktynów w Tyńcu, po pierwszym rozbiorze Polski rząd austriacki wydzierżawił te dobra osobom prywatnym. Od tego czasu miasto Kołaczyce zmieniało właścicieli. Pierwszym był Paweł Kmita Chorzewski. W 1779 r. miasto wraz z innymi wsiami zostało sprzedane za 80 000 florenów i 59 koron Karolowi Ederowi, Janowi obojga imion, Jakubowi baronowi Boesmerowi i Friesowi. Towarzystwo to z kolei odsprzedało z kolei Kołaczyce i Nawsie Kołaczyckie wraz z innymi jeszcze wsiami Achillesowi Johannotowi za 80 000 zł w 1811 r. W ten sposób Kołaczyce stały się miastem prywatnym. Prawa miejskie straciły Kołaczyce w 1919 roku.

1 stycznia 2010 roku Kołaczyce ponownie uzyskały prawa miejskie i stały się zarazem drugim po Jaśle miastem powiatu jasielskiego.

Toponimia

Colanthicze 1330, własność benedyktynów z Tyńca; Colaczicze 1358; Colacice 1401; w roku 1354 uzyskały prawa miejskie od króla Kazimierza Wielkiego.

Zabytki

• rynek z fontanną Bartek fundowaną przez hr. Łosia z Brzysk,
• budynek Gminnego Przedszkola w Kołaczycach z początku XIX – ul. Rynek 13,
• dom z podcieniami z 1792 roku – ul. Rynek 62; nr rej.: A-222 z 9.10.1959,
• kościół parafialny pw. św. Anny, w stylu neogotyckim z zabytkową kropielnicą (1632) i chrzcielnicą z XVII wieku; nr rej.: A-229 z 26.11.1990,
• kapliczka z I połowy XIX wieku – ul. Mickiewicza 1,
• figura Matki Boskiej w rynku, postawiona w 1803 roku,
• figura św. Franciszka z 1885 na zjeździe z drogi Jasło – Pilzno,
• zajazd z XVIII (przebudowany w latach 50. XX wieku) – ul. Rynek 2,
• dom z XVIII wieku – ul. Rynek 10,
• dom z XVIII wieku, przebudowany po 1886 – ul. Rynek 17,
• dom z XVIII wieku – ul. Rynek 18,
• cmentarz wojenny nr 38 Kołaczyce – Olszyny,
• cmentarz wojenny nr 39 (kwatera na cmentarzu parafialnym),

Edukacja

• Zespół Szkół Podstawowej i Gimnazjum
• Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych: Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie oraz Liceum Profilowane

Bibliografia

• KOBiDZ – rejestr zabytków województwa podkarpackiego
• Oficjalna witryna internetowa gminy Kołaczyce

Przypisy

• Kołaczyce w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XV, cz. 2 (Januszpol – Wola Justowska) z 1902 r.
• Oficjalna witryna internetowa gminy Kołaczyce