Kościół św. Doroty w Łodzi

Dane świątyni
Świątynia; • materiał bud.	; • drewno

Historia
Data zakończenia budowy	1766

	Kościół św. Doroty w Łodzi
	kościół parafialny
	134-VII-12 z 1946 r.; oraz A/151/141 z 28.08.1967 r.
	; Kościół parafialny w Mileszkach
Państwo	Polska
Miejscowość	Łódź
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Parafia	św. Doroty i św. Jana Chrzciciela w Łodzi
Wezwanie	św. Doroty
Historia
Data zakończenia budowy	1766
Dane świątyni
Świątynia; • materiał bud.	; • drewno
	Położenie na mapie Łodzi ; Kościół św. Doroty w Łodzi
	51°46′12.08″N 19°34′18.73″E / 51.7700222, 19.5718694Na mapach: 51°46′12.08″N 19°34′18.73″E / 51.7700222, 19.5718694
	Multimedia w Wikimedia Commons

Kościół św. Doroty - w parafii rzymskokatolickiej, w Łodzi – Mileszkach, w delegaturze Widzew, w dekanacie Łódź-Stoki archidiecezji łódzkiej.

Usytuowany przy ulicy Pomorskiej 445, jeden z najstarszych zachowanych zabytków w Łodzi^[1].

Spis treści

1 Historia
2 Wyposażenie
3 Grupy parafialne
- 3.1 Msze święte
- 3.2 Duszpasterze
4 Przypisy
5 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia

Pierwszy kościół w Mileszkach pw. św. Jana Chrzciciela prawdopodobnie istniał już w wieku XIV^[2]. Wystawiony został z drzewa bodaj jeszcze przed erekcją parafii^[3]. Ze względu na jego zły stan został rozebrany w początkach XVI w.^[4]^[5]. Parafię erygował prawdopodobnie w XIV w. arcybiskup gnieźnieński Jarosław Bogoria Skotnicki^[6], choć niektóre współczesne źródła^[7]^[8]^[9]^[10]^[11] wskazują, że powstanie parafii miało miejsce już wcześniej^[12].

W 1438 w należącej do mileszkowskiej parafii wsi Stoki powstał drewniany kościół filialny pw. św. Jana Chrzciciela i św. Anny z fundacji właściciela wsi, Sieciecha, ówczesnego łowczego łęczyckiego^[13]^[14].

W 1492^[15] (lub według innych źródeł w 1491 albo w 1493^[16]) na terenie mileszkowskiej parafii powstał kościół filialny w Chojnach, ufundowany przez Stanisława z Chojen Dużych herbu Jastrzębiec^[17]. W 1892^[18] (lub w 1901^[19]) erygowano tam parafię pw. św. Wojciecha.

W 1511 Jakub Romiszewski poślubił Annę ze Stoków (wnuczkę Sieciecha) i stał się posiadaczem okolicznych dóbr (m.in. Stoków, części Mileszek, Chojen). Wtedy też staraniem ks. Macieja (zwanego Maciejem z Mileszek, ówczesnego kanonika łęczyckiego) stokowski kościół przeniesiono do siedziby parafii i ustawiono na miejscu poprzedniej, poważnie już zniszczonej świątyni. Było to możliwe również dzięki zakupowi dokonanemu w tymże samym roku przez J. Romiszewskiego (...), albowiem zbieżność dat obu wydarzeń nie jest tu przypadkowa^[20]^[21]^[22]. I tak kościół ze Stoków stał w Mileszkach aż do 1766, gdy uległ spaleniu^[14].

W tym samym roku powstał obecny budynek kościelny pw. św. Doroty^[23]. Zbudowany z bali modrzewiowych, pokryty gontem. Przy kościele dobudowano jeszcze dzwonnicę. Świątynia przetrwała nienaruszona do I wojny światowej. Wtedy to została uszkodzona wieża i część świątyni. Kościół odbudowano, dodając jednocześnie kruchtę nad którą wzniesiono wieżę.

W latach 1997-2000 kościół poddano gruntownemu remontowi. Wymieniono zniszczone elementy budynku, zamontowano instalacje przeciwpożarową i antywłamaniową, odrestaurowano żyrandole i inne elementy wystroju. Od początku 2007 roku kościół jest iluminowany i wieczorami można go podziwiać w pełnej krasie.

[edytuj] Wyposażenie

Trzy ołtarze późnorenesansowe z początku XVII wieku. Ołtarz główny z bramkami, w centrum płaskorzeźba Koronacja Najświętszej Marii Panny, słynąca cudami (od 1665 roku istniała Księga cudów – zaginęła w czasie II wojny światowej), obok znajdują się rzeźby św. Wojciecha i św. Stanisława z początku XVII wieku. W zwieńczeniu trzy rzeźby gotyckie: Matki Boskiej z Dzieciątkiem, św. Doroty i św. Barbary z początku XV wieku. Na bramkach ołtarza rzeźby: Matki Bożej i św. Jana z grupą Ukrzyżowania z połowy XVI wieku.

Ołtarze boczne z barokowymi obrazami św. Anny i św. Walentego. Organy 8-głosowe, dzwon z 1948 roku, sygnaturka, Droga Krzyżowa, późnobarokowa ambonka z końca XVII wieku, kropielnica kamienna, 4 barokowe konfesjonały, chrzcielnica kamienna, krucyfiks z połowy XVI wieku.

[edytuj] Grupy parafialne

Ministranci, oaza, Parafialne Koło Stowarzyszenia Rodzin Katolickich, Podwórkowe Koło Różańcowe, Żywa Róża

[edytuj] Msze święte

W niedziele i święta

8.00, 10.15, 12.00, 17.00 (w okresie wielkiego postu)

W dni powszednie

17.00

[edytuj] Duszpasterze

Proboszcz

ks. Tadeusz Jajkowski

Pomoc duszpasterska

ks. prof. Marek Marczak

Przypisy

↑ Zaraz po kapliczkach św. Rocha i św. Antoniego oraz kościele św. Antoniego w Łagienikach.
↑ Por. [1] J. Łukowski, J. Korytkowski, Liber beneficiorum archidyecezyi gnieźnieńskiej T.2: obejmujący Archidyakonaty: Kaliski, Wieluński, Łowicki i Łęczycki: z poręki Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego podług kodeksów rękopiśmiennych Archiwum Gnieźnieńskiego i Kaliskiego, dalej: Liber beneficiorum..., Gniezno 1881, s. 382-283.
↑ Por. Diecezja łódzka: struktura terytorialno-administracyjna i duchowieństwo, pod red. ks. Jana Wiktorowskiego, Wydawnictwo Kurii Biskupiej Diecezji Łódzkiej, dalej: Diecezja łódzka..., Łódź 1973, s. 280.
↑ Tamże.
↑ Por. Jan Szymczak, Przejęcie Chojen, Mileszek i Bedonia przez Romiszewskich ze Stoków w 1511 r., dalej: Przejęcie Chojen, Mileszek..., [w:] Rocznik Łódzki, T. 44, Łódź 1997, s. 213-221.
↑ Diecezja łódzka..., s. 280.
↑ Por. Łódź: dzieje miasta, T. 1, Do 1918 r., pod red. B. Baranowskiego, J. Fijałka, PWN, Warszawa – Łódź 1980, s. 66.
↑ Por. Archidiecezja Łódzka. Informator 2001, pod. red. ks. mgr. inż. Józefa Jańca, Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 2001, s. 335.
↑ Por. Archidiecezja Łódzka. Informator 2007, pod. red. ks. mgr. inż. Józefa Jańca, Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie, dalej: Informator 2007..., Łódź 2007, s. 355.
↑ Por.: Witryna o parafii w Mileszkach (ze strony archidiecezji łódzkiej).
↑ Por.: Nota o parafii Mileszki (ze strony o archidiecezji łódzkiej ks. Bogdana Dziwosza).
↑ Mało prawdopodobnym wydaje się, aby erygowanie parafii odbyło się już w wieku XI. Tezę argumentującą, że przechowywany jeszcze pod koniec XIX wieku w mileszkowskiej plebanii dokument (opatrzony datą 14 grudnia 1048, uchodzący niegdyś tam za akt erekcyjny kościoła i parafii) prawdopodobnie został sfałszowany w wieku XVII, a w rzeczywistości pochodził z wieku XVI (dokładnie z dnia 14 grudnia 1518), przedstawił historyk Jan Karol Kochanowski, który dokładnie przeglądał parafialne archiwum latem 1888 (Por. [2] J. K. Kochanowski, Szkice i drobiazgi historyczne, Serya Druga, Warszawa 1908, s. 156.). Potępił tym samym zapis dokonany w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich w haśle o Mileszkach, jakoby "tradycya odnosiła założenie tamtejszego kościoła do wieku XI" (Por. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, T. VI, Warszawa 1885, s. 423). Mimo tego, w roku 1948 hucznie świętowano obchody dziewięćsetlecia parafii.
↑ Por. J. Korytkowski, Arcybiskupi gnieźnieńscy, prymasowie i metropolici polscy od roku 1000 aż do roku 1821, t. II, Poznań 1888, t. II, dalej: Arcybiskupi gnieźnieńscy..., s. 157, 158.
↑ ^14,0 ^14,1 Por. Diecezja łódzka..., s. 280.
↑ Por. Jan Szymczak, Erekcja kościoła w podłódzkich Chojnach w 1492 r., „Rocznik Łódzki” 1996, t. XLIII, s. 15-35.
↑ Por. Liber beneficiorum..., s. 383.
↑ Por. Przejęcie Chojen, Mileszek..., s. 213.
↑ Por. Diecezja łódzka..., s. 256.
↑ Por. Informator 2007..., s. 272.
↑ Przejęcie Chojen, Mileszek..., s. 219.
↑ Por. Arcybiskupi gnieźnieńscy..., s. 604.
↑ Por. Diecezja łódzka: struktura terytorialno-administracyjna i duchowieństwo, Wydawnictwo Kurii Biskupiej Diecezji Łódzkiej, Łódź 1980, s. 267.
↑ Por. Diecezja łódzka: terytorium, organizacja, duchowieństwo, pod red. ks. prof. bp. Bohdana Bejze, Diecezjalne Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1987, s. 222.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Drewniany kościół św. Doroty (Mileszki)

[0] Zaraz po kapliczkach św. Rocha i św. Antoniego oraz kościele św. Antoniego w Łagienikach.

[1] Por. [1] J. Łukowski, J. Korytkowski, Liber beneficiorum archidyecezyi gnieźnieńskiej T.2: obejmujący Archidyakonaty: Kaliski, Wieluński, Łowicki i Łęczycki: z poręki Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego podług kodeksów rękopiśmiennych Archiwum Gnieźnieńskiego i Kaliskiego, dalej: Liber beneficiorum..., Gniezno 1881, s. 382-283.

[2] Por. Diecezja łódzka: struktura terytorialno-administracyjna i duchowieństwo, pod red. ks. Jana Wiktorowskiego, Wydawnictwo Kurii Biskupiej Diecezji Łódzkiej, dalej: Diecezja łódzka..., Łódź 1973, s. 280.

[3] Tamże.

[4] Por. Jan Szymczak, Przejęcie Chojen, Mileszek i Bedonia przez Romiszewskich ze Stoków w 1511 r., dalej: Przejęcie Chojen, Mileszek..., [w:] Rocznik Łódzki, T. 44, Łódź 1997, s. 213-221.

[5] Diecezja łódzka..., s. 280.

[6] Por. Łódź: dzieje miasta, T. 1, Do 1918 r., pod red. B. Baranowskiego, J. Fijałka, PWN, Warszawa – Łódź 1980, s. 66.

[7] Por. Archidiecezja Łódzka. Informator 2001, pod. red. ks. mgr. inż. Józefa Jańca, Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 2001, s. 335.

[8] Por. Archidiecezja Łódzka. Informator 2007, pod. red. ks. mgr. inż. Józefa Jańca, Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie, dalej: Informator 2007..., Łódź 2007, s. 355.

[9] Por.: Witryna o parafii w Mileszkach (ze strony archidiecezji łódzkiej).

[10] Por.: Nota o parafii Mileszki (ze strony o archidiecezji łódzkiej ks. Bogdana Dziwosza).

[11] Mało prawdopodobnym wydaje się, aby erygowanie parafii odbyło się już w wieku XI. Tezę argumentującą, że przechowywany jeszcze pod koniec XIX wieku w mileszkowskiej plebanii dokument (opatrzony datą 14 grudnia 1048, uchodzący niegdyś tam za akt erekcyjny kościoła i parafii) prawdopodobnie został sfałszowany w wieku XVII, a w rzeczywistości pochodził z wieku XVI (dokładnie z dnia 14 grudnia 1518), przedstawił historyk Jan Karol Kochanowski, który dokładnie przeglądał parafialne archiwum latem 1888 (Por. [2] J. K. Kochanowski, Szkice i drobiazgi historyczne, Serya Druga, Warszawa 1908, s. 156.). Potępił tym samym zapis dokonany w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich w haśle o Mileszkach, jakoby "tradycya odnosiła założenie tamtejszego kościoła do wieku XI" (Por. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, T. VI, Warszawa 1885, s. 423). Mimo tego, w roku 1948 hucznie świętowano obchody dziewięćsetlecia parafii.

[12] Por. J. Korytkowski, Arcybiskupi gnieźnieńscy, prymasowie i metropolici polscy od roku 1000 aż do roku 1821, t. II, Poznań 1888, t. II, dalej: Arcybiskupi gnieźnieńscy..., s. 157, 158.

[autonazwa1-13] 14,0 ^14,1 Por. Diecezja łódzka..., s. 280.

[14] Por. Jan Szymczak, Erekcja kościoła w podłódzkich Chojnach w 1492 r., „Rocznik Łódzki” 1996, t. XLIII, s. 15-35.

[15] Por. Liber beneficiorum..., s. 383.

[16] Por. Przejęcie Chojen, Mileszek..., s. 213.

[17] Por. Diecezja łódzka..., s. 256.

[18] Por. Informator 2007..., s. 272.

[19] Przejęcie Chojen, Mileszek..., s. 219.

[20] Por. Arcybiskupi gnieźnieńscy..., s. 604.

[21] Por. Diecezja łódzka: struktura terytorialno-administracyjna i duchowieństwo, Wydawnictwo Kurii Biskupiej Diecezji Łódzkiej, Łódź 1980, s. 267.

[22] Por. Diecezja łódzka: terytorium, organizacja, duchowieństwo, pod red. ks. prof. bp. Bohdana Bejze, Diecezjalne Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1987, s. 222.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

Kościół św. Doroty w Łodzi

Spis treści

[edytuj] Historia

[edytuj] Wyposażenie

[edytuj] Grupy parafialne

[edytuj] Msze święte

[edytuj] Duszpasterze

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

Osobiste

Przestrzenie nazw

Warianty

Widok

Działania

Szukaj

Nawigacja

Dla czytelników

Dla wikipedystów

Narzędzia

Drukuj lub eksportuj